Not my soul. Over slavernij, wet en vrijheid

Slavernij heeft in verschillende samenlevingen en periodes in de geschiedenis een rol gespeeld en bestaat nog steeds. In Not my soul staan verhalen over slavernij, wet en vrijheid in de oudheid en in Suriname centraal. Welke invloed had het Romeins recht op de manier waarop de slavernij later in Suriname werd georganiseerd? Hoe leefden slaafgemaakte mensen in beide periodes, en hoe zochten ze naar vrijheid? Het Allard Pierson en het Nationaal Slavernijmuseum presenteren Not My Soul: over slavernij, wet en vrijheid. De tentoonstelling is te zien van 21 november 2025 tot en met 24 mei 2026.

> 3 min

Het verhaal van Amsterdam in geuren en kleuren verteld

De populaire tv-serie ‘Het verhaal van Nederland’ wijdt vier afleveringen aan Amsterdam. En nu is er ook nog een boek, dat een rijk beeld geeft van de hoofdstad die in 2025 het 750-jarig bestaan viert.

>

Johannes N. Helstone: Suriname in beweging

De Surinaamse componist Johannes N. Helstone (1853-1927) leefde in een tijd van snelle verandering, tijdens en na de afschaffing van de slavernij. Aan de hand van muziek, postkaarten en boeken uit het persoonlijke archief van Helstone krijg je in deze tentoonstelling een inkijk in het leven en werk van deze pionier binnen de Surinaamse klassieke muziek.

> 1 min

Het Amsterdam van Piet van Eeghen: Hoe een koopman de stad heeft veranderd

In het Amsterdam Museum aan de Amstel is vanaf vandaag de tentoonstelling Het Amsterdam van Piet van Eeghen: Hoe een koopman de stad heeft veranderd te zien. In de tentoonstelling wordt stilgestaan bij Van Eeghen als Amsterdamse weldoener, kunstverzamelaar en bankier. Hij verdiende zijn geld onder meer met koloniale handel. Wat betekent dat voor onze hedendaagse blik op zijn filantropische werk? En welke rollen speelden vrouwen in zijn activiteiten?

> 4 min

Verzet tegen Slavernij eerste pop-up tentoonstelling Nationaal Slavernijmuseum

Het Nationaal Slavernijmuseum in wording maakt in samenwerking met het Verzetsmuseum Amsterdam een tentoonstelling over verzet tegen de trans-Atlantische slavernij. De tentoonstelling Verzet tegen slavernij is de eerste pop-up tentoonstelling van het Slavernijmuseum en behandelt zowel het verzet van tot slaaf gemaakte mensen zelf als de anti-slavernijbeweging in Nederland.

> 2 min

Frits van Eeden, de wandelende museumdirecteur

Wie kent nog de bloembollenkweker die twee musea zou leiden? Natuurpionier Jac. P. Thijsse bewonderde hem. Ontmoet de man die op zolder pijlen uit Borneo had liggen. En die rond 1900 geld bijeenbracht voor plantenonderzoek in Suriname. Wie kent nog Frits van Eeden? De grote bewonderaar van ‘onkruid’ die een lintje kreeg.

>

Nieuwe aanwinst voor Bakkerijmuseum Medemblik

Onlangs heeft Bakkerijmuseum De Oude Bakkerij in Medemblik een bijzondere bodemvondst verworven. Een uniek object uit Amsterdam: een suikervormpje van Bartiméus uit de 17e eeuw.

> 2 min

Nooit meer slavernij: 160 jaar Keti Koti

De laatste jaren gaan er stemmen op voor een nieuwe nationale feestdag: Keti-Koti. Op 1 juli wordt herdacht en gevierd dat de trans-Atlantische slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden 150 (of 160) jaar geleden werd afgeschaft. Dit lijkt een recente ontwikkeling, maar al sinds 1863 wordt er op 1 juli jaarlijks stilgestaan bij de afschaffing van de slavernij.

>

Jan Janszoon: een Haarlemse moslimpiraat uit de 17de eeuw

Van alle Jannen die ooit te kaap’ren hebben gevaren, was zeerover Jan Janszoon van Haarlem (1570-na 1641) misschien wel de meest spraakmakende. Hoewel hij niet de Jan van Pier, Tjores en Corneel uit het bekende zeemanslied was, had zijn leven zomaar kunnen worden bezongen.

>

Atlantische slavernij in beeld

Deze zomer presenteert de provincie Noord-Holland een nieuwe Dreef-expositie in Paviljoen Welgelegen te Haarlem. De tentoonstelling ‘Verborgen Noord-Holland: Atlantische slavernij in beeld’ is samengesteld door historicus Alex van Stipriaan en kunstenaar Frederick Calmes. De makers nemen je mee op reis en vertellen de verborgen verhalen over het slavernijverleden van de provincie. Door middel van historische objecten, informatieve teksten en moderne kunst krijgt de bezoeker een beter beeld van dit minder bekende deel van onze geschiedenis.

>

Koloniaal scheepswrak bevat zoveel meer dan scherven

Ruim twintig jaar geleden trof garnalenkotter Emmie een mysterieuze houten kist met kapmessen in haar net. Deze vondst vormde het begin van een lang onderzoek naar het zogenaamde ‘Schervenwrak’, dat in 1822 op de Rede van Texel verging. Het schip, dat met gereedschap en luxegoederen op weg was naar een suikerplantage in de koloniën, is nu onderwerp van een nieuwe tentoonstelling in archeologiemuseum Huis van Hilde.

>

Tropenmuseum blaast een frisse wind door het koloniale verleden

Een nieuwe, kritische kijk op het koloniale verleden, dat was voor het Amsterdamse Tropenmuseum reden om de vaste opstelling eens flink op de schop te nemen.

>

Vroege aanklacht tegen slavernij uit Heemstede

Geschiedkundige Julien Wolbers (1819-1889) woonde aan de Kerklaan in Heemstede. Hij ontplooide zich als een lokaal en kerkelijk bestuurder. Maar bovenal was hij een voorvechter voor de afschaffing van de slavernij. Zo schreef hij meerdere artikelen waarin hij aantoonde dat slavernij in strijd is met de rechten van de mens. Voor zijn boek ‘Geschiedenis van Suriname’ ontving hij de koninklijke onderscheiding in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

>

Het Hofje van Staats en de Haarlemse textielindustrie

In de Haarlemse textielindustrie viel in de zeventiende eeuw veel geld te verdienen. Koopman IJsbrand Staats bouwde een enorm vermogen op met de handel in stoffen en garen. Hiermee kon hij in 1730 een hofje voor oudere vrouwen stichten aan de Jansweg.

>

Suiker in de koffie: genotsmiddelen uit Oost en West

Tijdens de zeventiende eeuw maakten Nederlanders kennis met allerlei exotische voedingswaren, zoals koffie, thee, suiker en specerijen. Deze goederen werden uit het verre Oost- en West-Indië aangevoerd door de VOC en de WIC, die de overzeese handel beheersten. Het waren echte luxeproducten, die alleen welgestelde Nederlanders zich konden veroorloven.

>

‘Slaven zijn kippen’ en andere verhalen over de slavernij

Met voetboeien, liederen en persoonlijke verhalen besteedt het Rijksmuseum aandacht aan het Nederlandse aandeel in de slavernij.

>

Het WIC-kantoor te Hoorn: een zwarte bladzijde

De Gouden Eeuw en de Verenigde Oost-Indische Compagnie worden vaak in één adem genoemd, maar minstens zo belangrijk en berucht was de West-Indische Compagnie (WIC). Beide compagnieën waren op een vergelijkbare manier ingericht en allebei bezaten ze een kantoor in Hoorn.

>

Kerk aan zee

Aan het einde van de Zeedijk tussen Muiden en Muiderberg ligt de laatgotische Kerk aan Zee, die hier werd gebouwd rond 1350. De kerk heeft niet altijd zo dicht bij het water gestaan, maar door vele stormen kwam de zee steeds dichterbij, zoals in 1916, toen in één keer 100 meter van de kust werd afgeslagen. De aanleg van de dijk tussen de Zuiderzee en de kerk heeft erger kunnen voorkomen.

>

Zeelieden uit slavernij bevrijd

Zeeroof, gevangenschap en slavernij. Dat lot overkwam menige zeeman die in de zeventiende of achttiende eeuw naar de Middellandse Zee voer. Vanuit Marokkaanse en Algerijnse havens opereerden namelijk de vele Barbarijse zeerovers die het op koopvaardijschepen gemunt hadden. De gekaapte koopvaarders brachten veel geld op en hetzelfde gold voor hun bemanningsleden, die als slaven verkocht werden op de markten van Algiers, Tanger of Saleh.

>