Hippolytushoef

museumboerderij Jan Lont. Het museum is te danken aan de laatste bewoner die er het boerenbedrijf uitoefende, Jan Lont. Hij legde een verzameling voorwerpen aan die te maken hebben met leven en werken van de Wieringers">Wieringer Eilandmuseum Jan Lont Woalkes, krochtjes en rotgans Wierdijk bij de Hoelm

Oorlogsherinneringen uit de Kroon van Holland

‘Marten Snoodijk stond bekend als vreselijk anti-Duits. En hij was bepaald niet bang uitgevallen,’ herinnert Henk Cornelissen zich. De Wieringer kan zich de oorlog op het voormalige eiland nog scherp voor de geest halen. Marten had een fietsenmakerij in de Smidsteeg in Hippolytushoef, amper dertig meter van de Hoofdstraat vandaan. Daar klonk altijd Radio Oranje. ‘Dat was in de oorlog dus levensgevaarlijk. Als de Duitsers het hoorden was je de klos. Maar daar zat hij niet mee. Hij nam dat risico. Bewust.’

>

Wieringer Eilandmuseum Jan Lont

Aan de Stroeërweg in Stroe staat de museumboerderij Jan Lont. Het museum is te danken aan de laatste bewoner die er het boerenbedrijf uitoefende, Jan Lont. Hij legde een verzameling voorwerpen aan die te maken hebben met leven en werken van de Wieringers.

>

Aardkundig monument de Breehorn

Tegen de noordzijde van het eiland Wieringen ligt een kilometer brede buitendijkse zandplaat die de Breehorn wordt genoemd. Samen met de zandplaten Balgzand en de Noorderhaaks vormt de Breehorn een aardkundig monument van de provincie Noord-Holland. Kliffen aan deze kant van het eiland duiden op een turbulent verleden van de Waddenzee waarin door golfslag de kust werd afgekalfd. Daarvan zijn deze steile bodemverheffingen de overblijfselen. Dit soort kliffen is ook langs het IJsselmeer nog op verschillende plekken te herkennen als restanten uit de tijd van de heftige stormen op de Zuiderzee.

Lees meer

>

De steen van Westerklief

De steen van Westerklief op het westelijk deel van Wieringen is een raadselachtig object. Dat de steen door het landijs is meegenomen is wel duidelijk, maar wie de steen rechtop heeft gezet en waarom is onbekend. Een functie als een soort ‘menhir’ zoals die in Bretagne wordt aangetroffen is niet waarschijnlijk. In de omgeving zijn geen andere ‘staande stenen’. Tijdens de laatste ruilverkaveling is de steen verplaatst van het midden van de akker naar de rand van de weg. Als er al van een magische betekenis sprake was dan is die daarmee verdwenen. We kunnen de steen wel beter bekijken.

>

Polder Waard Nieuwland bij Wieringen

De inpoldering van de waarden aan de zuidkant van Wieringen kent een lange voorgeschiedenis. Rond 1400 werd dit buitendijks land voor het eerst bedijkt. In 1502 liep het gewonnen land weer onder. Er werden nog enkele pogingen ondernomen, maar in 1683 gaf men het op. Wieringen was verscheidene malen door hevige  stormen geteisterd. In 1845 was er een nieuw bedijkingsinitiatief. In 1848 was het eerste deel al bedijkt en drooggevallen. Maar de ontwatering van de polder was onvoldoende waardoor de grond  te slap en nat bleef. Na het graven van betere sloten en de komst van een tweede poldermolen verbeterde de conditie van de bodem.

n

 

>

De sarcofagen van Oosterend, Hippolytushoef en Etersheim

In Noord-Holland zijn drie mysterieuze sarcofagen opgedoken tijdens opgravingen bij Oosterend, Hippolytushoef en Etersheim. Hoewel de oorsprong van de afzonderlijke sarcofagen in nevelen gehuld is, vertellen ze gezamenlijk een verhaal over eeuwenoude tradities rondom dood en begraven.

>

Duitse kroonprins als hoefsmid

Dat had kroonprins Wilhelm nooit gedacht. Dat hij als balling op een afgelegen eiland in de Waddenzee hoefijzers zou smeden. De playboy die in de Eerste Wereldoorlog liever achter de dames aan zat dan zijn troepen aan te voeren. Bij smid Luijt aan de Nieuwstraat in Hippolytushoef ging de kroonprins in de leer. Uit verveling.

>

Woalkes, krochtjes en rotgans

De Noorderbuurt leidt naar Noorderbuurt. Op Wieringen althans is dat het geval. De weg die van de vroegere quarantaine bij de Waddenzee naar Noorderbuurt loopt, heet ook Noorderbuurt. Langs de weg liggen de woalkes, zoals ze op Wieringen zeggen. Of ‘Tuunwoal’ zoals ze op Texel heten. Tuinwallen dus. Ze waren bij de ruilverkaveling van na de Tweede Wereldoorlog eigenlijk allemaal van Wieringen weggevaagd, maar zijn door vrijwilligers weer in ere hersteld.

>

Wierdijk bij de Hoelm

De kern van de dijk waar u nu op staat is een oude wierdijk. Wierdijken ontstaan als rond het jaar 1400 dijkenbouwers ertoe overgaan om de dijken te versterken met wierpakketten. Tot die tijd zijn de dijken eigenlijk niet meer dan aarden wallen, gemaakt van opgestapelde plaggen die onder het geweld van de immer beukende golven steeds weer afkalven. Om deze afslag tegen te gaan worden er pakketten gedroogd wier(zeegras) aan de zeekant voor de dijk geplaatst. Door het wier samen te persen en te drogen ontstaan keiharde wierpakketten. Deze pakketten worden door in de grond geslagen palen op hun plaats gehouden. Dit schild van wier en palen, de wierriem genoemd, beschermt de aarden dijk die er achterligt. Door het ontbreken van de karakteristieke glooiingen, zo kenmerkend voor de hedendaagse dijk, heeft de wierdijk, met zijn steile voor- en achterkant meer iets weg van een muur. Wierdijken hebben constant onderhoud nodig, het wier klinkt in en moet worden aangevuld. Door de steile vorm is de dijk kwetsbaar voor golfslag en raakt ondermijnd. Door deze ondermijning scheurt de wierriem soms over wel honderden meters los. In het begin van de 18de eeuw komt er uit een onverwachte hoek nog een nieuw probleem bij.

>

Wester- en Oosterklief op Wieringen

Het glooiende landschap van Wieringen wordt gekenmerkt door twee stuwwallen die 150.000 jaar geleden tijdens de voorlaatste ijstijd, het Saalien, werden gevormd. Deze stuwwallen bestaan uit keileem, keien, grind, zand en leem. Westerklief ligt aan de westzijde van een stuwwal, waar door erosie van de zee in de tijd dat Wieringen nog een eiland was, een klifkust was ontstaan. Zowel Westerklief als het iets oostelijker gelegen Oosterklief danken hun naam hieraan.

>

De Poepenbuurt op Wieringen

Geertje van Eerden-Kroon (1928-2009), een geboren en getogen Wieringse is opgegroeid in de Elftstraat in Hippolytushoef. Zij heeft enkele herinneringen aan haar jeugd opgeschreven in het Wieringer dialect en bij een bijzondere gelegenheid voorgedragen. De Elftstraat en omgeving heette vroeger in de volksmond de ‘Poepenbuurt’. Alles wat op Wieringen gebeurde en leefde lag Geertje nauw aan het hart.

>

Schaatsdrama op de Zuiderzee

Als Koning Winter met strenge hand regeerde, werd tante onrustig. ‘Ja kien,’ zei ze dan op z’n Wierings, ‘toen vroor het ook zo hard.’ Tante haalde  de doos met krantenknipsels van zolder en vervolgens kwam het hele verhaal op tafel. Zo werd ik, aandachtig luisterend en nog maar een kind, deelgenoot van haar familiedrama waarbij vader, broer en opa omkwamen.

>

De laatste reis van Opie Pruimboom

Wie in Nederland spoedeisende hulp nodig heeft kan rekenen op de komst van een ambulance binnen twintig minuten. Honderd jaar geleden duurde de reis van de Wieringse eilandbewoonster Maartje Pruimboom naar het ziekenhuis in Alkmaar meer dan een halve dag. Maar, Maartje reisde anno 1918 wél met een destijds moderne ambulancekar.

>