Oneindig Noord-HollandBeleef de geschiedenis van jouw provincie

Vondst op vrijdag: Meer schiettuig en een blaffer

Vier weken geleden liet Guus hier de trekker zien van een pistool uit een beerput achter het Alkmaarse stadhuis. Vandaag borduren we weer even voort op dat thema. Als vondst van deze week koos Guus voor jachttafereeltjes op een paar Delfts Blauwe tegels die de archeologen kortgeleden vonden aan de Krebbesteeg.

De tegeltjes in de Krebbesteeg waren gebruikt als bodembedekking in een ondergronds aangelegde goot. Waarschijnlijk weer een mooi voorbeeld van hergebruik van ouder bouwmateriaal.
Als centrale voorstelling zie je op de ene tegel een jachthond. Op de andere is een kruisboogschutter te zien, die zojuist een pijl afvuurt op een groep wegvluchtende vogels.

Delfts blauwe wandtegel met blaffende jachthond. Aangetroffen in een goot op de opgraving in de Krebbesteeg (februari 2026). Hoekdecoratie: Bourgondische lelie. Formaat 13 x 13 x 1 cm. Datering circa 1625-1650. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Als frames in een jachtfilm

Het lijken wel frames in een jachtfilm: jager en hond besluipen een groepje wilde eenden tot op schootsafstand. De hond krijgt een seintje en jaagt het groepje op, waarna de jager zijn prooi uitkiest en afdrukt.

Voor de adel en de rijke burgerij was de jacht een aangenaam tijdverdrijf. Door zulke tegels in huis op de wanden te plaatsen, was je er als het ware ook een beetje bij.

Beide tegels hebben een blauwe versiering op een witte ondergrond. En dus een centraal thema dat we kunnen rekenen tot de jachtscénes. Maar er zijn ook verschillen. De tegels zijn waarschijnlijk  niet in dezelfde periode gemaakt.

Delfts blauwe wandtegel met kruisboogschutter die een pijl afvuurt op een groepje vogels. Aangetroffen in een goot op de opgraving in de Krebbesteeg (februari 2026). Hoekdecoratie: spinnenkop. Formaat 13,1 x 13,1 x 0,8 cm. Datering circa 1650-1675. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Delfts Blauwe tegels werden dunner

Delfts Blauwe tegels werden in de loop van de zeventiende eeuw geleidelijk dunner. In het begin waren ze ruim een cm dik maar die dikte liep in die tijd terug tot 0,6-0,7 cm. Het tegeltje met de hond is 1 cm dik en komt waarschijnlijk uit 1625 tot 1650. De andere tegel is 0,8 cm dik en komt waarschijnlijk uit 1650 tot 1675. De Bourgondische lelie waar we nog een stukje van zien op de  tegel met de hond, is ook een wat oudere versiering. De spinnenkop die is gebruikt op de tegel met de kruisboogschutter is dan weer wat moderner.

Jachttaferelen bleven dus vrij lang in trek. Maar vooral de hoekversiering volgde de mode van de tijd. Maar uiteindelijk vielen ook de jachttafereeltjes niet langer in de smaak. Zo vonden de tegels  alsnog hun eindbestemming in de goot. In dit geval heel letterlijk.

Vondst op vrijdag wordt samengesteld door Guus van den Berg, archeoloog team Erfgoed, gemeente Alkmaar.

Bekijk hier alle ‘Vondsten op vrijdag’.

Bron: Erfgoed Alkmaar

Publicatiedatum: 12/06/2026

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.