Stoomtrams gingen waar de trein niet kon komen

Als spoorlijnen in de negentiende eeuw hun intrede doen in Nederland, kunnen nog niet alle streken direct ontsloten worden. Om het platteland met de steden te verbinden, wordt voor een goedkopere optie gekozen: de tramweg. Over de tramweg rijden stoomtrams, licht uitgevoerde versies van stoomtreinen die uiterst geschikt zijn voor korte afstanden. De kleine, stapvoets rijdende trammetjes groeien al snel uit tot een vertrouwd gezicht in veel Noord-Hollandse dorpen en steden.

>

Met de Blauwe Tram naar zee

Piepend en knarsend draaide de Blauwe Tram de Raadhuisstraat in. De rit ging van hartje Amsterdam naar Zandvoort aan Zee. Dankzij deze tram knarste sinds 1904 het strandzand in de hoofdstad. Op de laatste rit was het alsof een vertrouwde vriend afscheid nam. Eind augustus 1957, middernacht, was er op straat geen doorkomen aan.

>

De Amsteltram ‘kust’ station Uithoorn wakker

Een spoorwegstation zonder rails is als een molen zonder wieken. Een aardige herinnering, maar toch mis je iets. Zo’n station staat in Uithoorn. Je mag er het etiket rijksmonument op plakken, maar dat voelt als een troostprijs. De laatste trein met passagiers reed in 1950 hier uit beeld. Als een toverfee kust de Amsteltram dit station weer wakker. De rails ligt er al, de tram komt hier deze zomer.

>

Gratis streamen: docu ‘Verdwenen stad’

De indringende documentaire ‘Verdwenen stad’, over hoe de Amsterdamse Gemeentetram nauw samenwerkte met de nazi-bezetter, is tot en met 10 mei gratis te streamen op Eye Film Player.

> 1 min

In het spoor van de ‘Moordenaar’

‘Rammeldebammeldebammeldebam, Daar komt de Gooische stoomtram!’ klonk het in 1902. Deze tram kreeg al gauw de bijnaam ‘Gooische Moordenaar’. We volgen zijn spoor van Amsterdam via Diemen, Muiden en Naarden naar Laren.

>

Magere Hein reed mee op de stoomtram door de Beemster

Als op 15 juli 1895 een stoomtram tussen Amsterdam, Purmerend en Alkmaar gaat rijden, is dat een grote verbetering voor de bereikbaarheid van Waterland en de Beemster. Maar de tram laat óók een verwoestend spoor van gewonden en doden achter.

>

Ommetje Halfweg: storm, stoom, schuiten en suikerbieten

Je rijdt er langs, je vaart er voorbij, je vliegt er overheen, maar stap eens even uit de trein. Halverwege Amsterdam en Haarlem. Eeuwenlang niet meer dan een smal strookje land tussen grote watervlakten. Trekschuit, tram, trein – al het doorgaande verkeer wurmde zich door de flessenhals. Ga (in gedachten) mee op een ommetje door Halfweg met het verhaal van storm, stoom, schuiten en suikerbieten.

>

De dijk die verzakte

Het mag op deze dag in maart stralend weer zijn, voor luieren op het Lutjestrand van Wieringen is het veel te fris. Laat staan voor een bezoekje aan de Beach Bar ‘Brandend zand’. Het was een memorabel moment toen hier zand werd opgespoten, want Wieringen was tot dan toe het enige Waddeneiland zonder strand.
De aanleg van het Lutjestrand hing samen met het dempen van het zeegat tussen Wieringen en de Anna Paulownapolder in de kop van Noord-Holland. De komst van de Amsteldiepdijk in 1924 was de eerste fase van het veranderen van het Amstelmeer in een zoet watergebied.

>

Toerisme in Volendam en Marken

Maakte je als toerist in de jaren ’30 een reisje langs de Noord-Hollandse dorpen, dan had je grote kans in Marken Sijtje Boes tegen het lijf te lopen.

>

Bello: De stoomtram van Alkmaar naar Bergen

Jaques Burgering, geboren en getogen aan het spoor in Bergen, was in zijn werkzame leven machinist op de tramlijn tussen Alkmaar en Bergen. Deze werd in de volksmond ‘de Bello’ genoemd en bestond van 1905 tot 1955.

>