De Haegh: eeuwenoude hofstede in hartje Ouderkerk

Aan de Dorpsstraat in het centrum van Ouderkerk trekt een lage boerderij de aandacht. Die draagt nu de naam De Haegh, maar voorvaderen noemden hem hoeve Somberzicht. De bewoners keken namelijk uit op de twee begraafplaatsen: de Joodse en de Algemene. Deze hofstede, rijksmonument, is eeuwen geleden gebouwd in opdracht van de eigenaren van de Joodse Begraafplaats.

De Haegh is een hoeve van het langhuistype, met afgewolfd dak (d.w.z. afgeschuind uiteinde van de nok van een zadeldak), voorgevel en een houten achtergebouw voor stalling van vee. Hofstede De Haegh is in 1699 voor 2600 gulden door Jacob Gerretsen gebouwd in opdracht van de Portugees-Israelitische Gemeente. De oorspronkelijke boerderij stond vroeger verderop, aan de andere kant van de begraafplaats, waar nu het Rodeamentoshuis (reinigings- of metaarhuis) aan de Bullewijk staat.

Boerderij met historie. De Haegh, het vroegere ‘Somberzicht’. De hofstede is indertijd verplaatst van de Bullewijk naar het dorpscentrum ten behoeve van een uitbreiding van de Joodse Begraafplaats. Beeld: Marry en Piet de Boer.

Joodse Begraafplaats

De Portugees-Joodse gemeenschap was eigenaar van een stuk grond langs de rivier de Bullewijk. De begraafplaats Beth Haim (Huis van het Leven) werd in 1614 op de grond van hofstede De Haegh gesticht. De boerderij werd later verplaatst om uitbreiding van de Joodse Begraafplaats mogelijk te maken.

Kasteel van de Heren van Aemstel

Het kasteel van de Heren van Aemstel in Ouderkerk zou gelegen zijn geweest op het terrein van de huidige Portugees-Joodse begraafplaats. Dit lijkt zeer aannemelijk, daar dit stuk grond deel uitmaakte van de hofstede ‘Die Haegh’. Deze hofstede is vermoedelijk de in een leenakte van 1343 genoemde ‘hofstede waar de burg op placht te staan’ bij de kerk en de Amstel.

Klaas Hogenhout van ‘Somberzicht’

In de volksmond heette de boerderij vroeger ook wel ‘Somberzicht’. ‘Somberzicht’ was van 1814 tot 1994 in handen van de familie Hogenhout. Klaas Hogenhout was in Ouderkerk een opmerkelijke figuur. Over hem verschenen in het Amstelveens en ook het Ouderkerks weekblad na zijn dood een feuilleton, geschreven door W. Geldof.

Boek

Op basis van dit feuilleton is over het leven van Klaas een boek verschenen, ‘Uilenspiegel in Amstelland’, door Thea Nooteboom. Het boek geeft een goed beeld van de sociale en economische verhoudingen en ontwikkelingen in het Nederland van eind negentiende, begin twintigste eeuw, met name wat betreft het leven van veehouders en hun gezinnen rondom Amsterdam.

Auteur: Alex de Boer

Publicatiedatum: 27/04/2011

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.