Wat betekende musicus Frieda Belinfante (1904-1995) voor haar tijdgenoten – en voor ons vandaag? Het antwoord hangt af van wie je het vraagt. Voor de één was zij een gevierd celliste en pionierende dirigent, voor de ander een moedige verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar ze was ook een rolmodel, als openlijk lesbische vrouw in een tijd waarin dat allerminst vanzelfsprekend was.
>Op 13 februari 2026 opent in Verzetsmuseum Amsterdam de tentoonstelling Woman, Life, Freedom – Iraans vrouwenverzet voor het publiek. Onder de slogan “Woman, Life, Freedom” gingen Iraniërs eind 2022 de straten op, wat uitgroeide tot een wereldwijde beweging. De tentoonstelling belicht de veelzijdigheid van deze Woman, Life, Freedom-beweging en plaatst dit verzet in een lange historische context. Centraal staan de kracht en veerkracht van vrouwen en andere Iraniërs die zich, ondanks grote risico’s, verzetten tegen onderdrukking en ongelijkheid.
>
2 min
Eigenlijk zouden de merendeels professionele fotografen de bevrijding vastleggen, maar omdat die maar op zich liet wachten fotografeerden ze het dagelijks leven in bezet Amsterdam, de Hongerwinter en het verzet.
>Ter gelegenheid van 80 jaar vrijheid nodigt het Amsterdam Museum het beeldend kunstenaarsduo Sander Breure en Witte van Hulzen uit om een tentoonstelling met nieuw werk te maken, met als vertrekpunt het oorlogsverleden van Huis Willet-Holthuysen.
> 3 min
Vandaag is het vijftig jaar geleden dat Josephine Baker overleed; één van de beroemdste artiesten van de twintigste eeuw. Ze ontvluchtte de racistische Verenigde Staten om in Parijs te gaan wonen. Baker was haar tijd vooruit als activiste voor gelijke rechten op vele vlakken. Ook was ze actief in het verzet tegen nazi-Duitsland, en had een band met Amsterdam. Vanaf 18 april 2025 toont Verzetsmuseum Amsterdam een tentoonstelling over Josephine Baker: een leven vol verzet.
> 3 min
Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit onze collectie in de schijnwerpers. Deze keer: Een broek uit concentratiekamp Dachau.
> 3 min
Maandag 17 maart ondertekent Mirjam Vrees de schenkingsovereenkomst waarmee ze de dagboeken van haar moeder en verzetstrijdster, Netty Offers officieel overdraagt aan het Noord-Hollands Archief.
> 1 min
Het verhaal van Violette Cornelius (Batavia, 1919) en Gustave (Guusje) Rübsaam (Amsterdam, 1917) begint vlak voor de oorlog in Amsterdam. Violette is fotograaf en Guusje studeert geneeskunde. Beiden zijn onderdeel van een bevriende kunstenaarsgroep, waar onder andere ook Gerrit van der Veen en Walter Brandligt deel van uit maken. Als de oorlog in 1940 uitbreekt, besluit een groot deel van deze vriendengroep zich te storten op het vervalsen van persoonsbewijzen: De Persoonsbewijzencentrale (PBC) is geboren.
>Trijntje Zwagerman (Trien) wordt geboren in 1891 in Hauwert, West-Friesland. Ze groeit op als jongste van zes kinderen in een arm boerenarbeidersgezin. Net als haar broer en zussen kan Trien wegens geldgebrek alleen de basisschool afmaken, maar ze is leergierig en krijgt nog een aantal jaar bijles van de plaatselijke dominee. Trien is monter en vrolijk, en raakt bevangen door het socialisme, mede vanwege haar socialistische verloofde Bart. Eenmaal getrouwd worden Trien en Bart lid van de Revolutionair Socialistische Partij (RSP), een door Henk Sneevliet opgerichte afsplitsing van de Communistische Partij Nederland (CPN). Door de internationale strijd tussen deze groepen kunnen de socialisten en de communisten elkaar niet luchten of zien.
>Hanna Jacoba (Annie) Averink wordt in 1913 geboren in Enschede. Annie’s ouders scheiden als Annie nog jong is en Annie blijft bij haar moeder, die snel hertrouwt. Annie groeit op in een samengesteld gezin, waar ze zich niet altijd thuisvoelt. Als het gezin in 1926 naar Amsterdam verhuist gaat de jonge Annie – ze is dan pas dertien jaar – aan het werk. Annie’s moeder stelt voor dat Annie wat afleiding van haar vele werk kan vinden bij de Arbeiders Jeugd Centrale, de jongerenorganisatie van de socialisten. Maar Annie voelt zich meer aangetrokken tot de Zaaier, de communistische jongerenbeweging. Annie sluit zich aan en werkt jarenlang onvermoeibaar voor haar ideaal: het communisme inzetten om een beter leven te bieden aan lagere klassen.
>Hendriek Verburg wordt in 1905 geboren in het Noord-Hollandse dorpje Noord-Scharwoude. Ze is de dochter van Peter Verburg, de eigenaar van de conservenfabriek in het dorp. Als haar vader op jonge leeftijd sterft in 1924 neemt zij samen met een andere vrouw, mevrouw Edel, het roer over. Dat twee vrouwen een dergelijk bedrijf runnen is voor die tijd vrij uniek, en het zorgt ervoor dat Hendriek al op jonge leeftijd weet hoe ze een organisatie moet leiden. Als haar zus Grieke in 1930 overlijdt, trouwt Hendriek met Grieke’s weduwe, Harry, zoals wel vaker gebeurt in die tijd. Zo komt Hendriek in Haarlem terecht.
>Annick (Germaine Mathilde) van Hardeveld wordt in 1923 geboren in Amsterdam. Ze is het eerste kind van haar vader Jan van Hardeveld en haar Franse moeder Germaine Bertin. Een paar jaar later wordt nog een jongetje geboren: Yann Emile. Als de oorlog in mei 1940 uitbreekt is Annick zestien jaar en net begonnen aan de opleiding tot verpleegster bij het Rode Kruis.
>Frédérique Donker en Anna Huizing lieten zich inspireren door de tentoonstelling Vrouwen in Verzet in het Noord-Hollands Archief en maakten een podwalk over Haarlemse verzetsvrouwen. Loop nu de stadswandeling met audiotour!
> 1 min
Het Nationaal Slavernijmuseum in wording maakt in samenwerking met het Verzetsmuseum Amsterdam een tentoonstelling over verzet tegen de trans-Atlantische slavernij. De tentoonstelling Verzet tegen slavernij is de eerste pop-up tentoonstelling van het Slavernijmuseum en behandelt zowel het verzet van tot slaaf gemaakte mensen zelf als de anti-slavernijbeweging in Nederland.
> 2 min
In de zomer van 2020 werd de Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek uitgenodigd om een kijkje te nemen in een pas ontdekte schuilplaats op de zolder van Anton Mauvestraat 6 in Heemstede. Op het moment dat bewoonster Lotte van Beers hun de schuilplaats liet zien, konden ze niet vermoeden dat het verhaal erachter vier jaar later zo’n bijzondere afloop zou kennen.
> 1 min
In een tijd waarin de wereld werd verscheurd door conflict en onderdrukking, was er een groep helden die standhield te midden van de chaos. De tentoonstelling, ‘Who Cares?’, in Museum Van De Geest werpt licht op de vaak vergeten verhalen van moed in de Nederlandse psychiatrie en zorg voor verstandelijk gehandicapten tijdens de grimmige jaren van de Tweede Wereldoorlog.
>Van ‘Mooi Schagen’ tot ‘Ontheemde Zaanse Molens’ en van ‘Amsterdamse Wintergezichten’ tot ‘Een poëtische wandeling door Laren en Blaricum’, Uitgeverij Noord-Holland, die boeken over erfgoed uitgeeft, bestrijkt waarlijk de hele provincie.
>Het boek over het verzetswerk dat Jan Brasser in de Zaanstreek pleegde, kon verschijnen dankzij een financiële bijdrage van Tata Steel, de huidige eigenaar van Hoogovens, waar Brasser voor en tijdens de oorlog als smelter werkte. Auteur Filip Bloem vertelt over zijn speurtocht.
>Jan Brasser (1908-1991), die in de Tweede Wereldoorlog onder de schuilnaam Witte Ko opereerde, was een van de bekendste verzetsmensen uit de Zaanstreek. Filip Bloem, die bij het Verzetsmuseum werkt, schreef er een boek over.
>Op 10 mei 1940 dacht Gré Timmerman (meisjesnaam Jonker) dat ze treinen buiten hoorde rijden, maar het waren de Duitsers die een luchtaanval uitvoerden op het militaire vliegveld in Bergen. Dit was voor haar het begin van de Tweede Wereldoorlog. Jaren na de oorlog heeft haar gezin een Yad Vashem onderscheiding ontvangen voor het helpen van joodse onderduikers. Oneindig Noord-Holland sprak met Gré Timmerman (88 jaar) over haar herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog.
>