In lokale archieven, gemeentelijke depots en heemkundekamers liggen nog altijd duizenden oude kaarten opgeslagen. Ze tonen het Nederland van vroeger: dorpen die nog maar een handvol straten telden, verkavelingen die inmiddels zijn verdwenen, en landschappen die door eeuwen van verandering hun herkenbaarheid verloren.
>
2 min
Hoe zag jouw huis er 50 of 100 jaar geleden uit? Hoe werd Amsterdam vroeger beschermd tegen overstromingen? En hoe beleefden Amsterdamse vrouwen de Tweede Wereldoorlog? De Amsterdam Time Machine, een publieke onderzoekstool over de geschiedenis van Amsterdam, brengt het verleden tot leven met interactieve kaarten, 3D-visualisaties en slimme dataverbindingen. Zo ontdek je hoe de stad zich door de eeuwen heen ontwikkelde, en wat we daar vandaag de dag van kunnen leren.
> 1 min
Op 25 juni 2025 werd de unieke Hondiuskaart uit 1602 door de Stichting Nederlandse Kaap Hoorn-vaarders overgedragen aan de Vrienden van het Westfries Museum. Het Hoornse museum geeft de zeldzame kaart een hoofdrol in de vernieuwde presentatie, na heropening medio 2027. Zo wordt ook na de opheffing van de Stichting Nederlandse Kaap Hoorn-vaarders hun missie voortgezet: het verhaal van de ontdekking van Kaap Hoorn levend houden.
> 2 min
Zeekaarten zijn onmisbaar aan boord van schepen. Maar hoe ontstond de zeekaart en waarom? De cartografietentoonstelling De zee in kaart verkent de geschiedenis van zeekaarten met atlassen en meetinstrumenten.
> 2 min
Er was eens een dokter die met een jonkvrouw trouwde. Samen bezaten zij een huis in Bakkum dat zo bijzonder was, dat het in de 17e eeuw op verschillende kaarten werd afgebeeld. In de beroemde atlas van Blaeu is het terug te vinden onder de naam Doctor Vos huys. En op sommige kaarten prijkt zelfs alleen de naam “Vos”, terwijl het dorp Bakkum zelf nergens te bekennen is. Een huis met zo’n status roept vragen op. Wie was deze doctor Vos? Wat was de rol van de jonkvrouw? En waarom kreeg hun huis zoveel aandacht dat het een vaste plek op de kaart verdiende?
> 2 min
Als je door het historisch centrum van Haarlem loopt, wordt je aandacht vaak getrokken door een bijzonder gebouw, een standbeeld of een kleurige gevelsteen. Op dat moment wil je er dan iets over weten. Dat lijkt niet gemakkelijk, maar de Historische Vereniging Haerlem heeft al enkele jaren een bijzondere kaart op haar site waar je historische objecten kunt terugvinden. Kijk je mee?
> 1 min
Op 27 oktober was Amsterdam jarig, de stad is nu 749 lentes jong. Het is het begin van het jubileumjaar Amsterdam 750. Speciaal voor dit feestjaar maakten archeologen een nieuwe vogelvluchtimpressie van de nederzetting in 1275. Zij gebruikten hiervoor archeologisch onderzoek en de spaarzame schriftelijke bronnen.
> 3 min
In 1836 besloot het bestuur van de Schermer een nieuwe polderkaart maken. Landmeter Arie van Diggelen uit Alkmaar ging aan het werk en leverde een verbluffend product af: een uiterst exacte kaart van maar liefst 225 bij 175 centimeter. Voor zover bekend gaat het om de allergrootste kaart van een individuele polder die ooit in Nederland is gemaakt. Deze bijzondere kaart is onlangs door Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier gerestaureerd en door hoogheemraad Klazien Hartog overgedragen aan Paul Post, directeur van het Regionaal Archief Alkmaar.
> 2 min
In de afgelopen twee jaar hebben bijna 20 vrijwilligers op initiatief van het Kenniscentrum Waterlinies gezocht naar grenspalen in de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Ondanks seizoensuitdagingen en weersomstandigheden zijn tot nu toe 2.096 grenspalen geïdentificeerd. Hiervan zijn er 258 teruggevonden, 22 verplaatst, 10 beschadigd en 10 gereconstrueerd. Het inventarisatieproces loopt nog, maar huidige gegevens zijn al op de website beschikbaar, inclusief kaartcoördinaten.
> 1 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een met de hand getekende kaart van de nieuwe polder de Zijpe van rond 1600. Op de kaart staat genoteerd wie de eigenaren van het verkavelde land waren.
> 3 min
Ruim 4800 stolpboerderijen tot het bouwjaar 1965 zijn nu te vinden op een digitale kaart. De Stolpenwaarderingskaart is op 19 april gepresenteerd tijdens de Landschapstalk in Twisk.
> 1 min
Oneindig Noord-Holland lanceert een nieuwe kaart vol verhalen, waarop je precies kunt zien wat zich vroeger overal heeft afgespeeld. Bij jou in de buurt, maar ook op andere plekken in Noord-Holland. Ga mee op avontuur door jouw eigen provincie!
> 1 min
De redactie van Oneindig Noord-Holland werkt momenteel aan de verwijdering van versleten en verouderde bordjes met daarop QR-codes, behorend bij wandel- en fietsroutes door de hele provincie. Heb je een bordje van ons gespot? Laat het weten via redactie@onh.nl!
> 1 min
Tussen Den Helder en Texel drijft een onbewoond eiland. Geen tropisch strand, waar je onder een palmboom van de zonsondergang kunt genieten, maar een bijzonder natuurgebied en broedplaats voor vogels en zeehonden. Noorderhaaks, in de volksmond bekend als de Razende Bol, is al eeuwenlang voortdurend in beweging.
>Vóór het begin van onze jaartelling zag het landschap van Noord-Holland er heel anders uit. De interactieve kaart Oer-IJ maakt dit verborgen verleden voor iedereen zichtbaar.
>In 1575 vervaardigde Joost Jansz Beeldsnijder in opdracht van de hertog van Alva een grootschalige kaart van het noordelijke deel van Holland. De kaart moest de Spaanse troepen de weg wijzen in het onherbergzame, waterrijke gebied.
>Als een kronkelende slang trekt de Loodijk, met aan haar noordzijde de ‘s-Gravelandse Vaart, door het landschap. Eeuwenlang trokken er de ‘s-Gravelandse beurtvaarders naar Amsterdam en deAmsterdammers met de trekschuit naar hun ‘s-Gravelandse buitenplaatsen. Bepaald stil gezeten hebben de bewoners langs de Vaart niet. Boerderijen, wasserijen, touwslagers, watermolens, herbergen kortom, er was van alles te vinden. Ook in de nieuwe tijd zitten zij niet stil waarvan het bedrijventerrein ‘De Boomgaard’ een voorbeeld is. Midden in het eeuwenlang ‘geroezemoes’ ligt het sfeervolle ‘Restaurant Paviljoen de Colonie’.Een ideale plek om over de gehele geschiedenis van de Loodijk nog eens wat gezellig na te praten.
>Van beroemde voorouders tot oude stadskaarten, in het Regionaal Archief Alkmaar is van alles te ontdekken. Directeur Paul Post vertelt over de kerntaken van het archief, van behoud tot educatie.
>