Het Nationaal Holocaustmuseum is recent uitgeroepen tot BNA Beste Gebouw van het Jaar 2025! De jury noemt het ‘een gedurfd en gelaagd project waarbij het museum je meeneemt in hoe het vroeger was en wat er op de plek gebeurd is’.
Deze week komen vertegenwoordigers uit 12 landen samen in Den Haag om kennis en ervaring uit te wisselen rond de restitutie van geroofde kunstobjecten van Joodse eigenaren tijdens het naziregime. De Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) is gastheer.
Van Rick Blom, de maker van de veelgeprezen podcast FOUT, verschijnt april dit jaar de indringende podcast De Jodenjager. Deze nieuwe serie vertelt het verhaal van Ferdinand Hugo Aus der Fünten, de SS’er die tijdens de Tweede Wereldoorlog de dagelijkse leiding had over de deportatie van tienduizenden Joden uit Nederland.
De Tweede Wereldoorlog in kleur! De herinnering aan de bezetting wordt gedomineerd door zwart-wit beelden. Maar enkele fotografen maken met behulp van diafilm al tijdens de oorlog kleurenfoto’s. De jonge Amsterdammer Frits J. Rotgans (1912-1978) is één van hen. Hij legt vast hoe de bezetting zichtbaar wordt op straat: een SS’er die op de tram wacht, reclamezuilen met Duitse propaganda, een bordje ‘Voor Joden verboden’ in het raam van een café. Ook fotografeert hij twee Joodse vrouwen, die bij hem thuis een onderduikplek krijgen, nadat ze tijdens een razzia een veilig heenkomen zochten.
Ook dit jaar wordt op 4 mei in Haarlem Open Joodse Huizen | Huizen van Verzet georganiseerd. Stadsherstel Amsterdam stelt het Joodse Gemeentegebouw open ter bezichtiging voor aanvang van de restauratie. Stichting Joods Gemeentegebouw Haarlem verzorgt die dag tweemaal een herdenkingsprogramma rond het gezin Zilversmit. In de kapel van het Rosenstock-Huessy Huis, waarvan Stadsherstel eigenaar is, vertellen kleinkinderen van de directeur van de voormalige drukkerij het indrukwekkende verhaal van hun opa Harry Habraken.
Zijne Majesteit de Koning opent zondag 10 maart het Nationaal Holocaustmuseum in Amsterdam. De Koning houdt tijdens de openingsbijeenkomst in de nabijgelegen Portugese Synagoge een toespraak. Vervolgens krijgt hij een rondleiding door het museum. Bij de opening zijn minister-president Rutte, staatssecretaris Gräper voor Cultuur en Media en staatssecretaris Van Ooijen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aanwezig. Ook de Oostenrijkse bondspresident Van der Bellen en de Duitse bondsraadvoorzitter Schwesig wonen de opening bij en zij houden een korte toespraak. Duitsland en Oostenrijk hebben financieel bijgedragen aan de totstandkoming van het museum.
De Anne Frank Stichting verzamelt en beheert voorwerpen die te maken hebben met de geschiedenis van Anne Frank. Otto Frank heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het vormen van deze collectie die nu online staat. Ga nu zelf op zoek in de collectie en ontdek de verhalen achter de collectiestukken.
Tot aan de Tweede Wereldoorlog, toen driekwart van de Joodse bevolking door de nazi’s werd uitgemoord, kende Amsterdam een levendige straathandel in zuur, zoals augurken en uitjes. Die merendeels Joodse straathandel, met zijn ‘augurkiesmannen’, is niet meer. Van de destijds tientallen Amsterdamse zuurinleggerijen is er nog maar één over.
Voor veel Joodse Amsterdammers was Kamp Westerbork op de Drentse hei hun laatste verblijfplaats in Nederland. Het doorgangskamp was door de nazi’s ingericht als een stad, waar het normale leven zoveel mogelijk door kon gaan. De gevangenen hoopten er zo lang mogelijk te blijven, want wie op het wekelijkse transport naar het oosten werd gezet, wachtte een inktzwarte toekomst.
Stadsarchief Amsterdam besteedt aandacht aan veertien componisten die in de Tweede Wereldoorlog werden vervolgd of vermoord. ‘Die componisten krijgen we niet meer terug, maar hun muziek moet klinken,’ vindt samensteller Eleonore Pameijer.
Bij twee razzia’s, op 22 en 23 februari 1941, worden 400 willekeurige Joodse jongemannen in de toenmalige Amsterdamse Jodenbuurt opgepakt. Het vormt de directe aanleiding tot de Februaristaking, die een paar dagen later uitbreekt.
In afwachting van de heropening heeft het Amsterdamse Verzetsmuseum haar nieuwe tentoonstelling over de Februaristaking alvast via de website toegankelijk gemaakt.
In het kader van 75 jaar bevrijding geeft Oneindig Noord-Holland dit voorjaar een overzicht van de meest spraakmakende oorlogsobjecten uit Noord-Hollandse collecties. De voorwerpen hebben elke maand een ander thema. Van een NSB-boek tot een verradersloon, deze maand staan de collaborateurs centraal.
In het kader van 75 jaar bevrijding geeft Oneindig Noord-Holland dit voorjaar een overzicht van de meest spraakmakende oorlogsobjecten uit Noord-Hollandse collecties. De voorwerpen hebben elke maand een ander thema. Van de knikkers van Anne Frank tot een laatste groet uit de trein, deze maand staat de jodenvervolging centraal.
Op zaterdag houden de Joden sabbat, zo ook op 22 februari 1941. In de Amsterdamse Jodenbuurt is het dus relatief rustig, tot om vier uur ’s middags legertrucks de straten in rijden.
Een middagje wandelen door de Schoorlse Duinen is natuurlijk nooit weg. Lekker een luchtje scheppen in de zon, omringd door een uitgestrekt natuurgebied. Verschillende wandel- en fietsroutes beginnen bij het bezoekerscentrum. Wat weinig mensen weten is dat dit centrum op een stuk grond staat dat een tragische geschiedenis kent.
25 februari 1941. Nog voor zonsopgang komen de eerste reizigers het Amsterdamse Centraal Station binnenlopen. Het zijn werkverschaffingarbeiders, die op weg zijn naar Baarn en Amersfoort. Voor de ingang van het station hebben zij een stakingsmanifest gekregen.