Vanaf 20 maart is de gratis tentoonstelling Lege stoelen in de klas te zien in Stadsarchief Amsterdam. De tentoonstelling geeft inzicht in de ervaringen van de leerlingen van het Joods Lyceum. Tijdens de zomervakantie van 1941 maakte de Duitse bezetter een ingrijpende anti-Joodse maatregel bekend: voortaan mochten Joodse leerlingen alleen nog maar naar Joodse scholen.
>
1 min
Hoe zien kinderen hun leven in Amsterdam? In De stad door kinderogen, een presentatie in de Schatkamer van Stadsarchief Amsterdam, ontdek je aan de hand van stukken uit het archief van kinderkunsteducatiestichting De Rode Loper hoe Amsterdamse basisschoolleerlingen en tieners de stad ervaren en vastleggen. Dat doen ze in allerlei verschillende kunstvormen. Hoe wonen, slapen, eten ze? Wat zien ze als ze uit het raam kijken? Maar ook heftige onderwerpen als seksualiteit en de dood worden behandeld. Zo worden kinderen zich bewust van hun plek in de stad. Het resultaat is geen knutselwerkje, maar échte kunst over Amsterdam – gemaakt door een kind.
> 1 min
Op 27 oktober 2025 is het precies 750 jaar geleden dat de naam Amsterdam voor het eerst werd opgetekend in een document: in het tolprivilege door de Hollandse graaf Floris V op 27 oktober 1275. Door heel Amsterdam staan de laatste uren van het jubileumjaar, dat aan deze verjaardag voorafging, volledig in het teken van deze mijlpaal. En dat geldt natuurlijk ook voor Stadsarchief Amsterdam. Met op zondag 26 oktober een speciale gratis publieksdag in samenwerking met het brievenproject Schrijven naar de Toekomst, Brainpower deelt zijn verjaardagswens aan de stad met ons, knutselen voor kinderen en alleen deze zondag gratis naar de tentoonstelling De Wallen van Dana Lixenberg.
> 2 min
In een fototentoonstelling over de Amsterdamse Wallen gaat het nu eens niet over de raamprostitutie, maar over de bonte verzameling van bewoners, ondernemers, sekswerkers en studenten die zonder al te veel conflicten dit oude stukje Amsterdam bevolkt.
>Van kwetsbare nederzetting tot internationale havenstad: de tentoonstelling ‘De geboorte van de stad. Op zoek naar middeleeuws Amsterdam’ brengt de fascinerende vroegste geschiedenis van Amsterdam en haar inwoners tot leven. Dit jaar viert Amsterdam haar 750-jarig bestaan, gebaseerd op het tolprivilege van 27 oktober 1275 – het eerste document waarin Amsterdam wordt genoemd. Maar de tentoonstelling ‘De geboorte van de stad’ gaat verder terug. Want archeologische vondsten laten zien dat er al duizenden jaren mensen actief waren langs de Amstel.
> 2 min
De populaire tv-serie ‘Het verhaal van Nederland’ wijdt vier afleveringen aan Amsterdam. En nu is er ook nog een boek, dat een rijk beeld geeft van de hoofdstad die in 2025 het 750-jarig bestaan viert.
>Een jaar of tien nadat ze met Wijnand Verhaar getrouwd is, wordt Maria Christina van Rhijn hartstochtelijk verliefd op een andere man. Het was het begin van een langdurige buitenechtelijke relatie waar zelfs een kind uit zou voortkomen. Deze affaire bleef niet onopgemerkt zoals blijkt uit verklaringen bij de notaris door familieleden en bekenden.
>Je kon een schuilkelder onder een metrostation bezoeken of kijken hoe het staat met de verbouwing van het Artis-aquarium, maar knaller van de 38ste editie van de Open Monumentendagen in Amsterdam was toch wel de openstelling van de Poentunnel.
>Vanaf 9 februari wordt de vierdelige serie Jan Janszoon, piraat van de wereld uitgezonden door de NTR. Stadsarchief Amsterdam neemt deel aan de vierde aflevering, te zien op 1 maart.
> 1 min
Er zijn maar weinig weldoeners in de negentiende eeuw die zoveel voor Amsterdam hebben gedaan als Piet van Eeghen. De stad heeft zowel het Vondelpark, het Prinsengrachtziekenhuis als het Stedelijk Museum – mede – aan hem te danken.
>Gerrit Lamberts (1776-1850) maakte levendige tekeningen van het Amsterdam in de eerste helft van de negentiende eeuw. Zijn tekeningen zijn er altijd al geweest en worden vaak in boeken afgedrukt, maar het Amsterdamse Stadsarchief vond het nu eens hoog tijd worden voor een overzichtstentoonstelling.
>Bij twee razzia’s, op 22 en 23 februari 1941, worden 400 willekeurige Joodse jongemannen in de toenmalige Amsterdamse Jodenbuurt opgepakt. Het vormt de directe aanleiding tot de Februaristaking, die een paar dagen later uitbreekt.
>De eerste resultaten van ‘Crowd Leert Computer Lezen’ waren nog maar net online, toen kunsthistorica Saskia Kuus via twitter liet weten wat een goudmijn dit was voor haar onderzoek naar historische (kinder-)kleding.
>Terwijl heel Nederland zijn best doet om het coronavirus buiten de deur te houden, wordt er intussen wél geschiedenis geschreven, zo blijkt uit een rondgang langs Noord-Hollandse archieven.
>Op 1 mei 1883 opende in Amsterdam de Internationale Koloniale en Uitvoerhandel Tentoonstelling. Zowel op industrieel, sociaal, technisch en artistiek niveau konden landen hun vooruitgang laten zien. Niet alleen spullen uit de koloniën werden met trots getoond, maar ook mensen.
>Prenten van het Amsterdam uit de 18e eeuw, vol prachtige details en vaak ook nog in kleur. Het Amsterdamse Stadsarchief laat er 230 van zien.
>De Bazel aan de Vijzelstraat 32 zou het bekendste gebouw van architect Karel Petrus Cornelis de Bazel worden. Tot 2002 had de ABN AMRO hier haar hoofdkantoor en het biedt nu plaats aan het Stadsarchief van Amsterdam, het grootste stadsarchief ter wereld. Het gebouw is ontworpen in opdracht van de Nederlandse Handel Maatschappij en werd voltooid in 1926, drie jaar na het overlijden van de architect. De NHM is opgericht in een periode waarin de handel in het slop was geraakt. De doelstelling van de NHM was om hier verandering in te brengen. Men had hiervoor een ruim en imposant hoofdkantoor nodig en vond hiervoor een geschikte bouwlocatie in het centrum van Amsterdam.
>Blaauw Jan had een menagerie aan de Kloveniersburgwal. Daar werden niet alleen dieren, maar ook opvallende mensen tentoongesteld. In 1764 was er een heuse Indiaan te zien, “Een Wilde, Sychnecta genaamt, van de Mohawk uyt Noord-America.” De Indiaan trok veel bekijks met zijn traditionele kostuum.
>