Oneindig Noord-HollandBeleef de geschiedenis van jouw provincie

Zaanse Molendag

Traditioneel is het Zaanse Molendag op de laatste zaterdag in september en dat wordt altijd groots gevierd. Nu, op 27 september 2025, nog grootser dan andere jaren. Want De Zaansche Molen wil juist op deze dag haar 100-jarig bestaan vieren met de hele Zaanstreek!

> Book 2 min

September: maand van De Schoolmeester en De Jonge Dirk

Op 20 en 21 september barst het feest los bij papiermolen De Schoolmeester en papier- en slijpmolen De Jonge Dirk, ter ere van het 100-jarig jubileum van vereniging De Zaansche Molen. Bovendien bestaat De Schoolmeester dit jaar maar liefst 333 jaar – reden genoeg voor een driedubbel feest!

> Book 2 min

Molen Het Jonge Schaap

Een van de meest bijzondere molens van de Zaanse Schans is niet eeuwenoud, maar splinternieuw – althans, als we het over bouwjaar hebben. Het Jonge Schaap is een reconstructie van een zeskante houtzaagmolen die vanaf 1680 in het Westzijderveld stond. In 2007 herrees de verdwenen molen met behulp van oude tekeningen, moderne techniek en veel doorzettingsvermogen aan de Kalverringdijk in Zaandam.

>

Molen De Ooievaar

Molen De Ooievaar staat al sinds 1669 aan de Kalverringdijk (Diederik Sonoyweg) te Zaandam. Oorspronkelijk deed hij dienst als oliemolen, maar werd later ook gebruikt om cacaoafval te verwerken. In de karakteristieke molenschuur is sinds 2014 Molenmakerij Saeundijck gevestigd. Samen met deze werkplaats is De Ooievaar klaar voor de toekomst.

>

Mei: De Ooievaar in beeld

In het kader van het 100-jarige jubileum van vereniging De Zaansche Molen wordt elke maand één van onze molens uitgelicht. In mei is dat de iconische De Ooievaar in Zaandam. Tijdens twee speciale rondleidingen op 10 en 21 mei kunnen bezoekers deze historische molen van binnen en buiten ontdekken.

> Book 2 min

Vereniging De Zaansche Molen

Vereniging De Zaansche Molen, die een eeuw geleden werd opgericht, laat niet alleen de wieken van haar dertien Zaanse molens draaien. Ook de ambachten waarvoor die molens werden ingezet wil de vereniging levend houden. Katelijne Prinsenberg, directeur/bestuurder en Jan Goedhart, voorzitter van de Raad van Toezicht, vertellen er graag over.

>

Molen De Gekroonde Poelenburg

De Gekroonde Poelenburg heeft net als veel andere Zaanse molens een turbulente geschiedenis. Zo zou iedereen die de groene houtzaagmolen ziet staan, nooit vermoeden dat hij eerst een andere naam én kleur had. Ondanks de vele eigenaren en verhuizingen staat de negentiende-eeuwse paltrokmolen (dankzij Vereniging De Zaansche Molen) nog steeds vrolijk hout te zagen.

>

Oliemolen De Zoeker

Oliemolen De Zoeker op De Zaanse Schans is de oudste molen van vereniging De Zaansche Molen, die dit jaar honderd jaar bestaat. In de maand januari worden er extra rondleidingen gegeven.

>

Januari: De Zoeker in beeld

In het kader van het 100-jarige jubileum van vereniging De Zaansche Molen wordt elke maand één van de molens uitgelicht. Oliemolen De Zoeker trapt af met het verhaal in woord en beeld van de redding en verplaatsing van deze prachtige molen. Verder zijn er uitgebreide rondleidingen en demonstraties olieslaan bij inschrijving.

> Book 2 min

Zaanse Pieter kreeg een vis naar zich vernoemd

Je zal maar de zoon van een Zaanse zeilmaker zijn en een tropische vis naar je vernoemd krijgen. Het overkwam Pieter Bleeker (1819-1878). Zijn levensverhaal leest als een spannend boek. Hoe kwam deze Zaanse jongen in het Indische leger terecht? Waarom kreeg hij meermalen een eredoctoraat? En waarom noemden apothekers een drankje naar hem?

>

Nieuwe expositie in het Molenmuseum: Makers van Molens

Een molenmaker wordt iemand pas na jarenlange praktijk ervaring. Een molenmaker heeft ruimtelijk inzicht, verstand van materialen, weet gereedschappen goed te hanteren, is technisch onderlegd, is sterk, heeft geen hoogtevrees en is een doorzetter. Kennis en kunde worden van generatie op generatie doorgegeven.

> Book 1 min

Jactivisme in het Zaans Museum

Natuuractivisme is actueler dan ooit. Pionier Jac. P. Thijsse dé leukste natuurleraar van Nederland en schrijver van de Verkade-albums sprong begin 20ste eeuw al in de bres voor de natuur. Hij redde in 1906 het Naardermeer dat door de gemeenteraad Amsterdam als vuilnisstortplaats was aangewezen.

> Book 1 min

Het mysterie van het alledaagse

Van 25 januari t/m 25 augustus zijn er in het Zaans Museum elf schilderijen te zien van de Zaanse kunstenaars Jaap Kaal en Cornelis Koning. Zij drukten in de eerste helft van de 20e eeuw een stempel op het artistieke klimaat van de Zaanstreek.

> Book 1 min

Made in… de Zaanstreek

De expositie ´Made in…´ in het Zaans Museum gaat over de kleding die tussen 1760-1850 in de Zaanstreek werd gedragen. Wat is zo kenmerkend voor de streekdracht in deze periode? Modeconservator Leonie Sterenborg vertelt ons er meer over.

>

Hoe maakte Verkade zijn beroemde koekjes en chocola?

Toen Ericus Verkade in 1886 de Verkadefabriek oprichtte, wist hij niet dat zijn familiebedrijf ooit bekend zou komen te staan om de heerlijke koekjes en chocolade. De fabriek maakte aanvankelijk slechts brood, beschuit en ontbijtkoek, maar daar zou gauw verandering in komen. Hoe konden de biscuitjes en chocoladerepen van Verkade tot zo’n begrip uitgroeien? En misschien nog wel belangrijker: hoe werden ze eigenlijk gemaakt? Om dat uit te vinden, brachten we een bezoekje aan de Verkade Experience in het Zaans Museum.

>

Henri Willig: kaas uit Katwoude

In elke toeristische plaats in Noord-Holland vind je tegenwoordig een kaaswinkel van Henri Willig. Van de proefkelder aan de Amsterdamse bloemenmarkt tot de karakteristieke Catharina Hoeve op de Zaanse Schans: het merk Henri Willig is niet meer weg te denken uit de kaaswereld. Hoe heeft deze boer uit Katwoude in korte tijd zo’n kaasimperium weten op te bouwen?

>

Bijzondere (bij)namen: Zaanstreek en Waterland

Noord-Holland kent veel plaatsen met bijzondere namen. Van sommige is de oorsprong snel vast te stellen, bij andere is het nodig om wat dieper te graven in het verleden. In deze serie verhalen onderzoeken we elke maand een andere regio van onze provincie, om achter de herkomst van de lokale plaatsnamen én bijnamen van de inwoners te komen. Deze maand: de Zaanstreek en Waterland.

>

De rijke bagger van de Wilhelminasluis

In het oude centrum van Zaandam is in maart 2020 de Wilhelminasluis uitgebaggerd en vergroot. Het onderzoeksbureau Hollandia Archeologen kreeg van de Provincie Noord-Holland de opdracht om het archeologisch onderzoek hierbij uit te voeren. De gemeente Zaanstad schreef het Programma van Eisen waaraan het onderzoek moest voldoen, begeleidde de werkzaamheden, sorteerde de vondsten en conserveerde en determineerde een deel daarvan. Ook (Zaanse) amateurarcheologen, vrijwilligers en studenten van diverse opleidingen hielpen een handje mee. Dat tijdens de werkzaamheden ruim 400.000 vondsten uit de 15e tot en met de 18e eeuw gevonden zouden worden, overtrof alle verwachtingen.

>

Oude filmbeelden in kleur

Hoe zag het leven er 100 jaar geleden uit? Het Youtube kanaal van Rick88888888 toont oude filmbeelden in kleur, waardoor oude beelden opeens heel relateerbaar worden. De maker noemt het zelf een uit de hand gelopen hobby. Er zijn aardig wat plaatsen in Noord-Holland die hier de revue passeren: wij lichten er een paar van uit.

> Book 0 min

Over ’t IJ toen het nog gevaarlijk was

Eeuwenlang beschermen de oude zeedijken rond ’t IJ steden als Amsterdam, Haarlem, Zaandam en Beverwijk tegen het oprukkende water. En nu is hun geschiedenis in een boek vastgelegd.

>