Stedelijk Museum Alkmaar en de familie Kremer hebben de intentie om de befaamde Kremer Collectie als langdurig bruikleen onder te brengen in het museum. De gehele collectie, in totaal zo’n 100 schilderijen, is met veel liefde verzameld door de familie Kremer en behoort tot een van de belangrijkste particuliere collecties van Nederlandse en Vlaamse 17de-eeuwse schilderkunst ter wereld.
>
3 min
Dit voorjaar biedt het Regionaal Archief in Alkmaar opnieuw een gevarieerd publieksprogramma vol cursussen en activiteiten, met voor ieder wat wils. Naast vaste onderdelen, zoals de kennismaking met familieonderzoek en de beginnerscursus ‘Lezen van oud schrift’, is er een speciale bijeenkomst met tips over het zoeken naar personen in bronnen uit de Tweede Wereldoorlog. En, wegens succes herhaald: de cursus ‘Alkmaars Historie’.
> 2 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een brief uit 1719 met een grafschrift op een overleden koolmeesje.
> 3 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: achttiende-eeuwse methoden om drenkelingen te reanimeren, onder meer via tabaksrook in het achterwerk. Op 28 januari 1769 wees het Alkmaarse stadsbestuur de Alkmaarders op de modernste methoden om drenkelingen te reanimeren die niet meer in leven leken te zijn. Dit stuk bevat een afschrift van de bekendmaking. Die was volgens de stadsbestuurders nodig omdat veel Alkmaarders achterhaalde ideeën hadden over reanimatie. Dat had een drenkeling al bijna het leven gekost.
> 2 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: het testament dat Elisabeth van der Woude liet opmaken in Oude Niedorp, voordat ze eind 1676 naar Zuid-Amerika reisde.
> 3 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: het Alkmaarse vonnis van twee plunderende zwagers uit 1689. De zwagers Aelbert Klaassen en Koenraet Koenen plunderden op meerdere avonden in 1689 vele schuren en opslagplaatsen.
> 2 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: afspraken uit 1746 over een gemeenschappelijke ladder in Schoorl. Op 22 maart 1746 lieten de buren van de buurt Straat in Schoorl in dit document samen optekenen dat voortaan niemand van buiten de buurt zomaar zonder bericht hun gemeenschappelijke ladder mocht meenemen. Daarop stond een boete, bepaalden ze. Het is een eenvoudig stuk van maar één bladzijde, maar het spreekt wel tot de verbeelding: je kunt je gemakkelijk voorstellen wat er zich allemaal had afgespeeld dat de buren het nodig vonden deze regel op te stellen.
> 2 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een felicitatie die in 1802 gebakken zat in een soes. Op dit briefje van 12 november 1802 staat een versje met een felicitatie voor Aldert Boon uit De Rijp, ‘oud 80 jaar’. Het is maar een klein papiertje, van nog geen tien bij zeven centimeter. De reden voor het kleine formaat staat op de achterkant geschreven: ‘dit briefje is door Wessel Middelveld, bakker, in een soes gebakken’. Aan de vele vouwen in het papier is te zien dat het briefje inderdaad heel klein opgevouwen moet zijn geweest, zodat het verborgen kon worden in een soes.
> 2 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een brief uit 1898 waarin inwoners van Castricum vragen om aansluiting op het telefoonnet. Op 29 januari 1898 stuurden tien Castricumse prominenten dit verzoekschrift aan de gemeenteraad. Zij wilden dat Castricum werd aangesloten op het netwerk van telefoon en telegraaf. Snel berichten ontvangen en versturen via een telefoonverbinding was voor de handel van groot belang, schrijven ze. Maar ook bij ziekte of andere rampen kon het van doorslaggevende betekenis zijn. Bovendien was een gemakkelijke omgang met andere plaatsen – ‘niet alleen voor personen en goederen, maar ook voor gedachten’ – goed voor de bloei van de gemeente.
> 2 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een aankondiging van ‘gasloze uren’ uit 1954. Eind januari 1954 bleek er plots niet genoeg gas beschikbaar in de regio Alkmaar en de Kop van Noord-Holland. Het gasbedrijf stuurde daarover op 28 januari deze brief aan de verantwoordelijke Alkmaarse wethouder, A.J.M. Leesberg. Het gasverbruik was door ‘plotseling ingetreden abnormale strenge koude, gepaard met sterke Oostenwind’ enorm gestegen, staat in de brief.
> 2 min
Elke maand zet het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk in de schijnwerpers. Deze keer: een register van het weeshuis van Texel. In het boek werd geregistreerd wanneer kinderen het weeshuis binnenkwamen en wanneer ze het weer verlieten – en ook waarom. Er waren bijvoorbeeld kinderen die uit het weeshuis werden gezet vanwege een zwangerschap, en weesjongens die moesten dienen in het leger van Napoleon. Achter iedere inschrijving in het boek gaat zo een verhaal schuil.
> 5 min
Elke maand zet het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk in de schijnwerpers. Deze keer: het programma van een bijeenkomst van de Alkmaarse afdeling van de Bond voor Vrouwenkiesrecht in 1909 – voorzien van commentaar op de lezing en de muziek die er te horen was.
> 3 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: het Verkade-album ‘Texel’ geschreven door Jac. P. Thijsse.
> 3 min
Elk jaar in januari worden archiefstukken openbaar die eerder niet of alleen onder bepaalde voorwaarden te raadplegen waren. Ook in 2025 zijn er bij het Regionaal Archief in Alkmaar weer honderden voorheen afgeschermde archiefstukken voor het eerst door iedereen in te zien. Onder deze documenten bevinden zich stukken over zogeheten ‘politieke delinquenten’, Nederlanders die tijdens de Duitse bezetting ‘fout’ zouden zijn geweest.
> 2 min
Maarten van Heemskerck (1498-1574) was een echte pionier. Hij maakte niet alleen schilderijen en tekeningen, maar ook honderden ontwerpen voor etsen en gravures. Zijn voorstellingen waren creatief en vernieuwend, maar zijn manier van werken was dat ook. Om op grote schaal prenten te kunnen maken, liet hij zijn ontwerpen door professionele graveurs in prent brengen. In zijn prentenserie ‘De vier seizoenen’ toonde Van Heemskerck zijn kennis van de klassieke literatuur. Hij beeldde de seizoenen af als personen, net als Ovidius deed in zijn beroemde Metamorfosen.
>Zaterdag 30 november tussen 11.00 en 16.00 uur houdt het Regionaal Archief Alkmaar voor het eerst sinds 2019 weer een open dag. En een bijzondere dag belooft het te worden! Want het dit jaar gaat het over alles wat met muziek te maken heeft.
> 3 min
Bij een opgraving in een winkelpand aan het Alkmaarse Ritsevoort stuitten archeologen op een opvallende zwarte grondlaag. Het bleek te gaan om de verkoolde resten van een grote stadsbrand uit 1517. Dat jaar werd het Ritsevoort in de as gelegd door een Fries-Gelderse roversbende onder leiding van Grutte Pier. Voor de Friezen was hij een nobele vrijheidsstrijder, voor de Hollanders een gewelddadige plunderaar. Wie was die Grutte Pier en wat deed hij in Alkmaar?
>Bij het Regionaal Archief in Alkmaar is een bijzondere collectie opgedoken uit het begin van de jaren zestig. Hierin zit onbekend materiaal over de eerste vrouwelijke scheidsrechters in het Nederlandse voetbal. Het gaat om tientallen foto’s, notulen en zelfs een eigen tijdschrift van die scheidsrechters. Bij één van die vrouwen is thuis ook nog een plakboek uit die tijd gevonden. Sporthistoricus Jurryt van de Vooren onderzoekt dit materiaal, in samenwerking met het Regionaal Archief en Walburg Pers.
> 2 min
De eerste overzichtstentoonstelling ooit over Maarten van Heemskerck (Heemskerk, 1498 – Haarlem, 1574) is van 28 september 2024 t/m 19 januari 2025 te zien in het Frans Hals Museum, Stedelijk Museum Alkmaar en Teylers Museum. Elk museum toont – 450 jaar na zijn dood – een periode uit de fascinerende loopbaan van deze invloedrijke en succesvolle kunstenaar. Ontdek het expressieve, theatrale en vernieuwende werk van deze 16de-eeuwse meester van de noordelijke Nederlanden.
> 2 min
Het was groot nieuws begin dit jaar: de vondst van 21 perkamenten boekfragmenten van bijna duizend jaar oud in het Regionaal Archief in Alkmaar. Nu zijn deze Alkmaarse fragmenten voor één dag herenigd met een fragment dat tegenwoordig bewaard wordt in het Noord-Hollands Archief in Haarlem en dat afkomstig is uit hetzelfde middeleeuwse boek. Dat gebeurde tijdens een speciaal congres over de fragmenten, waarbij het Regionaal Archief wetenschappers van over de hele wereld ontving.
> 2 min