Oneindig Noord-HollandBeleef de geschiedenis van jouw provincie

Henri Willig: ondernemer van het jaar 2025

Henri Willig, alom bekend om zijn ambachtelijke kwaliteitskazen en zijn ca. 40 gastvrije kaaswinkels in binnen- en buitenland, is op 5 januari 2026 door de onafhankelijke commissie van Ondernemend Waterland uitgeroepen tot Ondernemer van het Jaar 2025 in de gemeente Waterland.

> Book 1 min

Platte Thijs: de Robin Hood van de Purmer

In de Purmer woonde enkele eeuwen geleden een woeste struikrover, die opvallend genoeg meer bewonderd dan gevreesd werd: Platte Thijs. Thijs was namelijk een rover met een duivelse sluwheid maar het hart op de juiste plaats. Hij stal van de rijken en gaf aan de armen, als een ware Robin Hood.

>

Zwarte magie in Waterland

Aan het eind van de negentiende eeuw deed de arts Cornelis Bakker (1863-1933) veldwerk in Broek in Waterland en omgeving. Hij was niet alleen arts, maar ook verzamelaar van volksverhalen. Terwijl hij zijn patiënten bezocht, luisterde hij aandachtig naar wat ze te vertellen hadden. Zo nu en dan kwamen er bijzondere anekdotes voorbij over heksen, tovenaars en magie. Zoals over Herk Ooievaar, een mysterieuze boer uit Berkhout, en de voorspellende gaven van ‘toverkol’ Grietje Holleman uit Broek in Waterland.

>

400 jaar Overwheerse polder

In 1625 werd de Overwheerse Polder bedijkt en ontstond een zelfstandig waterschap tussen Purmerend en Kwadijk. Het onlangs heringedeelde archief (1625–1963) biedt inzicht in deze rijke geschiedenis. Sinds de jaren ’60 is de polder getransformeerd tot woonwijk Overwhere.

> Book 2 min

Expositie: 80 Jaar vrijheid in Waterland

In het kader van de viering van 80 Jaar vrijheid heeft het Waterlands Archief een expositie ingericht in de studiezaal en Nieuwenhuijzenzaal. Veertien verschillende onderwerpen uit de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog worden in woord en beeld gepresenteerd. Onder andere de mobilisatie van 1939, de Duitse inval en eerste Waterlandse slachtoffers van de oorlog, waaronder Edammer Jacob Tromp die op de dag van de Duitse inval sneuvelde, de Jodenvervolging, invoering van het persoonsbewijs, de arbeidsinzet, het verzet, de hongerwinter en bevrijding. Ook is aandacht voor bevrijdingsfeesten en herdenken.

> Book 1 min

Het Edams Museum: Van ‘Aardappelenhuis’ tot Waterlandsch Museum

Julie Hengeveld, conservator van het Edams Museum, bespreekt in haar nieuwe boek de geschiedenis van het Edams Museum en de herkomst van objecten over de periode 1895-1914. Elk object, elk sierbord, meubelstuk, schilderij of boek vertelt een verhaal over de schenker en bruikleengever; verhalen die zijn te reconstrueren aan de hand van het bewaard gebleven rijke museumarchief.

>

Magere Hein reed mee op de stoomtram door de Beemster

Als op 15 juli 1895 een stoomtram tussen Amsterdam, Purmerend en Alkmaar gaat rijden, is dat een grote verbetering voor de bereikbaarheid van Waterland en de Beemster. Maar de tram laat óók een verwoestend spoor van gewonden en doden achter.

>

Bijzondere (bij)namen: Zaanstreek en Waterland

Noord-Holland kent veel plaatsen met bijzondere namen. Van sommige is de oorsprong snel vast te stellen, bij andere is het nodig om wat dieper te graven in het verleden. In deze serie verhalen onderzoeken we elke maand een andere regio van onze provincie, om achter de herkomst van de lokale plaatsnamen én bijnamen van de inwoners te komen. Deze maand: de Zaanstreek en Waterland.

>

Noordhollandsch kanaal – Alkmaar en Purmerend

In het kader van 200 jaar Noordhollandsch Kanaal schreef historicus Maarten Hell voor ons een aantal verhalen over de geschiedenis van dit bijzondere kanaal. Dit derde verhaal gaat over de consequentie van het aanleggen van het kanaal voor de stad Alkmaar.

>

Spaanse kanonnen klinken vals in Monnickendam

Jan Haring was een onverschrokken geus. In Monnickendam zijn ze hem niet vergeten. De geuzen uit het stadje namen de Spaanse admiraal Bossu op de Zuiderzee gevangen. Buit gemaakte kanonnen werden omgegoten tot klokken. Dat het carillon uit 1595 wat vals klinkt, horen ze in Monnickendam niet meer.

>

Noordhollandsch kanaal – Poldergasten

In het kader van 200 jaar Noordhollandsch Kanaal schreef historicus Maarten Hell voor ons een aantal verhalen over de geschiedenis van dit bijzondere kanaal. Dit tweede verhaal gaat over de grondwerkers die het kanaal met de hand hebben uitgegraven.

>

Biologisch dynamische boerderij De StadsHoeve

Meteen na de onderdoorgang van de ringweg A10 in Amsterdam-Noord betreedt men het weidse en groene Waterland. Op de weg naar Zunderdorp is de StadsHoeve de eerste boerderij die men passeert. De stolpboerderij stamt uit 1861, zoals valt op te maken uit het jaartal op het dak. De boer en boerin houden er een biologisch-dynamische bedrijfsvoering op na. Er wordt naar gestreefd met een gesloten produktiecirkel te werken, waardoor de boerderij min of meer zelfvoorzienend kan zijn. Het tempo van de natuur is maatgevend, geduld en ijver de vereiste werkmethoden van de boer. De StadsHoeve is meer dan alleen een boerenbedrijf. Het biedt onderdak aan een kinderdagverblijf en organiseert activiteiten voor het hele gezin.

>

Landgoed Waterland bij Velsen

Waterland zal in de begintijd niet veel meer geweest zijn dan een boerenhofstede, eventueel met herenkamer. Maar daarna wordt Waterland steeds verder uitgebouwd of opnieuw gebouwd. Waterland vormt nog steeds een mooi ensemble van een achttiende-eeuws huis en een landschapspark. Huis Waterland staat bekend om zijn fraaie interieur.

>

Dialecten van Noord-Holland

Noord-Holland heeft geen officieel erkende streektaal, zoals het Fries of Limburgs, maar kent wel een tiental dialecten. De dialecten zijn weer onder te verdelen in dorpstalen en streektalen.

>

Wapens voor het verzet

‘De sokken zijn droog’ was de geheime code voor het afwerpterrein ‘Hudson’ bij de boerderij van Cor Middelbeek in Katwoude. Het ging om een stuk weiland ten noorden van de Sluisbraak, vanaf de Hooge Dijk zo’n 500 meter landinwaarts. Het was één van de afwerpterreinen, waar in de winter van 1944-1945 door de Engelse luchtmacht wapens werden gedropt voor het Nederlandse verzet.

>