Oneindig Noord-HollandBeleef de geschiedenis van jouw provincie

Geknipt! Papierknipkunst uit Holland

Als je het over papier knippen hebt, denken velen van ons terug aan de kleutertijd. Waar een gevouwen papiertje met wat knipjes een sneeuwvlok kon worden. Maar wat veel mensen niet weten is dat je vroeger je brood kon verdienen met papierknipwerk. In de 17de en 18de eeuw was dit zelfs een vooraanstaande bezigheid in hoge kringen. De papieren kunstwerkjes waren verzamelobjecten en de onderwerpen liepen uiteen van familiewapens, Bijbelse voorstellingen, gezegdes tot echtelijke ruzies. Door het fragiele materiaal zijn van de duizenden kunstwerken slechts enkelen overgebleven. Tijd om een aantal Hollandse knippers en hun fijne werk uit de vergetelheid te halen.

>

Boekpresentatie: Het monumentale werk van Jaap Min

Het monumentale oeuvre van kunstschilder – glazenier Jaap Min (Bergen, 1914-1987) verschijnt in september in boekvorm, onder de titel ‘Beweging & begrenzing. Het monumentale werk van Jaap Min’. Velen kennen hem van zijn schilderijen, maar dit keer gaat het om zijn kunstobjecten aan gebouwen, zijn monumentale werk. Denk aan: wandschilderingen, muurplastieken, betonreliëfs, glas-in-loodramen, mozaïeken of gobelins. In het oude stadhuis van Alkmaar organiseert de Stichting Jaap Min op vrijdagmiddag 19 september een boekpresentatie. Het 1e exemplaar zal worden overhandigd aan wethouder Hoekzema en de auteur Doeke Sijens zal een praatje houden.

> Book 1 min

De ware liefde van Anna Singer

Anna Brugh trouwde in 1895 met de welgestelde Amerikaan William Singer. Samen met zijn beste vriend Martin Borgord reisden ze de wereld rond. Ze woonden in Pittsburgh (Amerika), Parijs, Laren, Olden en Dalheim (Noorwegen). Anna was het gelukkigst in hun villa De Wilde Zwanen in Laren, William daarentegen in de natuur in Noorwegen. En Martin? Die stond ertussen in.

>

Fiona Tan presenteert Monomania in het Rijksmuseum

Voor het eerst in de geschiedenis geeft het Rijksmuseum een hedendaagse kunstenaar carte blanche voor een zoektocht door de eindeloze collecties van het museum, met als resultaat een grote tentoonstelling. Fiona Tan: Monomania is een indringende tentoonstelling waarin Tan een reis door de geest maakt. Uitgangspunt hiervoor is haar fascinatie voor de verbeelding van de psychiatrie in de 19de eeuw. Te zien zijn onder meer prenten van Francisco Goya tot Edvard Munch, schilderijen van Raden Saleh, Japanse maskers en doopjurken uit de collectie van het Rijksmuseum. De tentoonstelling eindigt met de première van Janine’s Room (2025), een ruimtelijke video-installatie, gemaakt door Fiona Tan in opdracht van het Rijksmuseum.

> Book 3 min

Binnenkijker: stolpboerderij Olga Hoeve in Twisk

Voor de serie ‘Binnenkijker’ van Boerderijenstichting Noord-Holland gaat agrarisch erfgoed specialist Anna Groentjes op bezoek bij bijzondere stolpboerderijen. Trotse eigenaren vertellen haar alles over de geschiedenis en het interieur van de stolp. De interieurs verschillen nog meer van elkaar dan de buitenkanten. Bij woonboerderijen zien we de zoektocht naar het toepassen van nieuwe functies, op basis van de oorspronkelijke indeling. Deze keer reist Anna af naar een stolpboerderij Olga Hoeve in Twisk.

>

Begraafplaats Huis Te Vraag

Een begraafplaats die de naam draagt ‘Huis Te Vraag’: dat moet een bijzondere plek zijn. Dat is het ook, daar aan de Schinkel in Amsterdam-West. In het stuk bos aan de Rijnsburgstraat verwacht je geen dodenakker.

>

Overveense tekenleraar ontwierp het sprookjesbos in de Efteling

Iedereen kent de tekeningen van Anton Pieck. De sprookjesachtige creaties van deze veelzijdige tekenleraar uit Overveen stonden model voor het sprookjesbos in de Efteling. Pieck beschouwde zijn werk voor het Brabantse attractiepark als ‘het dierbaarste avontuur in zijn leven’.

>

Picasso in Noord-Holland

In de zomer van 1905 verruilt de jonge Pablo Picasso zijn atelier in Parijs voor het Noord-Hollandse platteland, waar hij de voor hem exotische kaasmarkt, molens en boerenmeisjes in schetsboeken vastlegt. In de zomer van 2016 – 111 jaar later – worden de gevierde schilderijen ‘La belle Hollandaise’ uit Australië en ‘Les trois Hollandaises’ uit Parijs herenigd in de focustentoonstelling ‘Picasso in Holland’ in het Stedelijk Museum Alkmaar. De twee imposante gouaches worden vergezeld door zelden getoond documentair materiaal en twee schetsboeken die tevens als creatieve dagboeken fungeren. Ook de op het eerste gezicht onbeduidende stoel waarop hij naar verluidt vaak zat, wordt getoond; doodgewoon en bijzonder merkwaardig.

>

Karel Appel: drang naar vernieuwing

Speelse voorstellingen in felle kleuren met ogenschijnlijk simpele vormen en dikke lijnen. Wie kent de expressieve werken van Karel Appel niet? Appels unieke beeldtaal en zogenaamde ‘volwassen kinderlijke stijl’, maakte hem een van de bekendste Nederlandse kunstenaars van zijn tijd; vooral na het oprichten van de Cobragroep. In 1997 werd zijn vermogen op bijna dertig miljoen geschat en in 2006 stond hij in Elsevier vierde op de lijst van meest succesvolle kunstenaars. Voor de vele duizenden werken die Appel heeft nagelaten, worden nog steeds tonnen betaald. Hij stierf als een rijke kunstenaar, maar was dat niet altijd geweest. Aanvankelijk kon hij zijn verf nauwelijks betalen en stuitte zijn kunst op veel ophef en kritiek. Dit hield hem echter niet tegen te blijven vernieuwen.

>

Jozef Israëls (1824-1911)

Jozef Israëls was één van de toonaangevende Nederlandse schilders uit de Haagse school. De Joodse schilder kreeg internationale bekendheid met zijn ingetogen figuurstukken van boeren en visserslieden. De twee bekendste schilderijen van Israëls zijn de ‘Joodse Bruiloft’ en ‘Kinderen der Zee’. Beide zijn te zien in het Rijksmuseum.

>

Jo Koster: neo-impressionist in Laren

Het Gooi staat met name bekend om de kunstenaars die vanaf het derde kwartaal in grote groepen kwamen: de Haagse Scholers. Ook hebben er kunstenaars gewoond en gewerkt in het Gooi die tot de tweede generatie vernieuwers behoorden: Ferdinand Hart Nibbrig, Jan Sluijters, maar ook kunstenares Jo Koster zijn hier sprekende voorbeelden van.

>

Adri en Gretha Pieck

Vanaf het laatste decennium van de negentiende eeuw tot en met de Eerste Wereldoorlog veranderde er veel in de maatschappij; deze periode kan dan ook met recht worden beschreven als een overgangstijd. Er werden bijvoorbeeld veel ontdekkingen gedaan (telefonie, elektriciteit, massaproductie) en de industrialisatie groeide snel. In de kunsten veranderde er in die periode ook veel. Er ontstonden destijds dan ook diverse nieuwe kunststromingen. Het werk van Vincent van Gogh heeft vanaf het begin van de twintigste eeuw tal van kunstenaars beïnvloed en hun oeuvre bepaald.  Bijvoorbeeld het werk van van de in Bussum wonende Adri en Gretha Pieck.

>

Anton Mauve

Hij was een van de belangrijkste schilders van de Haagse School, de stroming die de Nederlandse landschapsschilderkunst weer nieuw leven in blies. Hij was de enige leermeester van Van Gogh, het zoontje van een dominee, romantische schilder van Oosterbeek, het Scheveningse Strand en een beroemde kudde schapen. Dit allemaal is Anton Mauve (1838-1888).

>

Kunstproject De Nollen

Initiatiefnemer van het Nollenproject is beeldend kunstenaar Ruud van de Wint (1942 – 2006). In 1980 trekt hij zich terug in het binnenduingebied De Nollen, toen een verwaarloosd stukje Niemandsland gelegen aan de rand van Den Helder. In 25 jaar verandert hij het onbestemde gebied in een ‘landschap van de verbeelding’.

>

Molen de Viaan

Het werk van de in 1952 te Wormerveer geboren Jan Groenhart is heel geliefd. Het door en door Noord-Hollandse karakter heeft daar veel mee te maken. Deze aquarel uit 1985 van de Viaanse molen van de Bergermeer bij Alkmaar vormt een mooi voorbeeld van Groenharts gevoel voor het landschap. Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft een hele serie molenaquarellen van Groenhart in de collectie.

>

Picasso was hier!

In 1905, toen hij nog niet de internationaal befaamde kunstenaar was die hij later zou worden, verbleef Picasso enkele weken in onze regio. Hij tekende en schilderde in Schoorl, Hoorn en Alkmaar. Waarom ging hij onze kant uit voor een vakantie?

>

Mondriaan in ’t Gooi

In een houten hutje aan de Noolseweg in het Gooise Blaricum had schilder Piet Mondriaan tussen 1915 en 1919 zijn atelier. Het was in dat hutje dat hij zijn eerste abstracte werk schilderde.

>

Klaas Landsman koesterde het Zaanse verleden

De Zaandijker Klaas Landsman (1914-1998) was een echte autodidact. Samen met zijn broer Floor exposeerde hij in de jaren tachtig diverse keren in het Molenmuseum in Koog aan de Zaan.

>

Jan Kruijver portretteerde geen mensen maar molens

Dat de in Koog aan de Zaan geboren Jan Kruijver (1869-1950) een grote voorliefde aan de dag legde voor het afbeelden van molens, is niet verwonderlijk. Kruijver kreeg het met de paplepel ingegoten als zoon van een molenaar.

>