Het Regionaal Archief Alkmaar presenteert dit voorjaar weer een afwisselend programma met cursussen, lezingen en inloopmiddagen voor iedereen met interesse in (kunst)geschiedenis, historische bronnen en familieonderzoek.
Voor de Vondst van deze week liet Guus zijn oog vallen op een eenvoudig bordje dat in 1993 gevonden werd aan de Langestraat 103. Hij vraagt zich af of de tulp op het bordje een boodschap heeft.
Wat betekent het om Indisch of Moluks te zijn in Nederland, vandaag, morgen en met de geschiedenis die je met je meeneemt? Van 1 tot en met 29 maart brengt Festival Budaya Alkmaar tot leven met muziek, dans, theater, films en docu en verhalen die generaties met elkaar verbinden. Op verschillende culturele locaties in de Alkmaar ontdek je een rijk en veelzijdig programma waarin identiteit, geschiedenis en vernieuwing samenkomen.
Een wel heel bijzonder verhaal deze week van Guus. Over een instrumentarium dat onze eigen kastelenonderzoekster Nancy ontving van de Nederlandse Kastelen Stichting. Het was het werkmateriaal van Jaap Renaud, Nederlands eerste hoogleraar in de kasteelarcheologie. En wij mogen het tijdelijk bewaren in het archeologisch depot.
Ooit in Frederikstad geweest? Deze stad in het Duitse Sleeswijk-Holstein lijkt verdacht veel op Alkmaar. Hoe dat komt? Dat legt Feyko Alkema haarfijn uit in zijn lezing. Het heeft alles te maken met de kennis die de Alkmaarders hadden opgebouwd op het gebied van het droogleggen van land. Voor deze eerste lezing in 2026 van Feyko op 11 februari 2026 zien wij u graag bij Wijkcentrum Overdie.
Deze week neemt Maartje ons mee in de wereld van de fabeldieren. Aan de hand van twee tegeltjes met afbeeldingen van magische wezens, gevonden aan de Langestraat.
Bij een rondje door ons depot werd mijn aandacht getrokken door de vondsten uit zes beerputten die in 1991 werden gevonden op de plek van het voormalige ABN-gebouw aan de Breedstraat. Lang geleden bestond mijn eerste grote klus voor de Alkmaarse archeologische dienst uit het inventariseren en beschrijven van precies deze vondsten. Mijn oog viel in het bijzonder op een porseleinen kommetje met een omgeslagen accoladerand.
De Historische Vereniging Alkmaar bestaat 100 jaar en heeft in dat kader met filmmaker Erik Willems een film ontwikkeld die is samengesteld uit oude amateurfilmpjes van 100 jaar dagelijks leven in Alkmaar.
Onze depotbeheerder Maartje Kramer trof bij het registreren van vondsten een paar vreemde eenden in de bijt… Vier zeventiende-eeuwse tegeltjes met vogels waarover ze niets terugvindt in het registratiesysteem. Wat zijn het voor vogels en waar zijn de tegels gevonden? Wie het weet mag het zeggen.
Deze eerste Vondst op Vrijdag van dit nieuwe jaar is niet van Guus of Maartje maar van één van onze monumentenadviseurs. Errol van der Sijde die de archeologen in het team regelmatig een handje helpt, vertelt over zijn bijzondere vondst van 2025. Een minikanon, waarmee we, samen met jou, knallend het nieuwe jaar ingaan!
Met ingang van 2026 worden bij het Regionaal Archief opnieuw honderden archiefstukken openbaar. Het gaat om documenten die tot nu toe niet of slechts onder voorwaarden konden worden geraadpleegd, maar die vanaf het nieuwe jaar voor iedereen toegankelijk zijn in de studiezaal. Onder deze vrijgegeven stukken zijn dossiers over de ondersteuning in de naoorlogse jaren van gezinnen van Nederlanders die gevangen zaten omdat ze tijdens de Tweede Wereldoorlog ‘fout’ zouden zijn geweest én bijzonder archiefmateriaal dat bijdraagt aan de geschiedenis van vrouwen in de regio.
Op 10 december opent Stedelijk Museum Alkmaar de tentoonstelling Alkmaar in Beeld – door de lens van toen en nu. Iconische zwart-witfoto’s van de gerenommeerde fotografen Maria Austria, Eva Besnyö, Henk Jonker en Ad Windig uit de jaren vijftig worden voor het eerst sinds hun ontstaan tentoongesteld. Daarnaast presenteert het museum nieuw werk van de hedendaagse fotograaf Jonne Lucia. Zij heeft zich laten inspireren door haar voorgangers en legt het Alkmaar van nu vast. Het resultaat is een bijzondere visuele ontmoeting tussen verleden en heden.
Zondag 30 november staat Hortus Alkmaar in het teken van winterwarmte, natuur en gezelligheid. Geniet van muziek, winterse lekkernijen en de feestelijke lancering van een nieuw boek. Kom vooral langs op deze Winterdag!
Op het Heiligland in Alkmaar zijn drie winnende gedichten uit de bundel Poëzie van het Kanaal op een muur geplaatst. Daarnaast zijn alle gedichten en kunstwerken uit de bundel te zien in de Kunstuitleen van 6 tot en met 23 november.
Op woensdag 15 oktober viert Stedelijk Museum Alkmaar zijn 150-jarig jubileum. Deze speciale dag en avond is voor iedereen gratis toegankelijk en vol verhalen, activiteiten en twee bijzondere onthullingen. Het programma bestaat uit twee onderdelen: van 11.00 uur tot 17.00 uur is er koffie, taart en limonade met lekkers voor de jongste kunstliefhebbers onder ons. Ook zijn er korte
rondleidingen langs hoogtepunten uit de collectie. ’s Avonds opent het museum
opnieuw met een cadeau aan de stad, live muziek en toegang tot de tentoonstellingen.
Op zondagmiddag 12 oktober viert het Regionaal Archief niet één, maar twee bijzondere verjaardagen: die van het archief zelf én van het oudste document in de collectie, een exemplaar van het Alkmaarse stadsrecht, dat dan zevenhonderd jaar oud is. Reden genoeg voor een feestelijk jubileumprogramma voor iedereen, met taart en toepasselijke cadeautjes voor de eerste honderd bezoekers.
De Historische Vereniging Alkmaar heeft een fraai boek uitgegeven: ‘100 historische winkelpuien in Alkmaar’. Net als bij de uitreiking van de tweejaarlijkse Puienprijzen organiseren ze ook nu een Publieksprijs voor het meest bijzondere authentieke winkelpand.
Het monumentale oeuvre van kunstschilder – glazenier Jaap Min (Bergen, 1914-1987) verschijnt in september in boekvorm, onder de titel ‘Beweging & begrenzing. Het monumentale werk van Jaap Min’. Velen kennen hem van zijn schilderijen, maar dit keer gaat het om zijn kunstobjecten aan gebouwen, zijn monumentale werk. Denk aan: wandschilderingen, muurplastieken, betonreliëfs, glas-in-loodramen, mozaïeken of gobelins. In het oude stadhuis van Alkmaar organiseert de Stichting Jaap Min op vrijdagmiddag 19 september een boekpresentatie. Het 1e exemplaar zal worden overhandigd aan wethouder Hoekzema en de auteur Doeke Sijens zal een praatje houden.
Tijdens Open Monumentendag opent ook het Regionaal Archief aan de Bergerweg dit jaar de deuren. Deze keer staat het thema Erfgoed & Architectuur centraal. In het markante gebouw van de voormalige ambachtsschool zijn daarom zaterdag 13 september originele blauwdrukken van Alkmaarse monumenten te bekijken. Als bijzonder hoogtepunt is er een unieke pop-uptentoonstelling met voorstudies voor monumentale werken van de Bergense kunstenaar Jaap Min.