Natuurmonumenten start begin februari met omvangrijk onderhoud aan het historische schaalmodel van de haven van IJmuiden in het rijksmonument Waterloopbos. Dankzij een particuliere gift kan het model uit 1956 deels worden hersteld in zijn oorspronkelijke staat.
>
2 min
Op 20 februari opent het Zee- en Havenmuseum omvangrijke tentoonstellingen ter ere van het 150-jarig bestaan van IJmuiden en het Noordzeekanaal. De exposities werpen een nuchtere en gedetailleerde blik op anderhalve eeuw ontwikkeling: van het eerste graven in de duinen tot de toekomstige plannen voor de Energiehaven.
> 2 min
Is vrijplaats Ruigoord een ‘kosmisch lek’? Dreigt het te verzuipen? Of vegen bulldozers het dorpje van de kaart? De toekomst is onzeker. Dat het vroegere eilandje nog bestaat, is te danken aan krakers en kunstenaars. En vergeet de boze pastoor niet, die krakers de sleutel van zijn kerk gaf.
>Tegenwoordig kijken we niet op of om als iemand een getatoeëerd plaatje op zijn arm heeft staan. De objectkeuze van de tattoo verraad echter wel iemands persoonlijke smaak en afkomst. Vroeger kon je nog veel meer aflezen aan iemands ´inkt´. Zo lieten zeelieden tatoeages zetten met een (bij)gelovige betekenis. Ankers, kompassen, vuurtorens en zwaluwen waren symbolen van geluk, de juiste koers en een veilige terugkeer naar het vasteland. Daarnaast kon een visser door zijn zeemanstatoeages worden geïdentificeerd, mocht hij tijdens de reis verdrinken en ergens aanspoelen…
>De haven van Amsterdam werd vroeger vaak als een woud van scheepsmasten beschreven. In dit bos waren ook ‘bomen’, een soort slagbomen op het water waarmee de haven ’s avonds kon worden afgesloten. Hoe werkte dat? En wat gebeurde daar?
>In het Zee- en Havenmuseum is van 22 december tot en met 11 januari 2026 een bijzondere vloerexpositie te zien. Centraal ligt een grote luchtfoto van IJmuiden, waarop bezoekers hun eigen straat of wijk kunnen terugvinden. De expositie, aangevuld met historische informatieborden, vormt een vooruitblik op het jubileumjaar 2026, waarin IJmuiden en het Noordzeekanaal 150 jaar bestaan.
> 1 min
Kleine grachten, pittoreske bruggetjes en een eeuwenoude binnenstad omringd door water: veel Amsterdamser kan het niet klinken toch? Totdat je de plaatjes van Venetië uit dezelfde tijd ziet. Amsterdam wordt ook ‘het Venetië van het Noorden’ genoemd. Andersom vonden de Venetianen het ook een eer om met Amsterdam te worden vergeleken. De twee steden onderhielden onderling een gezonde concurrentie maar ook veel gelijkenissen.
>Het zijn altijd hangjongeren die op straat problemen veroorzaken. Of toch niet? Bejaarden met hun rollator of scootmobiel kunnen er ook wat van. In menig winkelcentrum is er zelfs een samenscholingsverbod voor deze probleemgroep. Vroeger was dat wel anders. In veel dorpen kregen ‘hangouderen’ hun eigen plek toegewezen. Nog steeds zijn er in heel Nederland de zogenaamde ‘leugenbankjes’ te vinden, aan de haven of op het dorpsplein.
>In de nieuwe Koopvaardijzaal van het IJmuider Zee- en Havenmuseum is met ingang van zaterdag 18 januari een langlopende expositie te zien over 11 Amsterdamse rederijen na 1876.
> 2 min
Zaterdag 22 en zondag 23 juni is het weer tijd voor het jaarlijkse Havenfestival IJmuiden. Twee dagen lang staat de Trawlerkade volledig in het teken van kunst, cultuur, de visserij en de havens, met dit jaar een Holland tintje. Zoals ieder jaar liggen er weer tal van schepen aan de kade die bezoekers van buiten én binnen kunnen bekijken en kan er worden genoten van professioneel en lokaal entertainment van eigen bodem. Beleef de haven op een unieke wijze, maak een rondvaart, bewonder kunst en cultuur en geniet van Noorzeevis uit IJmuiden!
> 4 min
De Westbatterij in Muiden is één van de overgebleven verdedigingswerken binnen de Stelling van Amsterdam die oorspronkelijk tot de Nieuwe Hollandse Waterlinie behoorden. De toren dateert uit 1852 en werd in de late negentiende eeuw toegevoegd aan het Zuidoostfront van de Stelling.
>Het Fort bij Kudelstaart ligt aan de oostzijde van de Westeinderplassen, in het Zuidfront van de Stelling van Amsterdam. Het fort verdedigde de Kudelstaartsweg en moest voorkomen dat vijandelijke troepen per boot over de Westeinderplassen konden aanvallen.
>De Gooise havenstad Huizen telt één provinciaal monument: de Kalkovens. Als oudste industrie van Huizen vormen de vier torens nog altijd een karakteristiek gezicht aan de haven. Niet voor niets is de voormalige schelpkalkfabriek nu een gewilde evenementenlocatie. Maar wat werd hier vroeger precies gemaakt en waarom was deze industrie zo belangrijk voor Huizen?
>De Zuiderzeeballade was in de jaren 1960 een regelrechte hit en staat sindsdien in ons collectieve geheugen gegrift. Het weemoedige lied over een grootvader en zijn kleinzoon wordt nog steeds uit volle borst meegezongen. Maar wie schreef dit lied en waarom? Ga met ons mee op reis naar de ‘goeie ouwe tijd’, toen het IJsselmeer nog de Zuiderzee was.
>Straatnamen vertellen veel over de historie van een plaats. Vroeger werden ze afgeleid van herkenningstekens, bekende gebouwen of oude ambachten. Later ontstonden er wijken met thema’s, zoals bomen, zeehelden of het koningshuis. Wat vertellen de meest voorkomende straatnamen ons over hun geschiedenis? En wat zijn eigenlijk de langste en kortste straatnamen van Noord-Holland?
>Tegenwoordig hebben we CNN dat live verslag doet als er ergens een oorlog uitbreekt. Tv hebben ze in de zeventiende eeuw nog niet, maar ze hebben wel Willem van de Velde de Oude die met de oorlogsvloot meevaart en schetsen maakt als de kanonnen bulderen.
>Enkhuizen is een levend openluchtmuseum. Geen enkele andere stad heeft zoveel monumenten op loopafstand van elkaar. Wandel in gedachten met ons mee door deze voormalige Zuiderzeestad en waan je in de Gouden Eeuw. Welkom aan de West-Friese kust: de Goudkust.
>In Medemblik lijkt de tijd stil te hebben gestaan. Tijdens de Gouden Eeuw was deze havenstad van onmisbaar belang voor de handel. Tegenwoordig kun je je hier nog steeds vergapen aan prachtige pakhuizen, schilderachtige straatjes en prominente poorten. Wandel in gedachten met ons mee door de kleinste en oudste stad van West-Friesland. Welkom aan de West-Friese kust: de Goudkust.
>Marken is als een bewoond openluchtmuseum. Op een zonnige dag wandel je er heerlijk langs de houten paalwoningen aan de haven naar de nauwe steegjes rondom de kerk. Elke buurtschap heeft er zijn eigen karakter en daarin proef je de unieke historie van het eiland.
>In Edam staat een van de oudste houten huizen van ons land. Het gotische pand aan de Achterhaven stamt uit de tijd dat Edam nog een kleine stad was, die leefde van scheepsbouw en de handel in kaas. De fraaie gevel wijst op het voorname karakter van de bewoners.
>