Het kan je niet ontgaan als je de entreehal van Museum Kaap Skil betreedt: er hangen sinds maandag 16 maart twee enorme houtsnijwerken aan de muur! Het zijn een boegbeeld en een hoekman, allebei afkomstig van een gezonken 17e-eeuws scheepswrak. Ze illustreren op indrukwekkende wijze waar het hoofdgebouw van het museum over gaat: de periode van de houten scheepvaart.
>
1 min
Een collectie foto’s van de Texelse visserijvloot, overgenomen van het voormalig Visserijmuseum Vlaardingen, was voor Museum Kaap Skil aanleiding om de bijbehorende verhalen te achterhalen. Projectmedewerker Jannie Bais zette zich aan deze klus. Het resultaat is een digitale tentoonstelling van de foto’s met de veelal spannende verhalen die via de website van Museum Kaap Skil te bekijken is.
> 1 min
Op het strand van Texel spoelen geregeld bijzondere vondsten aan. Zo werd in de eerste dagen van 2024 bij Paal 11 een groot stuk hout met een wel heel opvallende vorm ontdekt. Aan één zijde van het hout waren duidelijk uitgesneden trappen zichtbaar, die uitnodigden tot verder onderzoek. Het bleek te gaan om een gedeelte van een ‘rolpaard’: een houten onderstel van een scheepskanon. Wat was er met het schip gebeurd waar dit rolpaard ooit bij hoorde?
>Er zijn verhalen die zo wonderlijk zijn dat niemand ze echt gelooft, maar die toch eeuwenlang worden doorverteld. Een van die verhalen is dat van het schip van Ternuten, beter bekend als ‘De Almacht’. Een schip zó onvoorstelbaar groot, dat het de grenzen van de zee, de logica en de fantasie tartte. Het verhaal werd in 1940 opgetekend door de Groningse volkskundige Kornelis ter Laan (1871-1963), maar zijn wortels reiken veel verder dan het kleine Nederland.
>Aan de steiger van Het Scheepvaartmuseum ligt een imposant schip dat rechtstreeks uit de achttiende eeuw lijkt te komen. Dreigende kanonnen en een boegbeeld in de vorm van de Amsterdamse leeuw brengen je in één klap terug naar het verleden. Maar schijn bedriegt: dit is geen origineel, maar een nauwkeurige replica uit 1985 van het VOC-schip de Amsterdam. Het echte schip vertrok in 1749 op weg naar Azië, tot het noodlot toesloeg…
>Bij het Stoommachinemuseum in Medemblik meren tijdens het nautisch evenement op 16 en 17 augustus een groot aantal authentieke stoomsloepen af aan de museumsteiger. Het is een prachtig schouwspel de sloepen met grote rookpluimen en het typische hakkepufgeluid af en aan te zien varen op de Kleine Vliet. Voor alle sloepen geldt: ze hebben een ketel en stoommachine aan boord voor de voortstuwing. Bij voldoende capaciteit mogen bezoekers gratis een stukje meevaren met de sloepeigenaren. Of kies voor het ruime sop en maak een rondvaart over het IJsselmeer met de ss Noordzee, een varend stoombedrijf zoals er nog maar weinig zijn in Nederland.
> 1 min
Vandaag opent de nieuwe tentoonstelling Tussen werf en schip in het Schathuys van het Zuiderzeemuseum. Stap in de rijke geschiedenis van de Zuiderzee en ontdek hoe de scheepvaart het leven van mens en omgeving heeft gevormd. Deze tijdelijke tentoonstelling toont bijzondere objecten uit de uitgebreide museumcollectie en neemt je mee naar de wereld van scheepswerven, het werk aan boord van vissers- en vrachtschepen én de bedrijvigheid op de wal.
> 2 min
Duik mee naar een diepte van 60 meter, waar het wrak van een Medemblikker fregat op de zeebodem rust. Zeeslagen, verloren levens, families die achterbleven, een vasthoudende historicus en geheimzinnige vondsten vertellen hier samen het verhaal van Huis te Warmelo.
> 1 min
In het jaar 1771 zonk het schip Vrouw Maria. Aan boord waren meesterwerken van Nederlandse schilders. In het televisieprogramma De Gezonken Meesters van Omroep MAX wordt zes van deze kunstwerken nieuw leven ingeblazen. De Gezonken Meesters is vanaf zondag 19 januari wekelijks om 20.25 uur te zien op NPO 1. Na afloop van de serie worden de winnende kunstwerken in Het Scheepvaartmuseum tentoongesteld. Deze werken zijn vanaf 24 februari in het museum te zien.
> 1 min
Maritiem Museum Rotterdam brengt Voorwaarts terug naar de haven van de Vesting Naarden. Deze week vaart het historische schip uit 1906 terug naar haar oorspronkelijke stek.
> 2 min
Versierde huizen, lichtgevende bomen en mooi gedekte tafels: het contrast met normale dagen kan in december niet groter zijn voor mensen zonder dikgevulde portemonnee of erger; zonder dak boven hun hoofd. Dit keer geen Scrooge in de hoofdrol van dit wijze kerstverhaal; maar Lazarus.
>Vanaf eind zeventiende eeuw monsterden weesjongens uit het Haarlemse Burgerweeshuis aan bij de VOC, waar ze als matroos of timmerman op de schepen aan de slag gingen. Van de 161 jongens die tussen 1691 en 1805 vertrokken, zijn er 75 overleden tijdens de lange reis. Van 30 weesjongens zijn behalve de vertrekdatum en het schip geen gegevens bekend. Slechts 39 van de jongeren die naar Indië waren vertrokken keerden naar Haarlem terug. Dick van Gijlswijk dook in de archieven om het lot van deze Indiëgangers vast te leggen.
>Ruim twintig jaar geleden trof garnalenkotter Emmie een mysterieuze houten kist met kapmessen in haar net. Deze vondst vormde het begin van een lang onderzoek naar het zogenaamde ‘Schervenwrak’, dat in 1822 op de Rede van Texel verging. Het schip, dat met gereedschap en luxegoederen op weg was naar een suikerplantage in de koloniën, was in de zomer van 2022 onderwerp van een nieuwe tentoonstelling in archeologiemuseum Huis van Hilde.
>Stolpboerderij De Strooppot op Texel dankt haar naam aan een zoet en rijk verleden. Volgens de legende zou de indrukwekkende boerderij namelijk gebouwd zijn door een arme jutter, die dankzij geluk en bluf tot grote rijkdom kwam. In het verhaal van De Strooppot ligt de wensdroom van elke arme Texelaar verborgen.
>Daar gaan we weer! De klok wordt wederom verzet. Gedoe of toch wel fijn? In de zeventiende eeuw wist men nooit hoe laat het precies was. Dat was een groot probleem met zoveel schepen die naar de Oost voeren. Tijd en plaats zijn namelijk twee begrippen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Het oplossen van dit probleem werd een race tegen de klok.
>Wat geeft een beter beeld van de zeventiende en achttiende eeuw dan persoonlijke brieven? De verhalen van gewone Hollanders die de geschiedenisboeken niet hebben gehaald. Hun brieven werden door de Engelsen in beslag genomen op gekaapte Nederlandse schepen. Ze hebben hun bestemming nooit bereikt, maar worden nog steeds bewaard in het archief van de High Court of Admiralty in Londen. In het boek ‘Zeepost’ krijgen sommigen van hun een stem.
>Vandaag de dag vieren we tijdens Pride Amsterdam de vrijheid dat je kan en mag zijn zoals je bent. Vierhonderd jaar geleden was dat anders: liefde en seks tussen mensen van hetzelfde geslacht was streng verboden, ook op VOC-schepen.
>Vele Nederlandse zeelieden waren tijdens de Tweede Wereldoorlog vijf jaar lang van huis. Zo ook Laurens Johannes Swart (1891-1977). Op 19 april 1940 voer hij als chef hofmeester uit op het m.s. Tanimbar van de Stoomvaart Maatschappij Nederland (SMN), om pas weer in juli 1945 per m.s. Salland van de Koninklijke Hollandsche Lloyd (KHL) naar huis terug te keren. Een reis die een oorlog lang duurde.
>Vandaag presenteert de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) een zeer bijzondere vondst in het auditorium van het Rijksmuseum Amsterdam. Het gaat om een houten dwarsfluit uit de vroege zestiende eeuw. Daarmee is het de oudst bekende fluit van Nederland.
>Quarantaineregels golden vroeger regelmatig. Grenzen gingen dicht, kapiteins mochten pas na toestemming van de gezondheidsautoriteiten schepen aanmeren. Wie zich niet aan de regels hield, riskeerde ten tijde van de Bataafse Republiek in ons land zelfs de doodstraf.
>