Vandaag heb ik een voorwerp dat echt weinig gevonden wordt in archeologische opgravingen. En al helemaal zelden zo compleet. Dit voorwerp is zo zeldzaam dat ik zelf ook even moest opzoeken wat het is! Onze gepensioneerde collega Rob Roedema vond het n een beerput met vondsten uit de tweede helft van de zeventiende en het beging van de achttiende eeuw.

Een ‘appelpoffer’ van witbakkend aardewerk die in 1988 werd aangetroffen in een beerput aan het Luttik Oudorp. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Na wat onderzoek blijkt dat een pan in deze vorm ook gevonden is in Amsterdam en in Hoorn. Daar wordt het een appelpoffer genoemd. Als je die naam eenmaal weet, kun je het wel goed voor je zien. De hoge rand aan de zijde van de steel houdt de warmte bij de appels en weg van je hand. Terwijl de lage rand daartegenover de warmte van het haardvuur goed in de appels laat doordringen. Onze appelpoffer lijkt overigens ongebruikt. Misschien was hij al kapot gevallen voordat er ooit een appel in gepoft kon worden. Ik heb helaas geen echte afbeeldingen kunnen vinden van de appelpoffer in gebruik. Bijvoorbeeld op schilderijen of prenten. Maar met behulp van kunstmatige intelligentie is het weer aardig gelukt om een beeld te schetsen.

Onderzijde van de ‘appelpoffer’. van witbakkend aardewerk die in 1988 werd aangetroffen in een beerput aan het Luttik Oudorp. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Recept voor pofappels

Wat ik wel voor je kan betekenen, is het delen van een recept voor pofappels. Een appelpoffer zul je vast niet hebben, maar de barbecue werkt ook. En die gaat  vast regelmatig aan met deze subtropische omstandigheden. Lekker voor als het hoofdgerecht al geweest is en de barbecue nog nagloeit!

• Neem stevige, liefst wat zurige bewaarappels.
• Verwijder het klokhuis.
• Plaats de appels in of tegen de as aan en laat ze langzaam garen tot de schil openbarst en het vruchtvlees zacht is geworden.
• Vaak werd de appel daarna bestrooid met bijvoorbeeld suiker of kaneel. Ook honing is een goede optie (erg lekker bij warme gerechten).
• Nu ik eraan denk, zou een lekker stuk geitenkaas of Camembert ernaast ook niet slecht zijn…

Oh ja, je kunt de appels natuurlijk ook eerst in aluminiumfolie verpakken, maar dan is de smaak wel minder authentiek… Wij horen graag of het gesmaakt heeft! Ook als je een eigen combinatie uitgeprobeerd hebt.

Met behulp van AI gegenereerde scene met appelpoffer in een historiserende setting. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Vondst op vrijdag wordt samengesteld door Guus van den Berg, archeoloog team Erfgoed, gemeente Alkmaar.

Bekijk hier alle ‘Vondsten op vrijdag’.

Bron: Erfgoed Alkmaar