Fotografietentoonstelling: Mens op Zee

Dit najaar presenteren Het Scheepvaartmuseum en Dutch National Portrait Gallery Mens op Zee. Deze fotografietentoonstelling schetst een veelzijdige maritieme wereld waarin prikkelende, ontroerende en onvoorspelbare portretten en verhalen laten zien hoe het op-zee-zijn je als mens kan veranderen.

> Book 1 min

Weesjongens als kind van de rekening

Vanaf eind zeventiende eeuw monsterden weesjongens uit het Haarlemse Burgerweeshuis aan bij de VOC, waar ze als matroos of timmerman op de schepen aan de slag gingen. Van de 161 jongens die tussen 1691 en 1805 vertrokken, zijn er 75 overleden tijdens de lange reis. Van 30 weesjongens zijn behalve de vertrekdatum en het schip geen gegevens bekend. Slechts 39 van de jongeren die naar Indië waren vertrokken keerden naar Haarlem terug. Dick van Gijlswijk dook in de archieven om het lot van deze Indiëgangers vast te leggen.

>

Scheepsblokkade Amsterdam uit 1572 met nieuwste technieken onderzocht

De Rijksdienst voor het Cultureel erfgoed laat onderzoek verrichten naar mogelijke restanten van een scheepsblokkade in het IJ van 450 jaar geleden. Aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) was Amsterdam nog Spaansgezind en om deze reden wilden de Watergeuzen de stad afsnijden van haar belangrijkste levensader: het IJ en daarmee de Zuiderzee.

> Book 2 min

Koloniaal scheepswrak bevat zoveel meer dan scherven

Ruim twintig jaar geleden trof garnalenkotter Emmie een mysterieuze houten kist met kapmessen in haar net. Deze vondst vormde het begin van een lang onderzoek naar het zogenaamde ‘Schervenwrak’, dat in 1822 op de Rede van Texel verging. Het schip, dat met gereedschap en luxegoederen op weg was naar een suikerplantage in de koloniën, is nu onderwerp van een nieuwe tentoonstelling in archeologiemuseum Huis van Hilde.

>

Huis van Hilde toont tijdscapsule koloniaal verleden

Op 1 juli, de dag van de afschaffing van de slavernij, is de nieuwe tentoonstelling ‘Twee werelden in één wrak, fragmenten uit een koloniaal verleden’ bij Archeologiemuseum Huis van Hilde in Castricum met een act van theatermaker Wijnand Stomp officieel geopend. De tentoonstelling toont unieke objecten uit een gezonken plantageschip en vertelt het verhaal over de ‘dubbele lading’ die uit het wrak tevoorschijn kwam.

> Book 2 min

De goudschat van stolpboerderij De Strooppot

Stolpboerderij De Strooppot op Texel dankt haar naam aan een zoet en rijk verleden. Volgens de legende zou de indrukwekkende boerderij namelijk gebouwd zijn door een arme jutter, die dankzij geluk en bluf tot grote rijkdom kwam. In het verhaal van De Strooppot ligt de wensdroom van elke arme Texelaar verborgen.

>

Zomertijd: wat maakt dat ene uurtje nou uit?

Daar gaan we weer! De klok wordt wederom verzet. Gedoe of toch wel fijn? In de zeventiende eeuw wist men nooit hoe laat het precies was. Dat was een groot probleem met zoveel schepen die naar de Oost voeren. Tijd en plaats zijn namelijk twee begrippen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Het oplossen van dit probleem werd een race tegen de klok.

>

Gekaapte brieven uit de 17de en 18de eeuw

Wat geeft een beter beeld van de zeventiende en achttiende eeuw dan persoonlijke brieven? De verhalen van gewone Hollanders die de geschiedenisboeken niet hebben gehaald. Hun brieven werden door de Engelsen in beslag genomen op gekaapte Nederlandse schepen. Ze hebben hun bestemming nooit bereikt, maar worden nog steeds bewaard in het archief van de High Court of Admiralty in Londen. In het boek ‘Zeepost’ krijgen sommigen van hun een stem.

>

Vondsten uit Engels scheepswrak binnenkort bij Kaap Skil

Je zou kunnen zeggen dat het een typisch 18e-eeuws ‘Lekker pûh’-verhaal is: een Engels oorlogsschip dat opstoomt naar een Nederlands slachtoffer, op een zandbank loopt en met al zijn wapentuig vergaat. Dat overkwam de HMS Apollo in 1799 voor de kust van Texel. Een aantal vondsten uit dit schip zijn binnenkort te zien bij Museum Kaap Skil.

> Book 1 min

Zoektocht naar eerste complete Nederlandse slavenschip

Recent is een drieweekse zoektocht begonnen naar het Nederlandse schip De Leusden. Dit slavenschip van de WIC zonk in 1738 vlak voor aankomst in Suriname. Hierbij kwamen 664 tot slaaf gemaakten om het leven die door de bemanningsleden opgesloten waren in het ruim. Nooit eerder werd het wrak van een compleet slavenschip gevonden. De expeditie wordt gefinancierd door de gemeente Amsterdam, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en Frankrijk. Bij Nieuwsuur werd er aandacht besteed aan de zoektocht. Volgens maritiem archeoloog Martijn Manders is het vinden van de Leusden van groot wetenschappelijk belang.

> Book 1 min

Gay bij de VOC

Vandaag de dag vieren we tijdens Pride Amsterdam de vrijheid dat je kan en mag zijn zoals je bent. Vierhonderd jaar geleden was dat anders: liefde en seks tussen mensen van hetzelfde geslacht was streng verboden, ook op VOC-schepen.

>

Veel touw bewaard gebleven in 17e-eeuws scheepswrak Texel

In de jaren ’80 werd in de Waddenzee nabij Texel het wrak van een zeventiende-eeuws schip – de ‘Burgzand Noord 9’ – ontdekt. Het schip was vermoedelijk een straatvaarder die handel dreef met het Middellandse zeegebied. In 2013 is dit deel van de Waddenzee, waarin 16 scheepswrakken liggen, aangewezen als Rijksmonument. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) voert in het kader van de instandhouding van archeologische rijksmonumenten, diverse activiteiten uit om het erfgoed van Nederland te beschermen en te behouden. Vanuit deze missie heeft de RCE besloten dit wrak, dat bloot staat aan enorme (natuurlijke) erosie, op te graven om de kennis niet verloren te laten gaan en het maritieme erfgoed te behouden en te ontsluiten voor huidige en toekomstige generaties. De opmerkelijkste vondst tijdens het onderzoek is een enorme hoeveelheid scheepstouw.

> Book 2 min

Twee nieuwe opvarenden gevonden van VOC-schip Rooswijk

In het Archief van het Aalmoezeniersweeshuis van Amsterdam zijn de namen van twee nieuwe Rooswijk opvarenden opgedoken. Het gaat om Jacob Boon en Jan Lindesmit. Zij zijn beiden omgekomen op het VOC-schip de Rooswijk dat één dag na vertrek op 9 januari 1740 verging vlak voor de Engelse kust.

> Book 2 min

17e-eeuws vrachtschip gevonden in Markermeer

Het duikteam van Stichting Archeo ODC uit het Noord-Hollandse Spijkerboor heeft een 17e-eeuws schip gevonden in het Markermeer. Het wrak ligt in de buurt van Edam, maar wel in het Almeerse deel van het water.

> Book 2 min

Pinas: een zeventiende-eeuws schip in 3D

Omdat er geen bouwtekeningen beschikbaar zijn van de schepen uit de zeventiende eeuw, kan het voor onderzoekers soms lastig zijn om wrakdelen te identificeren. Ab Hoving, voormalig hoofdrestaurator scheepsmodellen van het Rijksmuseum, creëerde met zijn vriend René Hendrickx een digitaal 3D-model van een zeventiende-eeuwse ‘Pinas van 134 voeten’, op basis van teksten en maten uit een boek van Nicolaes Witsen (1641-1717).

> Book 1 min

Varen in oorlogstijd: de ondergang van het s.s. Simaloer

Vele Nederlandse zeelieden waren tijdens de Tweede Wereldoorlog vijf jaar lang van huis. Zo ook Laurens Johannes Swart (1891-1977). Op 19 april 1940 voer hij als chef hofmeester uit op het m.s. Tanimbar van de Stoomvaart Maatschappij Nederland (SMN), om pas weer in juli 1945 per m.s. Salland van de Koninklijke Hollandsche Lloyd (KHL) naar huis terug te keren. Een reis die een oorlog lang duurde.

>

Mini-docu: Muidens ‘Spookschip’ Elisabeth Smit

De opkomst en ondergang van een van de mooiste schepen in Nederland te Muiden. Harry Smit begon eind jaren ’70 met de restauratie van De Barketijn Elisabeth Smit. Een schip waar alles kapot en rot aan is breng dat maar weer eens in de vaart. Kijk naar de prachtige beelden van het Vlaggenschip van Nederland in de vorige eeuw dat later weer transformeerde naar wrakhout.

> Book 0 min

Extra bijdrage voor Palmhoutwrak-collectie

Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland hebben besloten een miljoen Euro extra uit te trekken voor het tentoonstellen van topstukken uit de Palmhoutwrak-collectie bij Museum Kaap Skil. De collectie bestaat uit vele honderden, veelal puissant rijke objecten afkomstig van een schip dat in de zeventiende eeuw voor Texel is gezonken. De objecten zijn opgedoken door Texelse sportduikers. Het belangrijkste topstuk is een perfect bewaard gebleven zijden japon van koninklijke allure. Dankzij de provinciale bijdrage denkt Museum Kaap Skil deze jurk in 2022 te kunnen tonen in een permanente tentoonstelling.

> Book 1 min
NL | EN