Iets meer dan vijfhonderd jaar geleden speelde dit verhaal zich af. De beruchte ‘Grote Pier’ trok met zijn leger door de kop van Noord-Holland en maakte het gebied onveilig. Kasteel Radboud bleef overeind, maar de rest van Medemblik had zwaar te lijden. Daarna trok het leger verder West-Friesland in.

Signaalhoorn gevonden in de gracht bij de muren van de voorburcht van kasteel De Nieuwburg. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Kastelen verwoest

Volgens archiefbronnen was dat rond 25 juni 1517. Maar opvallend genoeg ging Grote Pier zelf niet mee, West-Friesland in. Hij vertrouwde op zijn leger, dat gestaag door het landschap trok en een spoor van vernielingen achterliet. Het duurde nog enkele dagen,  maar uiteindelijk bereikten ze ook Alkmaar, waar ze de kastelen in Oudorp verwoestten.

In een eerdere Vondst op Vrijdag vertelde ik al over de strijdhamer, ook gevonden bij het voormalige kasteel de Nieuwburg. Tijdens die opgraving in 1971 werd nog veel meer gevonden. Veel spullen, die bij het dagelijks leven hoorden, zo aan het einde van de middeleeuwen. Zoals bijvoorbeeld serviesgoed. Maar de vondst van vandaag hoort, net als de strijdhamer, bij de topstukken.

Marius Bruijn (ook wel bekend als de Kasteeldetective) blaast op de Signaalhoorn. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Bronzen hoorn

De kastelen Nieuwburg en Middelburg lagen dicht bij elkaar en hadden een strategische positie. Daardoor konden ze elkaar goed in de gaten houden. Onze vondst van vandaag kan daarin een rol hebben gespeeld. Het gaat om een bronzen signaalhoorn. Archeologisch gezien is is hij helemaal compleet. Hij heeft alleen een paar kleine scheurtjes.

Je moet wel goed blazen, maar hij werkt nog steeds. Dat liet Marius Bruijn (ook wel bekend als de Kasteeldetective) horen, bij de voorbereiding, drie jaar geleden van een tentoonstelling in Kasteel Radboud. Met voldoende oefening kun je er dus een hard geluid uit krijgen. En zo kon je bij kasteel de Nieuwburg destijds zeer waarschijnlijk een waarschuwingssignaal geven richting Middelburg. Wij hebben het geprobeerd, hier in het Archeologisch Centrum, maar het lukte het ons niet zo goed. Toch was het een bijzondere ervaring om te blazen op een instrument dat meer dan 500 jaar geleden ook al werd gebruikt.

Deze Vondst op vrijdag werd samengesteld door onze depotbeheerder Maartje Kramer.

Bekijk hier alle ‘Vondsten op vrijdag’.

Signaalhoorn gevonden in de gracht bij de muren van de voorburcht van kasteel De Nieuwburg. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Bron: Erfgoed Alkmaar