Oneindig Noord-HollandBeleef de geschiedenis van jouw provincie
NL | EN

17e-eeuwse skeletten opgegraven in Zijdewind

Bij een rotonde in Zijdewind (NH) hebben archeologen verschillende skeletten opgegraven. De skeletten zijn daar vermoedelijk in de zeventiende eeuw begraven, toen de Sijdenskerk er nog stond. Deze kerk is in 1850 buiten gebruik geraakt en in 1970 gesloopt.

Archeoloog Jasper Leek, medewerker van de archeologische dienst West-Friesland, legt uit dat het leegstaande kerkgebouw in gebruik was als koeienstal in de Tweede Wereldoorlog. Zo kreeg het in de volksmond de naam ‘Koeienkerk’. Oorspronkelijk was de Sijdenskerk een gereformeerde kerk.

Resultaten verplicht archeologisch onderzoek

Omdat de rotonde in Zijdewind straks op de schop gaat, heeft de gemeente Hollands Kroon Archeologie West-Friesland ingeschakeld om het verplichte archeologische veldonderzoek uit te voeren. Om te voorkomen dat de dingen die nog in de grond zitten vernietigd worden, wordt dit onderzoek uitgevoerd. Tot op heden heeft het onderzoek al best wat resultaat opgeleverd, vertelt Leek. Zo zijn de fundamenten van de noordelijke muur van de Sijdenskerk blootgelegd, en nu dus ook het kerkhof.

Verder vertelt Leek dat er al verschillende skeletten zijn opgegraven en dat ze momenteel bezig zijn met het opgraven van een doodskist voor twee personen. Een bijzondere opgraving, want veel van dit soort ‘dubbelkisten’ uit deze tijd komt men niet vaak tegen. De twee skeletten in de kist zijn gescheiden door een houten plaat. Het kan dus een soort familiegraf zijn geweest waar iemand in de zeventiende eeuw is bijgelegd, maar het zou ook kunnen dat er twee personen tegelijkertijd zijn begraven. Verder onderzoek zal dat mogelijk uitwijzen.

De ‘Koeienkerk’ in Zijdewind in 1968. Foto: Gerard Dukker / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (documentnr. 122.967).

Gebied in de zeventiende eeuw

De Sijdenskerk was waarschijnlijk bijna volledig omringd door water in de zeventiende eeuw. Het gebied is pas later ingepolderd en drooggelegd. De naam Zijdewind komt hier mogelijk ook vandaan (zijtwende of zijdewende is een brede afwateringssloot). Die sloot liep hiervandaan noordwaarts. Volgens Leek zou het kunnen dat de bewoners eerst in Oude Niedorp naar de kerk gingen en dat er later later door het kerkbestuur werd besloten dat er op deze plek ook een kerkje moest komen. Een ander scenario is dat er al vóór 1652 een middeleeuws kerkgebouw of kapelletje heeft gestaan op deze plek, maar voor die theorie wordt nog bewijs gezocht.

Verder onderzoek

De opgegraven skeletten worden straks onderzocht door de fysisch antropoloog. Uit dat onderzoek zal meer bekend worden over het geslacht, maar ook over de welstand waarin ze leefden en hun algemene gezondheid. Zo kan de fysisch antropoloog bijvoorbeeld zien of ze voldoende voedsel en vitamines binnenkregen. Daarmee kunnen er weer conclusies getrokken worden over de leefomstandigheden in die tijd.

Leek geeft aan graag onder de rotonde te willen kijken wat daar verder nog te vinden valt, maar dat gaat helaas niet. Het gaat nu om de archeologische begeleiding van een project, dus geen archeologische opgraving. Enkel het deel dat straks watercompensatie wordt, wordt nu onderzocht.

De opgegraven skeletten in Zijdewind. Foto: Archeologie West-Friesland.

Bron: De Erfgoedstem

Publicatiedatum: 28/06/2024

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.