De Aardjesberg is een vijftien meter hoge heuvel op de Westerheide (Goois Natuurreservaat) bij Hilversum. De berg maakt deel uit van de stuwwal, ontstaan in de voorlaatste ijstijd zo’n 150.000 jaar geleden. De Aardjesberg is altijd al een bijzondere plek geweest. Al voor de laatste ijstijd die ongeveer 10.000 jaar geleden eindigde, heeft de prehistorische mens hier sporen achtergelaten.
>Schapen en heide horen bij elkaar. Niet voor niets waren schilders als Anton Mauve en Jan van Ravenswaay onder de indruk van de schaapskuddes op de Gooise heide. Toch is het niet vanzelfsprekend om grazende schapen op de heide te zien. Lange tijd liepen er geen schapen op de Gooise heide. Totdat de Larense architect Wouter Hamdorff in 1935 opdracht kreeg een schaapskooi met een herderswoning te bouwen op de Aardjesberg.
>Rijk worden is niet iets waar je meteen aan denkt als je zand ziet. Slimme Amsterdamse ondernemers hebben echter eeuwenlang Goois zand verkocht. Al in de zeventiende eeuw was er veel behoefte aan zand. De VOC gebruikte het zand als ballast in schepen en bouwde er in het Verre Oosten kades mee. Later gebruikten aannemers het zand om huizen te bouwen en wegen en spoorwegen aan te leggen.
>Als het aan de Amsterdamse wethouder De Miranda had gelegen, was een groot deel van de Wester- en Bussummerheide een Amsterdamse enclave geworden. Een tuinstad voor 50.000 Amsterdammers waar het goed toeven zou zijn. Nu ondenkbaar.
>Het had niet veel gescheeld of we maakten nu boswandelingen in plaats van heidewandelingen op de Bussummer- en Westerheide. De eerste aanzet tot het ‘verfraaien van het landschap’ waren de bomen die omstreeks 1840 langs de Nieuwe Crailoseweg werden geplant.
>In de gemeente Hilversum zijn drie hoge gebouwen te vinden met grote architectonische en cultuurhistorische waarde: de Sint Vituskerk, het gemeentehuis van Dudok en de KPN-toren. De gemeenten in het Gooiland blijven waken voor massale hoogbouw, ter bescherming van de natuurbeleving, waardoor er in de omgeving weinig hoogbouw is te vinden. Dit zorgt er voor dat de genoemde hoogbouw opvalt.
>De ruimte binnen de aarden wallen van de omwalling werd gebruikt als een schapenkampje. De schaapherder dreef hier zijn kudde samen. Het schapenkampje is dus een schaapskooi in de open lucht.
>De 35 meter hoge watertoren van Laren van architect Wouter Hamdorff torent hoog boven de Westerheide uit. Wat maar weinig mensen weten is dat de Larense watertoren zorgde voor een belangrijk deel van het drinkwater voor het Gooi. Nu heeft de toren geen functie meer: het water wordt met pompen getransporteerd. De plaats is nog wel een centraal verdeelpunt in het Gooi.
>In een houten hutje aan de Noolseweg in het Gooise Blaricum had schilder Piet Mondriaan tussen 1915 en 1919 zijn atelier. Het was in dat hutje dat hij zijn eerste abstracte werk schilderde.
>De geschiedenis van de Erfgooiers gaat eeuwen terug. Sinds de middeleeuwen waren de Gooise gronden eigendom van de Abdij van Elten (nu gelegen bij Emmerik, vlak over de grens in Duitsland). Tijdens het bewind van de graaf van Holland, eind dertiende eeuw, kwam de Gooise Marke tot stand. Dit was een agrarische belangenorganisatie, met als voornaamste doel het ten eeuwigen dage behouden en gebruiken van de Gooise (al)gemene gronden. De Marke kreeg ook een naam: Stad en Lande van Gooiland. In 1912 werd de Erfgooierswet aangenomen in de Tweede Kamer. Deze wet regelde het voortbestaan van de Gooise Marke. De Vereniging Stad en Lande van Gooiland kreeg volgens deze wet het eigendom van de gemene weiden en heiden. Tegenwoordig worden deze gronden beheerd door het Goois Natuur Reservaat.
>De zomer van 1633 was een van de vele zomers waarin de drost van Muiden zijn ambtswoning als buitenhuis gebruikte. Het slot lag temidden van weilanden, even buiten Amsterdam bij de monding van de Vecht in de Zuiderzee. Het was voor Pieter Cornelisz. Hooft dan ook ideaal om in de warme zomer zijn stadse woning te verruilen voor het ruime Muiderslot.
>Het raadhuis van Hilversum is wereldberoemd. Niet voor niets zijn er vele boeken over geschreven. In 2007 is het bovendien uitgeroepen tot het mooiste gebouw van Nederland. En dan te bedenken dat het bijna niet gebouwd mocht worden.
>Laren groeide eind negentiende en begin twintigste eeuw uit van boerendorp tot kunstenaarskolonie, waar beroemde namen als Jozef Israëls, Anton Mauve en Piet Mondriaan zich lieten inspireren door het landelijke leven. Wat begon met schilderachtige taferelen, ontwikkelde zich tot vernieuwende stromingen, die tot op de dag van vandaag bewonderd kunnen worden in museum Singer Laren.
>