Oneindig Noord-HollandBeleef de geschiedenis van jouw provincie

Vondst op vrijdag: Jaar van het paard

Aan de hand van een tegeltje, gevonden aan het Verdronkenoord, neemt Maartje ons deze week mee in de Chinese astrologie en wenst ze ons een succesvol jaar van het paard.

> Book 2 min

Vondst op vrijdag: Het instrument van de meester

Een wel heel bijzonder verhaal deze week van Guus. Over een instrumentarium dat onze eigen kastelenonderzoekster Nancy ontving van de Nederlandse Kastelen Stichting. Het was het werkmateriaal van Jaap Renaud, Nederlands eerste hoogleraar in de kasteelarcheologie. En wij mogen het tijdelijk bewaren in het archeologisch depot.

> Book 3 min

Vondst op vrijdag: Fabeldieren

Deze week neemt Maartje ons mee in de wereld van de fabeldieren. Aan de hand van twee tegeltjes met afbeeldingen van magische wezens, gevonden aan de Langestraat.

> Book 2 min

Lorenzo en De Schat van Hoogwoud op Kasteel Radboud

Kom zaterdag 31 januari naar Lorenzo en De Schat van Hoogwoud op Kasteel Radboud. Lorenzo Ruijter is stiekem wereldberoemd: hij vond in 2023 de Schat van Hoogwoud, gewoon met zijn metaaldetector! Hoe dat precies is gegaan en waarom het nieuws over deze schat de wereld overging, vertelt hij je deze middag in de Ridderzaal. Dat niet alleen, hij legt je ook uit hoe je zelf op onderzoek uit kunt gaan, wat je daarvoor nodig hebt en wat wel en niet mag. Het allerbelangrijkste? Hoe je kiest wáár je gaat zoeken.

> Book 1 min

Het middeleeuwse sluisje onthult nog meer geheimen

Bij het verdronken dorp Ethersheim groef men in 2023 profielsleuven in de dijk: doorsnedes dwars door de dijk heen. Dit had een bijzondere vondst tot gevolg: een middeleeuwse sluis. “Hét bewijs dat we al eeuwenlang inventief bezig zijn met waterbeheer,” aldus Jan-Willem Oudhof, die het archeologisch onderzoek leidt namens de Alliantie Markermeerdijken. In 2023 was echter al bekend dat dit slechts een deel van de sluis was. De rest zou onder de weg achter de dijk kunnen liggen, als er tenminste nog wat van overgebleven was. Dus toen de weg afgelopen zomer verplaatst werd, werd het spannend: ligt het er of ligt het er niet?

>

Vondst op vrijdag: Klapmuts

Bij een rondje door het depot werd mijn aandacht getrokken door de vondsten uit zes beerputten die in 1991 werden gevonden op de plek van het voormalige ABN-gebouw aan de Breedstraat. Lang geleden bestond mijn eerste grote klus voor de Alkmaarse archeologische dienst uit het inventariseren en beschrijven van precies deze vondsten. Mijn oog viel in het bijzonder op een porseleinen kommetje met een omgeslagen accoladerand.

> Book 2 min

Vondst op vrijdag: Vier vreemde eenden

Depotbeheerder Maartje Kramer trof bij het registreren van vondsten een paar vreemde eenden in de bijt… Vier zeventiende-eeuwse tegeltjes met vogels waarover ze niets terugvindt in het registratiesysteem. Wat zijn het voor vogels en waar zijn de tegels gevonden? Wie het weet mag het zeggen.

> Book 3 min

Vondst op vrijdag: Een knallend nieuwjaar

Deze eerste Vondst op Vrijdag van dit nieuwe jaar is niet van Guus of Maartje maar van één van de monumentenadviseurs. Errol van der Sijde die de archeologen in het team regelmatig een handje helpt, vertelt over zijn bijzondere vondst van 2025. Een minikanon, waarmee we, samen met jou, knallend het nieuwe jaar ingaan!

> Book 2 min

Nieuwe archeologische kroniek Noord-Holland belicht vondsten uit 2024

De provincie Noord-Holland heeft de nieuwe archeologische kroniek gepubliceerd — een jaarlijkse uitgave met verhalen en foto’s van bijzondere vondsten die in 2024 in de provincie zijn gedaan. De kroniek bundelt onderzoeksresultaten en ontdekkingen die samen een beeld geven van het verleden dat nog in de Noord-Hollandse bodem verborgen ligt.

> Book 1 min

Onderstel kanon onthult sporen van scheepsramp

Op het strand van Texel spoelen geregeld bijzondere vondsten aan. Zo werd in de eerste dagen van 2024 bij Paal 11 een groot stuk hout met een wel heel opvallende vorm ontdekt. Aan één zijde van het hout waren duidelijk uitgesneden trappen zichtbaar, die uitnodigden tot verder onderzoek. Het bleek te gaan om een gedeelte van een ‘rolpaard’: een houten onderstel van een scheepskanon. Wat was er met het schip gebeurd waar dit rolpaard ooit bij hoorde?

>

Een kanarie uit de Gierstraat

Aan de Gierstraat 35 in Haarlem hebben archeologen een laatmiddeleeuwse kelder en beerput gevonden. De resten van zeventiende-eeuwse tegeltableaus en luxe serviesgoed laten zien dat de vroegere bewoners welvarend waren. Maar wat doet die keramieken kanarie daartussen?

>

Tentoonstelling over de opgraving die de Romeinse geschiedenis herschreef

Romeinen in Noord-Holland? Vaak wordt gedacht dat de Romeinen zich uitsluitend in het Zuiden van Nederland vestigden, met de Rijn als noordelijke grens. Tótdat archeologisch onderzoek anders aantoonde, zoals de opgraving van de resten van een Romeinse wachttoren in Krommenie, waarover de nieuwe tentoonstelling ‘Romeinen op de uitkijk’ in Archeologiemuseum Huis van Hilde gaat.

> Book 3 min

Echt nep: de ‘vondsten’ van landarbeider Dirk Westbroek

In de collectie van archeologiemuseum Huis van Hilde is een veertigtal stenen werktuigen te vinden die voor de leek uit het stenen en bronzen tijdperk lijken te komen. Maar wie bij de beschrijving van de voorwerpen kijkt, leest het woord ‘falsificatie’. Zitten er nou echt vervalsingen in de collectie? Wat is hier aan de hand?

>

Het skelet in de put

Een skelet in een waterput bij Velsen; het houdt archeologen al decennialang bezig. Wie was deze ‘Man van Velsen’? Waar kwam hij vandaan? En hoe en waarom is hij in een put beland?

>

Recente opgravingen aanleiding voor stripboek en tentoonstelling over Romeinen in Noord-Holland

Romeinen in Noord-Holland? Vaak wordt gedacht dat de Romeinen zich uitsluitend in het Zuiden van Nederland vestigden, met de Rijn als noordelijke grens. Inmiddels hebben diverse archeologische vondsten aangetoond dat de Romeinen wel degelijk actief waren in Noord-Holland. Zoals de vondst van de Romeinse wachttoren in Krommenie bijvoorbeeld, die aanleiding was voor het nieuwe stripboek ‘De Romeinen deel 2 – De Friese Opstand’.

> Book 2 min

Nieuw onderzoek onthult: zo zag Oud Haerlem eruit

Hoe zag kasteelterrein Oud Haerlem er in de middeleeuwen uit? Dat onderzocht bureau Saricon vorig jaar voor gemeente Heemskerk. In 2020 was al onderzoek gedaan, maar met nieuw veldonderzoek is het hele terrein in kaart gebracht. Ook zijn de resultaten tegelijk visueel geïnterpreteerd. Hierdoor is duidelijk geworden hoe het kasteelterrein eruit heeft gezien. Nergens in Nederland is een zo compleet en intact kasteel in de bodem bewaard gebleven.

> Book 2 min

Kerstvakantie in Huis van Hilde

Een verhalenverteller, kerstknutselen, midwinter kinderrondleidingen; in de kerstvakantie is er weer van alles te beleven in Huis van Hilde. Kom je gezellig langs?

> Book 2 min

Archeologische samenwerking in Amsterdam gaat van start

In het recent verbouwde archeologisch depot van Amsterdam ligt het archeologische geheugen van de stad. Op deze plek hebben de Gemeente Amsterdam, afdeling Monumenten en Archeologie; Universiteit van Amsterdam, afdeling Amsterdam Centre for Ancient Studies and Archaeology (ACASA) en het Allard Pierson op woensdag 27 november een samenwerkingsoverkomst ondertekend. Het doel van de samenwerking is de resultaten van archeologische opgravingen en wetenschappelijk onderzoek met een breed publiek te delen.

> Book 1 min