‘Na een bezoek aan een buitenplaats ga je altijd weer rijker naar huis’

Nederland telt 550 historische buitenplaatsen. Stichting Kastelen, historische Buitenplaatsen en Landgoederen (sKBL) komt voor hun belangen op. De organisatie, die onafhankelijk is en met vrienden en donateurs werkt, vraagt aandacht voor de schoonheid, de cultuur en de natuur van historische buitenplaatsen en kastelen. Kunsthistorica Yvonne Molenaar is er sinds april 2023 directeur van en kan er enthousiast over vertellen.

>

De imker en zijn bijen: ‘Moet dat nu pap’

Kasteel Nederhorst in Nederhorst den Berg wordt momenteel verbouwd tot huurappartementen, maar de bijen die er al sinds mensenheugenis rondvliegen, zijn er nog steeds. Imker Ronald de Moor (50) kan er bevlogen over vertellen.

>

Floris V en de grenzen van Noord-Holland

Heb je je wel eens afgevraagd waarom de provincie Noord-Holland zo’n vreemde uitstulping in het zuiden heeft, en waarom dat gebied bij Noord-Holland hoort en niet bij Utrecht? Om dat te begrijpen, moeten we terug naar de 13de eeuw, toen graaf Floris V van Holland (1256-1296) de Utrechtse bisschop Jan van Nassau te hulp schoot.

>

De hoofdenbakker van Muiden

In het Muiderslot hangt een bijzonder schilderij, waarop een aantal mensen met groene kolen als hoofd in een bakkerswinkel zit, alsof het de gewoonste zaak van de wereld is. De eigenaardige voorstelling toont de sage van de Bakker van Eeklo, een plastisch chirurg avant la lettre.

>

1672: Het Rampjaar in Holland – Kastelen en buitenplaatsen verwoest

In het Rampjaar 1672 vielen de Fransen ons land binnen. Een groot gedeelte van Holland werd beschermd door de Oude Hollandse Waterlinie. Een aantal regio’s, waaronder de Gooi- en Vechtstreek, vielen net buiten deze bescherming. Dorpen, steden, kastelen en buitenplaatsen werden geplunderd en verwoest door Franse soldaten. Ter gelegenheid van de ‘Dag van het Kasteel’ lichten we een aantal van deze dramatische gebeurtenissen uit.

>

Romeinen en Russen strijden om het Oer-IJ

In het oude stroomgebied van het Oer-IJ, de driehoek tussen Velsen, Alkmaar en Zaanstad, heeft flink wat strijd gewoed in de afgelopen 2000 jaar. Hoe kan het ook anders, met Romeinse garnizoenen die de opstandige Friezen probeerden te onderdrukken, Spaanse invasielegers tijdens de Tachtigjarige Oorlog en Duitse soldaten die bunkers in het landschap opwierpen. Hierover gaat het nieuwe boek ‘2000 jaar strijd in het Oer-IJ landschap’.

>

Historisch Genootschap Midden-Kennemerland schiet weer uit de startblokken

Het in Beverwijk gevestigde Historisch Genootschap Midden-Kennemerland (HGMK) is misschien niet de grootste historische vereniging in de regio IJmond, maar waarschijnlijk wél de oudste, want het HGMK bestaat al sinds 1930. Het genootschap houdt zich bezig met de geschiedenis van Beverwijk, Heemskerk en Velsen, telt inmiddels 840 leden en zit in hetzelfde gebouw als Museum Kennemerland. Dat was ooit het gemeentehuis van Wijk aan Zee en Duin, een gemeente die nu bij Beverwijk hoort.

>

Het ‘Witte Goud’ van kasteel Sypesteyn

Kasteel Sypesteyn herbergt een breekbare schat: een grote verzameling Loosdrechts porselein uit de achttiende eeuw. Jonkheer Henri van Sypesteyn was niet alleen één van de eerste verzamelaars van het oudhollandse serviesgoed, maar deed ook onderzoek naar dit ‘witte goud’ van de Gooi- en Vechtstreek.

>

Slot Zuylen: Amsterdams ontwerp aan de Utrechtse Vecht

Het buitenplaatsenlandschap langs de Vecht begint bij Slot Zuylen. Hoewel het kasteel een echte Utrechtse geschiedenis heeft, is het ontworpen door een Amsterdamse architect. Elke volgende generatie bewoners paste de inrichting vervolgens naar eigen smaak aan.

>

Mijn plek: Weg van Floris V met burchten en klooster

Welke plaats vind jij het meest kenmerkend voor Noord-Holland? ‘Ik woon aan de Munnikenweg. Dat mag je wel een bijzondere plek noemen.’ Guus Breebaart-Beuse heeft gelijk. Want wie woont er aan een weg die eeuwen geleden door Floris V is aangelegd en waar de graaf dwangburchten liet bouwen?

>

Frisse neus halen langs de Amstel: Van ’t Kalfje naar Oostermeer

Even de spreekwoordelijke ‘frisse neus halen’ is er soms noodgedwongen niet bij. Maar loop of fiets dan in gedachten even mee met een mooi tochtje van de Berlagebrug in Amsterdam naar de Bullewijk in Ouderkerk aan de Amstel. Pakweg tien kilometer met verrassende verhalen. Deel 3: van ’t Kalfje naar Oostermeer, langs buitenplaatsen als een plaatje.

>

Purmerend saai? Stad toont creatief verleden

Waaraan denk je bij Purmerend? ‘Eentonige buurten.’ ‘Saai uit de kluiten gegroeid dorp.’ Zo luiden de reacties gewoonlijk. Saai? Stap het Purmerends Museum binnen en kijk welk prachtig sieraardewerk hier is gemaakt. Hier groeiden creatieve architecten op. Trek die denkbeeldige grauwsluier over de stad weg en je ziet zowaar een kasteel.

>

Kasteel Radboud: burcht van Floris V

Met een verleden als dwangburcht, kerk en ruïne vormt het kasteel een romantisch plaatje. Kasteel Radboud te Medemblik is de enige overgeleverde burcht van Floris V in Noord-Holland.

>

Jonkheer Henri Sypesteyn bouwt aan zijn verleden

Voor jonkheer Henri Sypesteyn was de toekomst zijn verleden. In Loosdrecht bouwde hij een nieuw kasteel in oude stijl. Weilanden toverde hij om in een 17e-eeuws park. Naar eigen ontwerp. Bezoek kasteel-museum Sypesteyn en je betreedt de droom van de jonkheer.

>

Egmond: ridders, monniken en de zee

Elk van de drie Egmonden toont een eigen gezicht: het slot in Den Hoef, de abdij in Egmond-Binnen, de badgasten aan zee. Egmond aan Zee kennen wij als een populaire badplaats, maar rond het dorp in de duinen is geschiedenis geschreven. Hier galoppeerde ooit de graaf, iets verderop werkten monniken.

>

Dwangburcht om West-Friezen te temmen

Zijn vader, graaf Willem, was niet ver van Medemblik vermoord. Om de koppige West-Friezen te temmen besloot graaf Floris V een dwangburcht te bouwen. Bij Medemblik aan de Zuiderzee.

>

Kostverloren hervonden

Aan de oever van de Amstel in Amstelveen vlakbij het Kalfje ligt een weiland waar tot 1822 het Huis Kostverloren stond. Dit kasteeltje zou gesticht zijn door Jan Ben­ning, omstreeks het jaar 1500 schepen en burgemeester van Amsterdam.

>

‘Bommelstein’ op den Berg

Kasteel Nederhorst mag oorspronkelijk uit de dertiende eeuw dateren, het is vorige eeuw vooral bekend geworden als ‘Bommelstein’. Het oude kasteel raakte bij een brand in 1971 grotendeels verwoest, kort na een ingrijpende restauratie. Het is echter fraai herrezen en staat te pronken op de berg.  Omdat striptekenaar Marten Toonder er zijn studio’s had waar de populaire verhalen van Tom Poes en Olie B. Bommel vorm kregen, werd het kasteel gekscherend wel Bommelstein genoemd.

>

Slot Purmersteijn

Een enorm kasteel met forse donjons op de hoeken en grote zalen: dat was het middeleeuwse Slot Purmersteijn, dat in 1410 werd gebouwd. Het was een belangrijk bestuurlijk en militair centrum. Toch wist het grote bouwwerk de tand des tijds niet te doorstaan. Inmiddels zijn de overblijfselen van Purmersteijn blootgelegd door archeologen en uitgebreid geanalyseerd. Wat zijn de onderzoekers allemaal te weten gekomen over het kasteel bij Purmerend?

>

Archeologisch onderzoek naar Slot Purmersteijn

Willem Eggert, heer van Purmerend, Purmerland en Ilpendam, bouwde tussen 1410 en 1413 Slot Purmersteijn ter plaatse van het huidige Slotplein in Purmerend. Het werd als een vierkant opgetrokken met vier achthoekige torens op de hoeken. De relatief dunne muren van het slot, slechts één meter dik, waren niet bestand tegen kanonschoten.

>