Fairtrade Amsterdam: van Max Havelaar tot Tony’s Chocolonely

Amsterdam mag gerust de chocoladehoofdstad van de wereld genoemd worden. Dagelijks vaart meer dan 600.000 ton cacao uit West-Afrika de Amsterdamse haven binnen. Ook speelt de hoofdstad een voortrekkersrol op het gebied van fairtrade. Dit begon al in de negentiende eeuw, toen de Amsterdamse Multatuli zijn roman Max Havelaar schreef. Vandaag de dag is de stad de thuisbasis van grote fairtrade labels en chocoladebedrijven, maar ook van kleine eerlijke en duurzame initiatieven.

>

Goed boeren met tabak van eigen bodem

Bij tabak denken we al snel aan plantages in Amerika, terwijl de plant vanaf het begin van de zeventiende eeuw ook gewoon in Nederland geteeld werd. Op de zandgronden van het Gooi en de Utrechtse Heuvelrug wilde het ‘soete cruydt’ goed groeien. Boeren vonden een grote afzetmarkt onder de eigen bevolking, waarvan zowel de mannen als vrouwen berucht waren om het vele pijproken.

>

Koloniaal scheepswrak bevat zoveel meer dan scherven

Ruim twintig jaar geleden trof garnalenkotter Emmie een mysterieuze houten kist met kapmessen in haar net. Deze vondst vormde het begin van een lang onderzoek naar het zogenaamde ‘Schervenwrak’, dat in 1822 op de Rede van Texel verging. Het schip, dat met gereedschap en luxegoederen op weg was naar een suikerplantage in de koloniën, was in de zomer van 2022 onderwerp van een nieuwe tentoonstelling in archeologiemuseum Huis van Hilde.

>

Tropenmuseum blaast een frisse wind door het koloniale verleden

Een nieuwe, kritische kijk op het koloniale verleden, dat was voor het Amsterdamse Tropenmuseum reden om de vaste opstelling eens flink op de schop te nemen.

>

Vroege aanklacht tegen slavernij uit Heemstede

Geschiedkundige Julien Wolbers (1819-1889) woonde aan de Kerklaan in Heemstede. Hij ontplooide zich als een lokaal en kerkelijk bestuurder. Maar bovenal was hij een voorvechter voor de afschaffing van de slavernij. Zo schreef hij meerdere artikelen waarin hij aantoonde dat slavernij in strijd is met de rechten van de mens. Voor zijn boek ‘Geschiedenis van Suriname’ ontving hij de koninklijke onderscheiding in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

>

Het Hofje van Staats en de Haarlemse textielindustrie

In de Haarlemse textielindustrie viel in de zeventiende eeuw veel geld te verdienen. Koopman IJsbrand Staats bouwde een enorm vermogen op met de handel in stoffen en garen. Hiermee kon hij in 1730 een hofje voor oudere vrouwen stichten aan de Jansweg.

>

Suiker in de koffie: genotsmiddelen uit Oost en West

Tijdens de zeventiende eeuw maakten Nederlanders kennis met allerlei exotische voedingswaren, zoals koffie, thee, suiker en specerijen. Deze goederen werden uit het verre Oost- en West-Indië aangevoerd door de VOC en de WIC, die de overzeese handel beheersten. Het waren echte luxeproducten, die alleen welgestelde Nederlanders zich konden veroorloven.

>

‘Slaven zijn kippen’ en andere verhalen over de slavernij

In een bijzondere tentoonstelling vol persoonlijke verhalen besteedde het Rijksmuseum tijdens de zomer van 2021 aandacht aan het Nederlandse aandeel in de slavernij.

>

Met de stoomboot naar het Panorama in de Plantage

Nog even en we kunnen weer vrij reizen, zoals we dat 125 jaar geleden ook al konden. Toen reisde je nog met de stoomboot en kon je attracties bezoeken over het leven van Jezus Christus.

>

Artis was er aanvankelijk alleen voor de elite

Artis is weer open, al zijn de binnenverblijven en het Planetarium voorlopig dicht. Artis wordt in 1838 opgericht, kent relatief veel monumentale gebouwtjes en is een dierentuin voor iedereen. Dat was in het begin wel anders.

>

Hip & Happening in het 17e-eeuwse Amsterdam

Gouden bergen, een tolerante atmosfeer en een schitterende grachtengordel: al in de zeventiende eeuw is Amsterdam ‘the place to be’. De stad bruist van levenslust en ontpopt zich tot een zeer populaire reisbestemming. Wat was er tijdens een bezoek aan de hoofdstad van 400 jaar geleden het bezoeken zeker waard?

>