Dit schattige varkentje werd gevonden bij de opgraving aan het Ritsevoort 32 in 2008. Het is een spaarvarkentje van ongeveer 15 centimeter lang en 6 centimeter hoog. Het staat op drie pootjes. Met een fijn mesje zijn details aangebracht, zoals de streepjes op de rug. Eén oor ontbreekt, maar het andere is nog goed zichtbaar. Zelfs het gekrulde staartje is bewaard gebleven. Het varkentje komt uit de late zeventiende eeuw.

Spaarvarkentje werd gevonden bij de opgraving aan het Ritsevoort 32 in 2008. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Symbool voor voorspoed en welvaart

Ons spaarvarken is gemaakt van roodbakkend aardewerk en afgewerkt met een glazuurlaag. Vanaf de zestiende eeuw werden spaarpotten in de vorm van een varken steeds populairder. Een goed gevoed varken stond symbool voor voorspoed en welvaart.
Ook andere dieren, zoals kippen, werden als spaarpot gebruikt. Ook dat was symbolisch. Eerst iets laten groeien om vervolgens de opbrengst te kunnen gebruiken.

Traditionele spaarpotten waren vaak van aardewerk, een goedkoop en veelgebruikt materiaal. Door een gleuf kon je de munten naar binnen schuiven. Om het geld eruit te halen moest je de spaarpot meestal kapot slaan. Dat maakte het minder aantrekkelijk om tussendoor je spaargeld uit te geven.

Spaarvarkentje werd gevonden bij de opgraving aan het Ritsevoort 32 in 2008. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Spaarvarken in Detail op Dinsdag

En mocht je een keer over de Gedempte Nieuwesloot wandelen, sta dan even stil bij nummer 50. In dit gebouw zat vroeger de Nutsspaarbank. En op de gevel zie je een tegeltableau met bovenin een spaarvarken van hetzelfde langgerekte model. Collega Anne beschreef het in zijn rubriek Detail op Dinsdag, op 9 december 2025. Een leuke verwijzing naar de geschiedenis van het sparen in Alkmaar.

Deze Vondst op vrijdag werd samengesteld door onze depotbeheerder Maartje Kramer

Bekijk hier alle ‘Vondsten op vrijdag’.

Bron: Erfgoed Alkmaar