Oneindig Noord-HollandBeleef de geschiedenis van jouw provincie

Vondst op vrijdag: Ik stond laatst voor een poppenkraam

‘Speelgoed vertelt vaak meer over het dagelijks leven dan je op het eerste gezicht zou denken’, zegt Maartje over de vondst die ze vandaag belicht. Dat geldt ook voor deze houten pop, die werd gevonden bij een opgraving aan de Bloemstraat.

Bij de opgraving aan de Bloemstraat in 1999 werden meerdere locaties onderzocht. Het was een omvangrijk project. Archeoloog Peter Bitter noemde het zelfs een megaproject. Onze vondst van vandaag kwam naar boven op Bloemstraat 25, op een achtererf dat bereikbaar was via een smalle steeg.

Op dit erf stond een afgedekte waterkelder. Uit het vondstmateriaal dat eruit kwam, blijkt dat de kelder in het laatste kwart van de negentiende eeuw buiten gebruik raakte en werd gedempt. Uit de kelder kwam ook deze houten schouderkop van een pop.

Dit is een schouderkop. Hierbij is het poppenhoofd en het bovenste deel van de borst uit één stuk hout gesneden. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Schouderkop

Een schouderkop is een poppenhoofd waarbij het hoofd en het bovenste deel van de borst uit één stuk hout zijn gesneden. Dat werd bevestigd aan een lichaam van stof, leer of hout, gevuld met stro of paardenhaar. Soms werden ook houten armen en benen aan het lijfje vastgemaakt. Daar overheen ging dan de poppenkleding. Hoewel de pop beschadigd is, zijn nog veel details zichtbaar. De golvende krullen in het haar zijn goed bewaard gebleven. De neus steekt nog uit en je kunt ook nog zien waar ooit de oren hebben gezeten.

Tekening van Bloemstraat 25 uit 1951. Omstreeks 1955 was dit pand verdwenen. Door K. de Heer. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Niet de rijkste

Deze vondst neemt ons mee naar de tweede helft van de negentiende eeuw. Misschien speelden kinderen op deze binnenplaats met de pop. Misschien viel de pop tijdens het spelen in de waterkelder, of werd ze weggegooid omdat ze kapot was. Zeker weten zullen we dat nooit. De bewoners van dit deel van Alkmaar behoorden waarschijnlijk niet tot de rijkste inwoners van de stad. Kinderen uit welgestelde gezinnen speelden in die tijd vaak met poppen met porseleinen hoofden. Een houten pop als deze was een goedkoper alternatief. De pop kan gekocht zijn op de markt of misschien gewonnen op de kermis.

Nu, meer dan honderd jaar nadat ze in de waterkelder terechtkwam, geeft deze eenvoudige pop ons een bijzonder inkijkje in het dagelijks leven van Alkmaarse kinderen in de negentiende eeuw.

Pop uit Antiekhuis Timpaan. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Deze Vondst op vrijdag werd samengesteld door onze depotbeheerder Maartje Kramer.

Bekijk hier alle ‘Vondsten op vrijdag’.

Bron: Erfgoed Alkmaar

Publicatiedatum: 07/08/2026

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.