Damsluis in de Hoofdvaart bij Hoofddorp

De damsluis in de Hoofdvaart maakt onderdeel uit van de voormalige Stelling van Amsterdam.   Met de inpoldering van de Haarlemmermeer in de jaren 1848-1852 kwam er niet alleen een zeer groot stuk nieuwe landbouwgrond beschikbaar, maar wijzigde tegelijkertijd de strategische situatie in de verdediging van Amsterdam. Daarom legde de Genie aan de randen van de toekomstige polder tussen 1843 en 1846 op vier punten torenforten aan die de belangrijkste nieuwe toegangen tot de hoofdstad zouden kunnen bestrijken. Deze forten bleken na zeer korte tijd volledig achterhaald. Bij het uiteindelijke ontwerp van de Stelling vanaf omstreeks 1880, projecteerde men daarom een zware aarden liniewal als waterkering en hoofdverdedigingslijn dwars door de polder, met daaraan forten, batterijen, verbindingswegen en inundatiemiddelden. Samen vormden deze werken de Linie door de Haarlemmermeerpolder. Het bindende element hierin was en is de Liniewal of Geniedijk. Ook de damsluis behoort tot de linie.

Midden door de Haarlemmermeerpolder voert de Hoofdvaart, de belangrijkste transport- en bemalingskanaal van de polder. In het noordoosten maalde de Hoofdvaart met het gemaal in Lijnden uit de op ringvaart en in het zuidwesten evenzo met het gemaal ‘Leeghwater’ in Kaagdorp. In de tocht legde men tussen 1891 en1895 inverschillende bouwcampagnes de damsluis aan, die bij inundatie het water naar het zuiden moest keren.

Monumentale status

Provinciale monumenten vertellen het verhaal van de geschiedenis van Noord-Holland en zijn bepalend voor de identiteit van de diverse regio’s. Provinciale monumenten zijn beschermd op basis van de provinciale monumentenverordening. De provincie Noord-Holland wil dit erfgoed behouden en de beleving hiervan door haar bewoners en bezoekers zo breed mogelijk maken. De provinciale monumentenlijst bevat onder meer stolpboerderijen, kerken, waterstaatkundige werken, villa’s en industrieel erfgoed.
 
Adres: Hoofdvaart, bij Geniedijk, Hoofddorp