Het waterbouwkundige model, aangelegd in 1956, behoort tot de oudste modellen in het Waterloopbos en vormt een belangrijk onderdeel van het Nederlandse watererfgoed. Met de bijdrage van een particuliere schenker krijgt Natuurmonumenten nu de mogelijkheid om het model zorgvuldig te restaureren en weer beter zichtbaar te maken zoals het oorspronkelijk bedoeld was.

Wereldwijd uniek erfgoed

Het Waterloopbos is internationaal gezien een unieke locatie. Decennialang werden hier op ware schaal waterbouwkundige vraagstukken onderzocht, in een tijd waarin computersimulaties nog niet bestonden. De modellen laten zien hoe Nederland met innovatie, technisch vakmanschap en volharding werkte aan waterveiligheid en havenontwikkeling.

Het behoud van deze bijzondere plek is van groot belang, zodat toekomstige generaties inzicht blijven krijgen in deze periode van Nederlandse waterbouwkundige expertise.

De Haven van IJmuiden, 1956. Foto: Deltares.

Specialistisch herstel

Het restaureren van historische watermodellen vraagt om specifieke kennis en ervaring. “Je kunt veel voorbereiden op papier, maar pas als het water wordt afgevoerd, zie je wat de tijd en de natuur hebben achtergelaten,” vertelt boswachter Tim Kreetz van Natuurmonumenten. “Op basis van oude rapporten, foto’s en gesprekken met oud-medewerkers proberen we te begrijpen wat men hier destijds wilde bereiken en hoe we dat zo zorgvuldig mogelijk kunnen herstellen.”

Tijdens de werkzaamheden wordt het model drooggelegd, zodat de staat van het beton en andere onderdelen nauwkeurig kan worden beoordeeld en hersteld.

Werkzaamheden zichtbaar voor publiek

De werkzaamheden aan model IJmuiden lopen van begin februari tot en met eind maart. Bezoekers kunnen het herstelproces van dichtbij volgen. Vanaf het uitkijkpunt langs de witte en groene wandelroute door het Waterloopbos is goed te zien hoe het model wordt aangepakt. Daarmee wordt dit bijzondere stuk erfgoed letterlijk in de steigers zichtbaar voor het publiek.

Natuurmonumenten in de steigers

Het onderhoud aan het schaalmodel maakt deel uit van het programma ‘Natuurmonumenten in de steigers’. Binnen dit programma zet de organisatie zich in voor het behoud en herstel van waardevol natuur- en cultuurhistorisch erfgoed.

Bij de werkzaamheden wordt niet alleen gekeken naar het technische herstel van het model, maar ook naar de natuur die zich in de loop der jaren op en rond de modelplaats heeft ontwikkeld. Er wordt zorgvuldig omgegaan met vissen en andere dieren die het model inmiddels als leefgebied gebruiken.

Bron: De Erfgoedstem