Heemskerk

‘Als je de mensen zag smullen, brak je hart’ De mooiste Noord-Hollandse kastelen

‘Als je de mensen zag smullen, brak je hart’

Drommen magere mensen, strompelend door de polders, op zoek naar iets te eten. In de winter van 1944-1945 wordt het bijna een gangbaar beeld. Een hongersnood is in Nederland al lang niet meer voorgekomen, maar nu is het de dagelijkse realiteit voor vrijwel alle stedelingen.

>

De mooiste Noord-Hollandse kastelen

Ronde torens, classicistische pronktuinen of slotgrachten. In de late middeleeuwen telde Noord-Holland een groot aantal kastelen en burchten die het landschap van de provincie sterk bepaalden. Slechts een fractie van deze markante gebouwen heeft de tand des tijds doorstaan en kun je vandaag de dag nog in volle glorie aanschouwen. We hebben vijf fraaie verdedigingswerken en adellijke woningen voor je op een rijtje gezet.

>

Kasteel Oud Haerlem

Door het voorraam van mijn ouders bekeek ik als kind de wereld, mijn leefwereld, Heemskerk. Daar waar ik woon, naar school ging en speelde. Waar vroeger paarden stonden, staat nu een flat, daarnaast een rotonde met een weg naar de nieuwbouwwijk. Even verderop een groot weiland, dat deel van het uitzicht is mijn hele jeugd onbebouwd gebleven. Als ik langs dit weiland over ‘de dijk’ wandel met onze hond, vliegen de zwaluwen en reigers laag over. Je hoort er het gekwaak van de kikkers en de koeien staan tevreden te grazen. De tijd lijkt er stil te staan.

>

Slot Assumburg

Slot Assumburg is gedurende vele eeuwen een adellijk verblijf geweest. Na 1867 bleef het slot onbewoond en raakte zijn oude glorie kwijt. Het park rond het slot verdween. Sinds 1911 is het slot in eigendom van het rijk. Het werd voor één gulden overgedaan aan de Staat met de verplichting het slot te restaureren. De restauratie in opdracht van de rijksgebouwendienst kwam uiteindelijk rond 1980 gereed. Achter het slot is een historische tuin aangelegd zoals die rond 1700 ook heeft bestaan.

>

Marquette

Marquette en de weilanden daaromheen vormen een rustpunt in de oprukkende bebouwing van Heemskerk. Het gesloten kasteel uit de middeleeuwen verandert in de loop der tijden stukje bij beetje in een aantrekkelijke buitenplaats.

>

Amateur-archeoloog

Dat niet alleen onze samenleving aan verandering onderhevig is maar ook het dagelijks taalgebruik weten ze maar al te goed bij Nederlands grootste vereniging van amateurarcheologen de AWN (Archeologische Werkgemeenschap Nederland). Het oorspronkelijk Franse woord ‘amateur’ (liefhebber) betekend in het Nederlands tevens ‘leek’ of ‘beginner’, maar staat tegenwoordig vooral bekend als ‘iemand die er maar weinig van bakt’. Reden genoeg voor een naamsverandering van de AWN. Een korte terugblik op de geschiedenis van de vereniging en de afdelingen in Noord-Holland.

>

Marquette (Heemskerk)

Het Château Marquette in Heemskerk is nu wat men noemt een ‘multifunctioneel gebouw’. Een plaats waar men confereert, dineert en overnacht in een luxe ambiance. Eeuwen geleden stond op deze plek de burcht van de Heren van Heemskerk. Je ziet het er nu niet meer zo snel vanaf, maar de ligging van Marquette heeft veel te maken met de oude haat-liefdeverhouding van Nederland met het water. Dit goed onderhouden historische monument ligt wat hoger dan het omringende landschap. Het ‘Slot te Heemskerck’, zoals de middeleeuwse burcht heette, was namelijk gebouwd op een ‘oeverwal’ of ‘strandwal’. Dat was allerminst toevallig.

>

2600 jaar oude voetstappen in Heemskerk

Bij de bouw van een nieuw bejaardencentrum aan de Jan Ligthartstraat in 2003 werden in de wanden van de uitgegraven bouwput diverse cultuurlagen aangetroffen, die duiden op bewoning in de prehistorie in Heemskerk. De gemeente ligt op een oude strandwal; een oude duinrug die de kust vormde voordat de huidige duinen bestonden. Door een toevalligheid kwamen deze voetstappen aan het licht. Mensen en dieren, waaronder koeien, hebben circa 2600 jaar geleden (in de overgang van Vroege-, naar Midden-IJzertijd) gelopen over een vochtige, zandige ondergrond, waarover later een veenachtige modderlaag is gespoeld. Hierdoor zijn de voetstappen donker in een lichte ondergrond nog steeds heel goed te zien. We krijgen via deze vondst een wel heel directe kijk op de handel en wandel van onze verre voorvaderen.

>