Lezingen: behangselschilder Willem Uppink (1767-1849)

In het kader van het twintigjarig bestaan als woonhuismuseum organiseert het Honig Breethuis te Zaandijk in samenwerking met Huis de Visscher in Amsterdam en de bewoners van het pand Lagedijk 110 een cyclus van zeven lezingen rondom de Amsterdamse behangselschilder Willem Uppink (1767-1849).

Van Willem Uppink (1767-1849), de laatste grote Nederlandse behangselschilder, zijn maar liefst vijf ensembles in situ bewaard gebleven in Amsterdam en Zaandijk. De lezingen worden in Zaandijk dan wel Amsterdam gehouden, waarbij de aanwezige ensembles bezichtigd kunnen worden.

17 november 2019 | Honig Breethuis | Zaandijk | 15.00 uur
George Slieker en Pier van Leeuwen: ‘Willem Uppink, de laatste grote Nederlandse behangselschilder?’
George Slieker is auteur van de monografie over Uppink en als bestuurslid verbonden aan het Honig Breethuis. Pier van Leeuwen leverde enkele ondersteunende tekstbijdragen aan de publicatie. Hij is adviseur bij het Honig Breethuis. Slieker startte zijn onderzoek naar Uppink omstreeks 2004, mede naar aanleiding van de restauratie van het ensemble. Hij ontdekte onder meer Uppinks betrokkenheid bij het Panorama van Amsterdam en beschreef zijn oeuvre in de boekuitgave. Van Leeuwen schreef enkele kaderteksten voor het boek, die een context bieden aan Uppinks werk en tijdbeeld.

15 december 2019 | Honig Breethuis | Zaandijk | 15.00 uur
Eloy Koldeweij: ‘De mode van behangselschildering in het Hollandse interieur’
Eloy Koldeweij is kunsthistoricus en als senior specialist historische interieurs verbonden aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Naast verbouwzucht, vocht en temperatuurschommelingen vormde vooral de verandering van smaak de doodsteek voor menig behangselensemble. Veel behangselensembles verdwenen onder invloed van de mode uit de oorspronkelijke interieurs. Meerdere ensembles vonden een herbestemming.

26 januari 2020 | Honig Breethuis | Zaandijk | 11.00 uur en Huis de Visscher | Amsterdam | 15.00 uur
Richard Harmanni: ‘Landschapsbehangsels, een specifiek Nederlandse vorm van interieurdecoratie’
Willem Uppink staat een het eind van een lange traditie van kunstenaars die vele huizen gedecoreerd hebben met wandschilderingen met landschappen. Harmanni zal u vertellen over de oorsprong, de toepassing en veranderende modes van die landschapsbehangsels.
Richard Harmanni is voorzitter van de Stichting Historische Behangsels en Wanddecoraties in Nederland en als interieurhistoricus expert op het gebied van historische wandafwerkingen, zoals geschilderde behangsels, papierbehang enz.
NB Deze lezing is exclusief voor donateurs van Stichting Historische Behangsels en Wanddecoraties in Nederland. Indien u geen donateur bent maar wel de lezing zou willen bijwonen dan kunt u dit per mail kenbaar maken. Bij voldoende belangstelling zal de lezing in het voorjaar nogmaals georganiseerd worden.

16 februari 2020 | Huis de Visscher | Amsterdam | 15.00 uur
Ige Verslype, Rijksmuseum Amsterdam: ‘Onderzoek van isolatie tot samenhang’
Ige Verslype zal naar aanleiding van materiaal-technisch onderzoek, naar enkele goed in situ bewaard gebleven behangselensembles, ingaan op de technische aspecten van het vervaardigen van behangsel-schilderingen. Zo gaat Verslype onder meer in op vragen als: hoe en door wie werden de doeken op groot formaat vervaardigd? Waarop werd geschilderd, en welke kwaliteitseisen werden hieraan gesteld? Hoe brachten de schilders hun klein formaat ontwerp op de groot formaat doeken over? Hoe werden compositie, perspectief, kleur en lichtval op het vertrek aangepast, en hoe werkten meerdere schilders samen aan een behangsel?

15 maart 2020 | Honig Breethuis | Zaandijk | 15.00 uur
René Dessing, kunsthistoricus en voorzitter van stichting Kastelen, historische Buitenplaatsen & Landgoederen (sKBL): ‘Buitenplaatsen en behangselschilderingen’
Ongeveer driehonderd jaar geleden hadden de rijk geworden burgers, vaak Amsterdamse kooplieden en handelaren, er steeds meer behoefte aan om in de zomer de stad te ontvluchten en zo ontstonden er in de directe omgeving van de grote stad veel buitenplaatsen. Daar kon men genieten van de stilte en de natuur. De Amsterdamse grachten lagen er in de zomermaanden behoorlijk verlaten bij. In de behangselschilderkunst ontstond een specifieke voorliefde voor idyllische landschappen naar Italiaans of Hollands voorbeeld. Willem Uppink vormt een bijzonder hoofdstuk in dit genre. Dessing gaat in op de relatie stad-land en buitenplaats versus grachtenpand.

19 april 2020, Huis de Visscher | Amsterdam | 15.00 uur
Marcelo Gimenes en Jaap Snijder, behangkunstenaars: ‘Nieuw leven voor een oer-Hollands ambacht’
Lichtval, perspectief, kleurgebruik en andere effecten van weleer komen terug in hun ‘tuinen van papier’. Samen met opdrachtgevers worden voorstellingen gecreëerd die wanden in illusionistische landschappen veranderen. In de lezing zullen zij een stap maken van oud naar nieuw en ingaan op het belang van het fenomeen ‘kamer in ’t rond’ voor de volgende generatie ontwerpers, architecten en kunstenaars. Tevens zullen zij ingaan op de herwaardering van behangkunst bij een jonger publiek, het maakproces van nu, en hoe het huidige opdrachtgeverschap in vergelijking met toen verloopt.

26 april 2020 | Honig Breethuis | Zaandijk | 15.00 uur
Femke van der Knaap en Rob Boekel: ‘Restauratie van een behangselensemble uit 1830’
Tussen 2004 en 2005 restaureerde het atelier van Boeijink, Boekel, Van der Knaap Schilderijenrestauratie het behangselensemble van Willem Uppink in het Honig Breethuis. Bij deze lezing wordt ingegaan op de schade die werd aangetroffen en de methodiek die werd gehanteerd om het ensemble te restaureren zodat het voor de komende halve eeuw weer veilig is gesteld.

Vermeend zelfportret van Willem Uppink, 1788. Collectie Rijksmuseum Amsterdam.

Praktisch

De lezingen (m.u.v. de lezing op 26 januari) vinden plaats op zondagen om 15.00 uur. Deelname aan een lezing bedraagt € 25,00 per persoon (prijs inclusief boek) of € 12,50 per persoon indien men het boek reeds bezit.

Reserveren geschied via jubileum@honigbreethuis.nl o.v.v. van uw naam, telefoonnummer, e-mailadres en het aantal personen dat wenst deel te nemen.

Klik hier voor het volledige programma