Huis ter Kleef in Haarlem geeft steeds meer geheimen prijs

De opgravingen van het kasteel Huis ter Kleef in Haarlem eind vorige eeuw hebben een bijzonder rijke verscheidenheid aan dierlijke resten opgeleverd. Dit is mede te danken aan de destijds systematische en intensieve opgraving van het kasteelterrein door onder meer de Archeologische Werkgroep Haarlem. De afgelopen jaren is onder andere in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) botmateriaal onderzocht uit de latrines, waterputten en uit een deel van de grachtvulling. Dit is vervat in een wetenschappelijke rapport dat woensdag 15 mei in het Archeologisch Museum Haarlem is gepresenteerd.

> 2 min

Voor het eerst prehistorische sporen ontdekt in Hoorn

Tot voor kort werd aangenomen dat binnen de gemeentegrenzen van Hoorn geen prehistorische resten aanwezig waren. Archeologisch onderzoek van Archeologie West-Friesland bij de voormalige hockeyvelden aan de Zonnesteen (voorheen Nieuwe Steen) heeft dit beeld voorgoed veranderd. In de Bronstijd, ongeveer 2000 tot 800 voor Christus (v. Chr.), woonden er al mensen in Hoorn. De vondsten wijzen erop dat Hoorn een veel oudere geschiedenis heeft dan voorheen werd gedacht. Deze ontdekking vergroot het begrip van de prehistorie in de regio en is een stap voorwaarts in het verder ontrafelen van de geschiedenis van Hoorn en West-Friesland.

> 4 min

Lezingenreeks ‘De makers van Holland’

Tot en met 16 juni is in Huis van Hilde de tentoonstelling ‘De Makers van Holland’ te zien over hoe onze voorouders tussen 900 en 1300 de basis hebben gelegd voor het ‘Holland’ van nu. Naar aanleiding van deze tentoonstelling organiseert het museum een lezingenreeks. Aanstaande donderdag 11 april om 20.00 uur geeft archeoloog Nancy de Jong–Lambregts een lezing over ‘Kastelen van (Noord-)Holland’.

> 2 min

2000 jaar geschiedenis in Haarlemmermeerpolder

Haarlemmermeer is ouder dan men denkt. Waar nu de polder ligt was 9000 jaar geleden een wadden- en kweldergebied. Vanaf 3000 voor Chr. werd de invloed van de zee minder. Er ontstond een kustgordel met strandwallen waar mensen woonden. Dit weten wij door archeologische vondsten bij het vroegere eiland Abbenes. Deze en andere bodemschatten zijn tot 20 mei 2024 te zien in het Historisch Museum Haarlemmermeer.

>

Onbekende boerderijtypes ontdekt op oude kaarten

Amateurarcheoloog Mark van Raaij heeft op oude kaarten twee onbekende boerderijtypes in Kennemerland ontdekt: de Kennemer langhuisstolpboerderij en de berghuisboerderij. Aan Oneindig Noord-Holland legt hij uit hoe hij hier tijdens zijn onderzoek op stuitte en wat deze boerderijen zo bijzonder maakt.

>

2023 Topjaar voor het Archeologisch Museum Haarlem

In 2023 heeft het Archeologisch Museum Haarlem aan de Grote Markt 19.263 bezoekers ontvangen. Dit bezoekersaantal is sinds de coronaperiode (2020) niet meer zo hoog geweest. Het museum is gelegen in de kelder van de Vleeshal. Ondanks de best onopvallende entree trekt dit gemeentelijke museum veel bezoekers die de trap afdalen. Eenmaal in het museum genieten zij van de talrijke Haarlemse archeologische vondsten, verhalen en kennisopdrachten voor jong en oud. Het museum is slechts twintig uur per week open verspreid over vijf middagen. Mede dankzij de inzet van de vele vrijwilligers die bij het museum actief zijn, is het museum gratis toegankelijk.

> 1 min

Hildes Heerlykhyd heropend!

De voorjaarsvakantie staat bij Huis van Hilde in het teken van eten en drinken. Het museumcafé van Huis van Hilde heropent dan haar deuren en dat wordt gevierd met diverse extra activiteiten. Natuurlijk hoort daar een nieuwe menukaart bij. Duurzaamheid, eerlijke producten, lokale leveranciers en social return staan centraal in het nieuwe horeca-concept. Maak in de voorjaarsvakantie kennis met ‘het menu van de toekomst’ maar kom ook proeven van het ‘menu van vroeger’!

> 2 min

Grafzerken in de dijk

In vroegere eeuwen werden de dijken verstevigd met houten palen, die na de uitbraak van paalworm (rond 1730) werden vervangen door Noordse stenen. Maar tussen 1700 en 1916 maakten vele watersnoodrampen het nodig om de dijken nog beter te versterken. “Dat gebeurde met puin,” vertelt archeoloog Jan-Willem van Oudhof. “Men gebruikte alles wat men maar te pakken kon krijgen: van oude stadspoorten tot grafzerken. En die vinden we dus nu terug in de dijk.”

>

Werktuig uit de prehistorie gevonden op Texel

Toevallig: net nu er bij Ecomare een tentoonstelling over Doggerland te zien is, wordt er een werktuig uit die tijd op het strand gevonden! Op 29 december trof Jonas Wachtel uit Recklinghausen, Duitsland bij paal 9 een bewerkt stuk hertengewei aan. Hij herkende het als iets bijzonders en bracht het naar Ecomare.

> 1 min

Waarom Noord-Holland méér dan een eeuw bijna leeg was

Méér dan een eeuw was Noord-Holland zo goed als verlaten, zo blijkt uit het pas verschenen naslagwerk over de eerste duizend jaar van de provincie Noord-Holland.

>

Een vliegende penis en andere topvondsten in binnenstad Alkmaar

Een middeleeuws insigne met daarop de afbeelding van een penis met vleugeltjes en een tegel met het wapen van de graven van Holland, het zijn maar twee van de voorwerpen die dit voorjaar in de Alkmaarse Boterstaat werden gevonden. Stadsarcheologen Nancy de Jong-Lambregts en Niels Tuinman vertellen er meer over.

>

Met de Romeinen op stap in Spaarnwoude Park

De Romeinen hebben in de eerste vijftig jaar van onze jaartelling havenforten gebouwd in Velsen. Het is alleen jammer dat daar niets meer aan herinnert, reden voor Recreatieschap Spaarnwoude om twee Romeinse audiotours aan te bieden.

>

Keramiekverzamelaar schenkt deel van zijn collectie aan Huis van Hilde

Veertig jaar verzamelde Sjek Venhuis uit Santpoort-Noord schotels, kommen en vuurklokken uit de zestiende en zeventiende eeuw. Het is keramiek met een hoge museale waarde, maar omdat ook Sjek niet het eeuwige leven heeft, schonk hij een groot deel van zijn collectie aan archeologisch museum Huis van Hilde in Castricum.

>

Historische Vereniging Oud Stede Broec

Duizend leden. Die magische grens hoopt Historische Vereniging Oud Stede Broec te passeren, en ze zijn er bijna. Oud Stede Broec heeft als doel de geschiedenis van de drie dorpen Bovenkarspel, Grootebroek en Lutjebroek levend te houden. Dat doet ze in de breedste zin van het woord: van het toegankelijk maken van duizenden historische foto’s tot het beheer van een historische moestuin, van monumentenbeleid tot rondvaarten voor jongeren. Reden voor Oneindig Noord-Holland om de vereniging in het zonnetje te zetten.

>

Textiel uit Hollandse Bodem

Tijdens een onderzoek naar textiele archeologische vondsten, die in de jaren 1980 zijn opgegraven bij het Waterlooplein (Vlooienburg) in Amsterdam, bleek dat er veel materiaal nog niet geïnventariseerd was. Archeologe Marijn Stolk en kostuumhistorica Martine Teunissen zagen de ontelbare verborgen schatten in het depot. Bijzondere vondsten die (nog) niet online te vinden zijn via de websites van de erfgoedinstellingen. Daarom besloten zij om een project op te zetten: Textiel uit Hollandse bodem, om archeologisch textiel uit de zeventiende en achttiende eeuw te ontsluiten en te onderzoeken. Martine Teunissen vertelt ons meer over het onderzoek, de bijzondere archeologische vondsten en de voortgang van het project.

>

Tegeltje, tegeltje aan de wand

Wie is het mooiste van het land? Dat moeten haast wel de zeventiende-eeuwse tegels zijn uit het huis aan de Sint Annastraat 27 in Alkmaar. Tijdens een archeologische opgraving in 2021 werden er hier een enorme hoeveelheid tegels en scherven gevonden. Archeologen Nancy de Jong-Lambregts, Rob Roedema en Peter Bitter stonden versteld van de kleurenpracht en de bijzondere voorstellingen. In deze periode werden met name plinten, vuurplaatsen en keukens betegeld. Dat maakt de vindplaats, in een kleine kelder onder een bedstede, extra raadselachtig…

>

Het gele goud van het piskruikenwrak

Wat we tegenwoordig door de wc spoelen, was vroeger goud waard. Menselijke urine werd gebruikt voor het wassen en vilten van kleding en was daarmee eeuwenlang een onmisbaar onderdeel van de textielindustrie. Het zogenaamde ‘piskruikenwrak’ voor de kust van Texel, dat ooit honderden kruiken vol met urine bevatte, vormt het levende bewijs voor deze geurige geschiedenis.

>

Bier en baardmankruiken

Bier is al eeuwenlang een populaire volksdrank, die veel werd gebrouwen in Haarlem. In de zestiende en zeventiende eeuw werd bier het liefst gedronken uit een baardmankruik. Maar hoe werden deze kruiken gemaakt en wie moesten die baardmannen eigenlijk voorstellen?

>

‘Graaf Willem II’ opent droomfiliaal HEMA

Behalve met Vroom & Dreesmann en KOFA Spruyt zijn veel mensen in Alkmaar zeker bekend met het warenhuis dat de tand des tijds wél heeft doorstaan: de HEMA. Oftewel de ‘Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam’. Volgens de website van de HEMA was de winkelformule vanaf het begin bedoeld voor de ‘gewone man’. Het bedrijf werd opgericht door directieleden van de Bijenkorf met de succesvolle Woolworth-winkels in Amerika als voorbeeld. Hoewel de eerste HEMA al in 1926 in Amsterdam opende, duurde het nog tot 1959 voordat Alkmaar een vestiging kreeg. Dit had er voornamelijk mee te maken dat Alkmaar als een te kleine stad voor een vestiging werd gezien.

>

Steentijd: de eerste boeren in Noord-Holland

De eerste boeren die zich in de Nieuwe Steentijd in Noord-Holland vestigden, kwamen terecht in een drassig landschap dat permanent onder invloed stond van de getijden. Op de strandwallen van Kennemerland en de kreekoevers van West-Friesland wisten ze akkers aan te leggen en met succes gewassen zoals emmertarwe en gerst te verbouwen, waardoor de leefwijze van de mens voorgoed zou veranderen.

>