Heilige plaatsen in Heiloo

Heiloo werd in de elfde eeuw niet voor niets ‘Heiligelo’ (heilige plek) genoemd. In dit oude dorp zouden er spirituele gebeurtenissen hebben plaatsgevonden: van heidense rituelen tot het ontstaan van geneeskrachtige bronnen en Mariaverschijningen. Eeuwenlang trokken pelgrims naar deze bijzondere plaats om met eigen ogen te zien waar missionaris Willibrord rond het jaar 700 een bron had laten ontspruiten. Tegelijkertijd vertellen archeologische vondsten uit de bronstijd een ander, nog veel ouder verhaal. Hoe groeide Heiloo uit tot een van de belangrijkste bedevaartsoorden van Nederland?

>

‘Op de 8e dag – Maria: Geloof & Genade’ in Luther Museum

Van 2 februari t/m 8 maart 2026 presenteert het Luther Museum de solotentoonstelling ‘Op de 8e dag – Maria: Geloof & Genade’ van beeldend kunstenaar Gijs Assmann. In deze tweede editie van de reeks Kunst in de Kerkzaal plaatst Assmann Maria in de lutherse traditie via vier nieuwe, site-specifieke kunstwerken. Directeur Steven van Teeseling: “De tentoonstelling past perfect bij het Luther Museum, waar hedendaagse kunst, religieus erfgoed en actuele levensvragen samenkomen.”

> 2 min

Erotische pelgrimsinsignes

Je zou er bijna van gaan blozen: de erotische pelgrimsinsignes uit de late middeleeuwen. Menig archeoloog moet zich achter de oren hebben gekrabd als er een miniatuur vliegende fallus of vulva op stelten uit de modder tevoorschijn kwam. Het is lastig voor te stellen dat deze fantasierijke tinnen speldjes op de kleding werd gedragen van streng gelovige middeleeuwers. Wat betekenen deze profane insignes en hoe werden ze gemaakt?

>

De Haarlemse klopjes: borduren en bidden

Bijna niemand kent nog de klopjes van Haarlem. De zestiende-eeuwse kloppengemeenschap en hun schuilkerk Sint-Bernardus bestaat al lang niet meer. Toch waren deze ongehuwde katholieke vrouwen in heel Nederland bekend vanwege hun prachtige borduurwerk op kerkelijke gewaden en ander kerkelijk textiel. Stille getuigen van de vele geduldige handen, die bidden door te borduren.

>

Openhartige verhalen van drie Marokkaanse generaties in Alkmaar

Hoe is het de Marokkaanse migranten en hun nakomelingen vergaan die begin jaren zestig in Alkmaar neerstreken? Joke Bol was er benieuwd naar en sprak zowel Marokkanen van de eerste, tweede als derde generatie.

>

Heksen en toverij

In de zestiende eeuw waren de meeste Hollanders er nog heilig van overtuigd dat toverij bestond. Talloze vrouwen werden door buren of familieleden beschuldigd van toverij en een pact met de duivel. Ze zouden een kind hebben ziek gemaakt of een bierbrouwerij hebben stilgelegd. Voor zover bekend zijn er in Holland 275 vrouwen beschuldigd van toverij, waarvan er 96 strafrechtelijk zijn vervolgd. Wie waren deze vrouwen en wat stond hen te wachten?

>

Gekaapte brieven uit de 17de en 18de eeuw

Wat geeft een beter beeld van de zeventiende en achttiende eeuw dan persoonlijke brieven? De verhalen van gewone Hollanders die de geschiedenisboeken niet hebben gehaald. Hun brieven werden door de Engelsen in beslag genomen op gekaapte Nederlandse schepen. Ze hebben hun bestemming nooit bereikt, maar worden nog steeds bewaard in het archief van de High Court of Admiralty in Londen. In het boek ‘Zeepost’ krijgen sommigen van hun een stem.

>

Pelgrimstocht naar Spanje begint in de Hagestraat

Bij het Rosenstock-Huessy Huis in de Hagestraat in Haarlem ligt het startpunt van een van de drie Nederlandse routes naar het Noord-Spaanse bedevaartsoord Santiago di Compostella.

>

Kerken in Den Helder: wat er staat is Waterstaat

In Den Helder staan twee kerken uit de eerste helft van de negentiende eeuw die nogal op elkaar lijken, al is de ene protestants en de andere rooms-katholiek. Het zijn zogeheten waterstaatskerken en zij behoren tot de weinige bewaard gebleven historische bouwwerken van de stad. De protestantse kerk had korte tijd een voorganger die later een bekende dichter werd. Het heeft niet veel gescheeld of de beide gebouwen verdwenen tijdens de Tweede Wereldoorlog, zoals met een derde waterstaatskerk gebeurde.

>

Bodemschatten van de Abdij van Egmond

Waarom graaf Dirk I van Holland een vrouwenklooster stichtte nabij het graf van de Heilige Adelbertus weten we niet zeker, maar de graaf hechtte blijkbaar veel belang aan de plek. De nonnen die er eerst woonden baden voor het zielenheil van de grafelijke familie en de monniken uit Gent die hen opvolgden zongen Gods lof.

>

Grote Kerk Naarden: baken van Holland

Al ruim vijf eeuwen lang speelt Grote Kerk Naarden een belangrijke rol in het leven van de vestingbewoners. Ze vonden hier hoop, geloof en liefde en deelden er intieme momenten zoals doop, huwelijk en overlijden. De gotische basiliek is tussen 1380 en 1479 gebouwd en heeft de afgelopen eeuwen nogal wat meegemaakt. Oorlogen, revoluties en verbouwingen zijn de revue gepasseerd. Het kerkgebouw is een vat vol bewogen geschiedenis en een bron van boeiende verhalen.

>

De kracht van Onze Lieve Vrouw ter Nood

Al meer dan zeshonderd jaar heeft het heiligdom ’Onze Lieve Vrouw ter Nood’ bij Heiloo een grote aantrekkingskracht op mensen. Jaarlijks komen nog steeds rond de 10.000 mannen, vrouwen, kinderen, katholieken en niet-katholieken, naar deze bijzondere plaats. Het heiligdom is aan Maria toegewijd en velen ervaren haar heilzame aanwezigheid op dit verborgen plekje in Noord-Holland.

>

De Keins

Heeft u wel eens gehoord van Keins? Keins is niet meer dan een handvol boerderijen en huizen aan de Westfriesedijk, onderdeel van de Westfriese Omringdijk, en is gelegen even ten noorden van Schagen. Maar eens, heel lang geleden,  was het een belangrijke plaats.

>