De Zaan staat centraal in deze publicatie over de ontwikkeling van een bijzondere veenrivier. Geoloog Peter Vos brengt geologische, archeologische, paleo-ecologische en historische gegevens samen. Het onderzoek laat zien hoe de Zaan en het omliggende landschap zich door de eeuwen heen hebben gevormd.
>
1 min
Er is een groeiend besef dat oorlog geen denkbeeldig toekomstscenario is. De vele oorlogen die nu in onze wereld woeden, bieden in de huidige tijd een reële kijk op de verschrikkingen ervan. Ook de inwoners van de Zaanstreek zijn lang geleden geconfronteerd geweest met grootschalige vernietiging, plundering en moordpartijen. Het is de angst voor Spaanse troepen, brandende dorpen en een onzekere toekomst die het decor vormen van ‘De vlucht van Dirck Gerritsz., een Zaanse jongen in de Spaanse Troebel’, het nieuwe boek van Ron Sman en Hans Kuyper.
> 2 min
Op 19 september ging in het Zaans Museum het Zaanse deel van Draden van ons Nederlandse Slavernijverleden feestelijk van start. De komende maanden kunnen inwoners van de Zaanstreek iedere donderdag, vrijdag en zaterdag in het museum meewerken aan een monumentaal wandkleed over het koloniale en slavernijverleden van de regio. Op verschillende locaties in de Zaanstreek vinden pop-up activiteiten plaats, zodat zoveel mogelijk mensen de kans krijgen om bij te dragen.
> 3 min
Op 12 en 13 september 2026 neemt het Zaans Museum met meerdere museumlocaties deel aan de Open Monumentendagen. Op de Zaanse Schans, het Hembrugterrein en in het Czaar Peterhuisje kunnen bezoekers deelnemen aan gratis rondleidingen.
> 2 min
Wist je dat de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring is gedrukt op papier uit de Zaanstreek? In een kleine presentatie ontdek je hoe Zaans papier een onverwachte rol speelde in een wereldberoemd moment in de geschiedenis. De presentatie is van 3 juli t/m 27 december 2026 te zien in het Honig Breethuis en sluit aan bij de viering van 250 jaar Amerikaanse onafhankelijkheid in 2026.
> 2 min
Het is heel bijzonder om in een Zaans monumentaal huis te wonen, maar je moet er veel tijd en geld in steken. En de ondersteuning laat nog wel eens te wensen over.
> 2 min
De Zaanstreek telt bijna 600 monumenten. In een groot aantal wordt gewoond. Vijf jaar geleden betrokken journalist/schrijver Rosa Koelemeijer en haar partner een monumentaal huis in het centrum van Krommenie. Ze wilde weten hoe andere mensen in hun ‘monument’ woonden, want tijdens Open Monumentendagen stellen maar weinig particuliere huiseigenaren hun huis open. Koelemeijer mocht bij twaalf bewoners van monumentale woonhuizen een kijkje nemen, om erachter te komen hoe het is om in een molen, een pakhuis, een kerk of een houten koopmanshuis te wonen. Vervolgens maakte ze er een prachtig vormgegeven boek van.
>Binnenkort krijgen beide zaagmolens op de Schans nieuwe roeden. Aan de roeden van Het Jonge Schaap zijn al diverse reparaties verricht en deze waren door het vele draaien aan vervanging toe. De roeden van De Gekroonde Poelenburg moeten vervangen worden doordat ze vanwege een ontwerpfout van te licht staal gemaakt waren, net zoals dat vorig jaar bij de roeden van De Kat was geconstateerd.
> 1 min
Een van de meest bijzondere molens van de Zaanse Schans is niet eeuwenoud, maar splinternieuw – althans, als we het over bouwjaar hebben. Het Jonge Schaap is een reconstructie van een zeskante houtzaagmolen die vanaf 1680 in het Westzijderveld stond. In 2007 herrees de verdwenen molen met behulp van oude tekeningen, moderne techniek en veel doorzettingsvermogen aan de Kalverringdijk in Zaandam.
>In het kader van het 100-jarige jubileum van vereniging De Zaansche Molen wordt elke maand één van onze molens uitgelicht. In juni is dat de de eerste molen van de vereniging, Het Pink, in Koog aan de Zaan. Op 6 en 21 juni vieren we feest.
> 3 min
Aan de Pinkstraat in Koog aan de Zaan staat een stukje levende geschiedenis: oliemolen Het Pink. Met zijn robuuste houten lijf en krakende wieken draagt de molen al meer dan vier eeuwen de sporen van stormen en branden. Als oudste nog bestaande oliemolen van de Zaanstreek is Het Pink een cultureel icoon. Sinds 1939 is de molen in bezit van De Zaansche Molen en is hij uitgegroeid tot hét symbool van de vereniging.
>In het uitgestrekte Westzijderveld, aan het einde van het pittoreske Relkepad, staat een van de laatste pelmolens van Nederland: Het Prinsenhof. Deze achtkante bovenkruier, gebouwd in 1722, is een indrukwekkend voorbeeld van de molenbouw uit de bloeiperiode van de Zaanstreek. De molen heeft in zijn lange bestaan meerdere functies gekend, maar keerde uiteindelijk terug naar zijn oorsprong: het pellen van gerst.
>In 2025 viert vereniging De Zaansche Molen haar 100-jarig bestaan. Dit bijzondere jubileum wordt gevierd met een feestelijk weekend op 15 en 16 maart bij het Molenmuseum. Bezoekers kunnen genieten van live-optredens van koren en muzikanten, inspirerende lezingen, een veiling en een exclusieve preview van de jubileumfilm.
> 1 min
In het kader van het 100-jarige jubileum van vereniging De Zaansche Molen wordt elke maand één van de molens uitgelicht. Op 1 en 2 februari 2025 openen de deuren van molen De Kat voor een bijzonder molenweekend. Mis deze unieke kans niet om het eeuwenoude ambacht van pigmentproductie van dichtbij te beleven!
> 1 min
In 2025 viert Vereniging De Zaansche Molen haar 100-jarig bestaan. Dit jubileumjaar staat in het teken van een gedachte die aanzet tot reflectie: “Wat als de molens nooit hadden bestaan?” Met deze vraag wil de vereniging aandacht vestigen op het belang van het behoud van het Zaanse molenerfgoed, dat onlosmakelijk verbonden is met de identiteit van de Zaanstreek.
> 2 min
Van 25 januari t/m 25 augustus zijn er in het Zaans Museum elf schilderijen te zien van de Zaanse kunstenaars Jaap Kaal en Cornelis Koning. Zij drukten in de eerste helft van de 20e eeuw een stempel op het artistieke klimaat van de Zaanstreek.
> 1 min
Voormalig burgemeester van Wormerland Peter Tange vertelt graag over de geschiedenis van de Zaanstreek. Dat doet hij tijdens vaartochten door het Wormer- en Jisperveld. Hij heeft daarbij een koffertje waarin hij historische prenten en voorwerpen heeft verzameld. Nu heeft het Historisch Genootschap Wormer hem gevraagd die verhalen te verzamelen in een boekje. Hans Kuyper heeft de verhalen opgeschreven. Het resultaat is een prachtig boekje met verhalen over beschuitbakkers, ledezetters, molens op reis, droogmakerijen, de staatsloterij en nog veel meer.
> 1 min
De Zaanstreek is niet alleen vermaard om zijn cacao, er stonden ook papiermolens die papier van onovertroffen kwaliteit maakten. De Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring is er op gedrukt en Beethoven schreef er zijn composities op. Een pas verschenen boek zet de Zaanse papiergeschiedenis op … papier.
>Het boek over het verzetswerk dat Jan Brasser in de Zaanstreek pleegde, kon verschijnen dankzij een financiële bijdrage van Tata Steel, de huidige eigenaar van Hoogovens, waar Brasser voor en tijdens de oorlog als smelter werkte. Auteur Filip Bloem vertelt over zijn speurtocht.
>Jan Brasser (1908-1991), die in de Tweede Wereldoorlog onder de schuilnaam Witte Ko opereerde, was een van de bekendste verzetsmensen uit de Zaanstreek. Filip Bloem, die bij het Verzetsmuseum werkt, schreef er een boek over.
>