Tweede Wereldoorlog

De sporen van de Tweede Wereldoorlog zijn overal terug te vinden in Noord-Holland. De verdedigingswerken van de Atlantikwall, de historische panden die door de Duitsers gevorderd werden, de beelden en monumenten die de slachtoffers herdenken en de archeologische vondsten die herinneren aan deze donkere periode. Maar de Tweede Wereldoorlog heeft niet alleen fysiek haar sporen nagelaten. De gebeurtenissen van de oorlog staan bij de ooggetuigen in het geheugen gegrift. Die verborgen verhalen bewaart Oneindig Noord-Holland, opdat ze nooit verloren gaan.

Verhalen

Oorlogskind in Alkmaar

Vandaag hoorde ze de stem van de koningin op de radio. Ze heeft de koningin nog nooit gezien. Dat kan ook niet, omdat zij in Engeland woont. De kleine prinsesjes wonen al bijna vijf jaar met hun moeder in Canada. Zo lang duurt de oorlog nu al. “Landgenoten,” zei de koningin. Het klonk raar en ze heeft haar verder niet meer zo goed gehoord. Papa wel. Die is altijd heel blij als Radio Oranje er is. De Duitsers mogen er niets van merken. Die willen niet dat ernaar geluisterd wordt. Ze zeggen op de radio vreemde dingen. Vandaag zeiden ze: "De duif kan nog niet landen. De duif kan nog niet landen." Dat zijn geheime boodschappen voor de Ondergrondse.

>

7 mei 1945: schietincident op de Dam

Op 7 mei 1945 was de Dam vol met blije Amsterdammers, samengestroomd om de Canadese bevrijders op te wachten. Uit het draaiorgel ‘Het Snotneusje’, gebouwd omstreeks 1935 door Fa. G. Perlee, klonk vrolijke muziek. Maar dan...

>

5 mei 1946: vrouwen in bevrijdingsrok

Bij de viering van de eerste bevrijdingsdag in 1946 droegen veel vrouwen zo’n bevrijdingsrok, gemaakt uit resten van oude kleding en geborduurd met belangrijke nationale en persoonlijke data.

>

Aanslag op het Bevolkingsregister in Amsterdam

Op 27 maart 1943 werden explosieven geplaatst in het Bevolkingsregister aan de Plantage Kerklaan, om de Duitse bezetter dwars te zitten bij de opsporing van joden, arbeidskrachten en verzetsmensen. Er ontstond een grote brand maar de compacte papiermassa’s van de bevolkingsadministratie gingen slechts ten dele verloren.

>

Man op wereldbekende oorlogsfoto heeft eindelijk een naam

Wereldbekend is de historische foto van de razzia op joodse mannen in Amsterdam die aanleiding was voor de Februaristaking in 1941. Maar wie de mannen op de foto zijn bleef decennia lang onbekend. Het Joods Historisch Museum presenteert vanaf 21 februari 2011 in de Hollandsche Schouwburg het verhaal van Meier Vieijra (1918-1941). Zijn dochter maakte kort daarvoor de identiteit van haar vader bekend aan het museum. Eén van de mannen op de foto heeft nu eindelijk een naam.

>

Oorlog, maar de fanfare viert feest

Bij het digitaliseren van de vele foto’s die Vereniging Oud Broek in Waterland rijk is, stuitten Atsie Drijver en Aagje Bruijn tot hun verbazing op herinneringen aan een groot feest in de zomer van 1944. “De hongerwinter was in aantocht, maar Fanfarecorps Broek in Waterland vierde volop zijn zestigjarig bestaan” zegt Atsie.

>

Op het einde van de Oorlog moesten de botters van Marken van de Duitsers bezetters de Haven uit

Onderstaand omsschrijving van het vertrek van de botters uit de haven van Marken is niet door mij geschreven. De auteur weet ik niet, maar ik vind dat het niet mag worden vergeten. Ik ken me er nog wel iets van herinneren, maar meer in die zin dat we geen paling meer zouden krijgen te eten. Want in die tijd werd er niet voor geld werkzaamheden uitgevoerd maar werd in natura afgerekend.

>

Verzetslieden voor vuurpeloton

Op de Jan Gijzenkade en de Dreef in Haarlem herinneren beelden, gemaakt door de Haarlemse beeldhouwers Theo van Reijn en Mari Andriessen, aan de schokkende gebeurtenissen die daar plaatsvonden. In februari en maart 1945 hadden de Duitse bezetters op de Jan Gijzenkade en de Dreef respectievelijk acht en vijftien mannen doodgeschoten op klaarlichte dag. Toevallige voorbijgangers moesten gedwongen toekijken hoe de bezetters zo wraak namen voor verzetsdaden. De aanleiding voor de Duitse wraakzucht in februari is duidelijk, maar over de vraag waarom vijftien Nederlandse mannen in maart doodgeschoten moesten worden op de Dreef bestaat nog steeds enige onzekerheid.

>

Feestvierende mensen bij bevrijding Haarlem

Op vrijdagavond 4 mei 1945 om ongeveer kwart voor negen was het nieuws te horen op Radio Herrijzend Nederland. Het Duitse leger zou de volgende morgen capituleren. De oorlog was voorbij.

>

Houtkap in de Hongerwinter

In de winter van 1944-1945 "veranderde het Zaanenbosch in een Zaanenplantsoen" aldus de kroniekschrijver van het Haarlemse jaarboek. Er stonden nog maar een paar bomen overeind in het bos in Haarlem-Noord. De rest was gekapt.

>