De provincie Noord-Holland heeft de nieuwe archeologische kroniek gepubliceerd — een jaarlijkse uitgave met verhalen en foto’s van bijzondere vondsten die in 2024 in de provincie zijn gedaan. De kroniek bundelt onderzoeksresultaten en ontdekkingen die samen een beeld geven van het verleden dat nog in de Noord-Hollandse bodem verborgen ligt.
>
1 min
Op het strand van Texel spoelen geregeld bijzondere vondsten aan. Zo werd in de eerste dagen van 2024 bij Paal 11 een groot stuk hout met een wel heel opvallende vorm ontdekt. Aan één zijde van het hout waren duidelijk uitgesneden trappen zichtbaar, die uitnodigden tot verder onderzoek. Het bleek te gaan om een gedeelte van een ‘rolpaard’: een houten onderstel van een scheepskanon. Wat was er met het schip gebeurd waar dit rolpaard ooit bij hoorde?
>Aan de Gierstraat 35 in Haarlem hebben archeologen een laatmiddeleeuwse kelder en beerput gevonden. De resten van zeventiende-eeuwse tegeltableaus en luxe serviesgoed laten zien dat de vroegere bewoners welvarend waren. Maar wat doet die keramieken kanarie daartussen?
>Romeinen in Noord-Holland? Vaak wordt gedacht dat de Romeinen zich uitsluitend in het Zuiden van Nederland vestigden, met de Rijn als noordelijke grens. Tótdat archeologisch onderzoek anders aantoonde, zoals de opgraving van de resten van een Romeinse wachttoren in Krommenie, waarover de nieuwe tentoonstelling ‘Romeinen op de uitkijk’ in Archeologiemuseum Huis van Hilde gaat.
> 3 min
In de collectie van archeologiemuseum Huis van Hilde is een veertigtal stenen werktuigen te vinden die voor de leek uit het stenen en bronzen tijdperk lijken te komen. Maar wie bij de beschrijving van de voorwerpen kijkt, leest het woord ‘falsificatie’. Zitten er nou echt vervalsingen in de collectie? Wat is hier aan de hand?
>Een skelet in een waterput bij Velsen; het houdt archeologen al decennialang bezig. Wie was deze ‘Man van Velsen’? Waar kwam hij vandaan? En hoe en waarom is hij in een put beland?
>Romeinen in Noord-Holland? Vaak wordt gedacht dat de Romeinen zich uitsluitend in het Zuiden van Nederland vestigden, met de Rijn als noordelijke grens. Inmiddels hebben diverse archeologische vondsten aangetoond dat de Romeinen wel degelijk actief waren in Noord-Holland. Zoals de vondst van de Romeinse wachttoren in Krommenie bijvoorbeeld, die aanleiding was voor het nieuwe stripboek ‘De Romeinen deel 2 – De Friese Opstand’.
> 2 min
Hoe zag kasteelterrein Oud Haerlem er in de middeleeuwen uit? Dat onderzocht bureau Saricon vorig jaar voor gemeente Heemskerk. In 2020 was al onderzoek gedaan, maar met nieuw veldonderzoek is het hele terrein in kaart gebracht. Ook zijn de resultaten tegelijk visueel geïnterpreteerd. Hierdoor is duidelijk geworden hoe het kasteelterrein eruit heeft gezien. Nergens in Nederland is een zo compleet en intact kasteel in de bodem bewaard gebleven.
> 2 min
Een verhalenverteller, kerstknutselen, midwinter kinderrondleidingen; in de kerstvakantie is er weer van alles te beleven in Huis van Hilde. Kom je gezellig langs?
> 2 min
In het recent verbouwde archeologisch depot van Amsterdam ligt het archeologische geheugen van de stad. Op deze plek hebben de Gemeente Amsterdam, afdeling Monumenten en Archeologie; Universiteit van Amsterdam, afdeling Amsterdam Centre for Ancient Studies and Archaeology (ACASA) en het Allard Pierson op woensdag 27 november een samenwerkingsoverkomst ondertekend. Het doel van de samenwerking is de resultaten van archeologische opgravingen en wetenschappelijk onderzoek met een breed publiek te delen.
> 1 min
Bij een opgraving in een winkelpand aan het Alkmaarse Ritsevoort stuitten archeologen op een opvallende zwarte grondlaag. Het bleek te gaan om de verkoolde resten van een grote stadsbrand uit 1517. Dat jaar werd het Ritsevoort in de as gelegd door een Fries-Gelderse roversbende onder leiding van Grutte Pier. Voor de Friezen was hij een nobele vrijheidsstrijder, voor de Hollanders een gewelddadige plunderaar. Wie was die Grutte Pier en wat deed hij in Alkmaar?
>In 1981 vond een archeoloog een Romeinse panfluit bij Dorregeest, Uitgeest. Het was een bijzondere vondst, want de panfluit was uit één stuk gemaakt. Tot nog toe zijn in heel Europa slechts vier panfluiten gevonden uit de Romeinse tijd die van één plankje hout zijn gemaakt.
>De ingrijpende werkzaamheden die deze zomer in De Nieuwe Kerk in Amsterdam plaatsvinden, worden zo uitgevoerd dat publiek kan meekijken. De acht metershoge zuilen van het ‘middenschip’ die langzaam zakken, krijgen een noodzakelijke herfundering. Een dergelijk groot karwei in de kerk is meer dan drie generaties geleden.
> 4 min
Wie was toch het meisje op de foto die was gevonden bij opgravingen aan de Groeneplaats in Den Burg? Archeologen van Archeologie West-Friesland stuitten daar in het najaar van 2017 op een ‘fotocliché’ (een drukvorm voor afbeeldingen) van een meisje in een matrozenpakje. Onlangs heeft Huis van Hilde de vondst in bruikleen gegeven aan het meisje op de foto. Hoe is zij uiteindelijk gevonden?
>De beroepsvereniging van archeologen in Nederland (BAN) is op dinsdag 2 juli 2024 opgericht. Het doel van de BAN is om een verdere professionaliseringsslag voor de werkenden binnen de Nederlandse archeologie mogelijk te maken, hun positie te versterken en hun belangen te bewaken.
> 1 min
Een bobbelkam, een hamerbijl, een stamper, zomaar wat voorbeelden van gereedschap dat de bewoners in de prehistorie gebruikten. Meestal waren deze werktuigen gemaakt van steen en hout, of van botmateriaal zoals een schouderblad van een rund of een stuk gewei van een hert. Maar een dissel gemaakt van walvisbot, dat is wel heel bijzonder en deze is nu te zien bij Archeologisch museum Baduhenna.
> 2 min
Bij een rotonde in Zijdewind (NH) hebben archeologen verschillende skeletten opgegraven. De skeletten zijn daar vermoedelijk in de zeventiende eeuw begraven, toen de Sijdenskerk er nog stond. Deze kerk is in 1850 buiten gebruik geraakt en in 1970 gesloopt.
> 2 min
De Nationale Archeologiedagen op 14, 15 & 16 juni 2024 brengen het verleden tot leven met honderden activiteiten door het hele land. Ga underground bij de archeoloog en ontdek jouw geschiedenis!
> 3 min
Tot voor kort werd aangenomen dat binnen de gemeentegrenzen van Hoorn geen prehistorische resten aanwezig waren. Archeologisch onderzoek van Archeologie West-Friesland bij de voormalige hockeyvelden aan de Zonnesteen (voorheen Nieuwe Steen) heeft dit beeld voorgoed veranderd. In de Bronstijd, ongeveer 2000 tot 800 voor Christus (v. Chr.), woonden er al mensen in Hoorn. De vondsten wijzen erop dat Hoorn een veel oudere geschiedenis heeft dan voorheen werd gedacht. Deze ontdekking vergroot het begrip van de prehistorie in de regio en is een stap voorwaarts in het verder ontrafelen van de geschiedenis van Hoorn en West-Friesland.
> 4 min
Amateurarcheoloog Mark van Raaij heeft op oude kaarten twee onbekende boerderijtypes in Kennemerland ontdekt: de Kennemer langhuisstolpboerderij en de berghuisboerderij. Aan Oneindig Noord-Holland legt hij uit hoe hij hier tijdens zijn onderzoek op stuitte en wat deze boerderijen zo bijzonder maakt.
>