Haarlem

Johan, Volkje en de kinderen: hoofden op historische huizen Weesjongens als kind van de rekening Bier en baardmankruiken Haarlem heeft méér te bieden dan alleen hofjes Tesselschade kijkt al 150 jaar om naar de ander Misdadigers in Holland: deze straffen kreeg je in de zeventiende eeuw Molentaal: wat de stand van de wieken ons vertellen De eerste trein van Nederland Aan tafel in Huis Barnaart Atlantische slavernij in beeld Eerste maand als directeur van het Noord-Hollands Archief: “Ik moet mijzelf af en toe nog even knijpen” Zo kwam Haarlem op het Monopolybord terecht De Opstand in 1572 Heksen en toverij Bijzondere (bij)namen: Kennemerland en IJmond Godfried Bomans: een heer uit Haarlem Wie was de oudste Haarlemmer? Let it snow! Winterse taferelen uit de Provinciale Atlas Pieter Teylers Huis is enorme aanwinst voor zijn museum Acrobaat en goochelaar Alice bleef haar publiek verrassen De Hollandiabron: Spa in de polder In bed met Lodewijk Napoleon Kunstige klanken: kamermuziek op Paviljoen Welgelegen De Groene man Pelgrimstocht naar Spanje begint in de Hagestraat 'Heren, zit toch niet eeuwig aan je sigaar te lurken' Het Hofje van Staats en de Haarlemse textielindustrie Teylers Museum is nu een kleurrijke vogelvolière De coureur die de weg (on)veilig maakte Het Noord-Hollandse landschap in beeld Stemmig in het zwart: Rouwkleding in Noord-Holland Siervuurwerk was altijd een grote bron van vermaak 775 jaar Haarlem in Teylers Museum Haring als hoofdmoot Bij De Zijlpoort vertrokken de trekschuiten naar Leiden Haarlemmerhout was plek met heilzaam bronwater Of je worst lust 'De ervaring van de geschiedenis oproepen is een uitdaging' De corona-app van de zeventiende eeuw De 10 best gelezen verhalen van Oneindig Noord-Holland De archivaresse van Haarlem Noord-Hollandse archieven werken aan corona-archief Dino’s: van koeien uit het Krijt tot razendsnelle monsters Collectie Joh. Enschedé: 'De aandacht die het verdient' Een podium voor lokale geschiedenis Stemt vrij: de Boerenpartij Met Jan Feith aan zee (1933) Met Jan Feith door de Kennemerduinen (1933) De Oerkap: Haarlemse hotspot in oude fabriek Digitale kaart Oer-IJ ontsluit een verborgen landschap Het Dolhuys in vogelvlucht Bewaard Verhaal: foto opening grafkelder Historie, kunst én politiek in Welgelegen Hope en Welgelegen Teylers toont monsters die wél en niet bestaan Het puffende treintje uit Hoofddorp Schaatser Klaas Pander niet meer vergeten Bakenesserkerk krijgt tweede leven Jong in het gewapend verzet Teylers presenteert de ‘galante zwier’ van Watteau De vertrouwde receptuur van A. J. van der Pigge Molen De Adriaan Fotoburo De Boer Achter slot en grendel in het Haarlems verzet Haarlemse sportpionier begint voetbalclub Kenau Vijf verdwenen gebouwen in Haarlem Van Marskramer tot Muisklik: 800 jaar winkelen in Haarlem Haarlemse bijnamen: muggenzifters of Malle Babbe Teylers Museum belicht luchtballon van alle kanten Waar komt de naam Haarlem vandaan? De kogel is door de kerk Drie tentoonstellingen zetten ‘onbekende meester’ in het zonnetje Lourens Jansz. Coster: een omstreden figuur op de Grote Markt Zo ging Haarlem gekleed, van korset tot minirok Buitengewoon monument aan de Leidsevaart "Kijk dat keiharde zwarte ijs nou toch eens!" Overwinteren in het pakijs en andere ‘ijspret’ in het Teylers Jan Jacob Spohlers ijsvermaak De toren van het stadhuis De Stadhuistoren van Haarlem De kogel is door de (Sint Bavo)kerk Adriaen van Ostade (1610-1685) Philips Wouwerman (1619-1668) William Merritt Chase Pieter Frederick van Os Judith Leyster (1609-1660) Anthony Fokker Haarlemmerolieflesjes De Romantiek van Frederik Marinus Kruseman Anton Mauve Prominente bespelers van het Müllerorgel Stadsorganist: een typisch Nederlands beroep Het Müllerorgel in de Grote of Sint Bavokerk te Haarlem Dominee Jeronimo de Vries Keizerlijk bezoek aan Teylers Museum Hofleverancier Jan Monnikendam: feestartikelenmagazijn in Haarlem Hofleverancier: Faber Schoenen Station Haarlem: de eerste spoorlijn van Nederland Sint Bavokerk: borstbeeld van de koning-koopman Ripperda Kazerne: de verdediging van het Koninkrijk Paviljoen Welgelegen: zetel van kunst, koninklijke macht en provinciaal bestuur Kenaupark: monument voor vrouwelijk symbool van verzet Grote Markt: Oranjegezinden nu en patriotten toen Joh. Enschede: huisdrukker van de staat Frans Hals op de Grote Houtbrug Sint Jorisschutterij: een schilder met een musket Het voormalig tuchthuis in Haarlem Cluveniersdoelen Huis van Isabella Coymans en Stephanus Geraerdts Grote of Sint Bavokerk - Graf van Frans Hals Rederijkerskamer De Wijngaardranken De Waalse Kerk - het graf van Dirck Hals Woonhuis van Isaac Massa Het beeldje van Malle Babbe Het Prinsenhof in Haarlem Stadhuis van Haarlem Eerste huis van Frans Hals Huis van Michiel de Wael Voormalig St. Elisabeth Gasthuis Frans Hals Museum in voormalig Oudemannenhuis Vooroorlogse huizenjacht Proef! Eten en drinken in het Teylers Museum Jopen Bier doet oude tijden herleven Haarlemmertrekvaart Vlietzorg Buitenrust Eindenhout Duinvliet Paviljoen Welgelegen Buitenplaats Vredenhof Spaer en Hout Uit den Bosch Zomerlust Een kijkje achter de schermen bij het Noord-Hollands Archief Anno 1689 : Vuursteken in Haarlem voor stadhouder Willem III Het Frans Hals Museum dankt zijn ontstaan aan een rederijkersfeest Een kopje ‘mevrouw Blom’ Hannie Schaft: het meisje met het rode haar Haarlem ontvangt keizer Napoleon Het Hoornse Taartarrest: de Banketbakkerij Het Hodshonhuis: Jonge erfgename bouwt stadspaleisje Huis Barnaart: parel uit de Franse tijd Paviljoen Welgelegen ontvangt keizer en keizerin Keizerin beluistert orgelconcert in Haarlem Napoleon bezoekt Teylers Museum Scholing voor ‘een volk van metselaars en timmerlieden’ Wees nuttig: Napoleon in Teylers Museum ‘Spaanse Brabanders’ maakten Haarlemse Gouden Eeuw Anthony Fokker met zijn zelfgebouwde vliegtuigje De Spin een spectaculaire vlucht boven zijn woonplaats Haarlem.">Anthony Fokker draaide rondjes om de Bavo Centraal Station te Haarlem Hoofdwerkplaats Nederlandse Spoorwegen De Groote Braak, een litteken van water Een bezoek aan Teylers Museum Teylers Museum en de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen Kunst stimuleren: Teylers Stichting Boudewijn de Groot: Haarlems troubadour De Velserdijk Een 'ongemeen groote' elektriseermachine Wybrand Hendriks (1744-1831) De inrichting van de Ovale Zaal van Teylers Museum Prijsvragen van wetenschappelijke genootschappen De wil van Pieter Teyler Zorg voor het Blokshofje Pieter Teyler van der Hulst (1702-1778) Koe gesloken, doop geweigerd Mevrouw Jut in ‘De Liefde’ Oom Gips en de uitvinding van het gipsverband De familie Zocher: voor uw park- en tuinontwerpen Haarlemse Kenau stond haar mannetje Provinciale Staten: van ridders te paard tot democratisch gekozen bestuurders Het volkslied van de provincie Noord-Holland Frans konijn kiest provinciehuis Provinciale Atlas: 100.000 beelden van Noord-Holland Verzetslieden voor vuurpeloton Feestvierende mensen bij bevrijding Haarlem Graf van zeven meisjes Houtkap in de Hongerwinter Hongertocht in de winter van 1944-1945 Haarlemse dwangarbeiders in Duitsland Trein met Rotterdamse dwangarbeiders op station van Haarlem Het lijk van Fake Krist op de Westergracht Schuilkerk werd centrum van Haarlems verzet Het Huis met de Beelden Evacués op de Rijksstraatweg bij Haarlem september 1944 Monument voor Hannie Schaft in het Kenaupark Het Corrie ten Boom Museum in Haarlem Verwoestingen in de Amsterdamse Buurt in Haarlem Jan Kievit: Haarlemmer ter dood veroordeeld Aangetreden Jeugdstorm op de Gedempte Oude Gracht Een sigarenwinkel aan de Oostvest en het Englandspiel De aanslag op het Prinsen Bolwerk De ondergrondse pers in Haarlem 1940-1945 Illegale Haarlemse bladen tijdens de bezetting Machinefabriek Figee en de Februaristaking Onderduiken in Haarlem Haarlemse joden naar Kamp Westerbork S.L.A. Plekker: NSB-burgemeester van Haarlem en de jodenvervolging Marcherende WA-mannen Brood op de bon Duitse militairen voor het stadhuis van Haarlem Kroniek van bezet Haarlem: de meidagen Bier en water Het Spaarne Haarlem mobiliseert Met de Blauwe Tram naar Zandvoort Jos de Klerk, een Belgische vluchteling in Haarlem Belgische vluchtelingen aan de Leidsevaart te Haarlem Instituut Pollatz in Haarlem Mariastichting (Haarlem) Krelage's Bloemhof Turkse Moskee in Haarlem Cajanus in het Proveniershuis De Lutherse Kerk in Haarlem Grand Café Brinkmann: ondergang van een imperium Müllerorgel: Duits orgelspel in Haarlemse St. Bavokerk De eerste Turkse gastarbeiders bij Droste Waalse Kerk in Haarlem: waar vluchtelingen terecht konden Casa Nostra: een stukje Italië in Haarlem Sporthelden uit Kennemerland

Het leven betrapt

Via het kleine, gewone en dagelijkse bieden de schilderijen in deze tentoonstelling een kijk op de heel eigen, intieme binnenwerelden van twee Haarlemse kunstenaars uit twee verschillende generaties.

>

Rosart, revival van een lettersnijder

Jacques-François Rosart werkt tussen 1740 en 1759 in Haarlem als lettersnijder. Dit doet hij vooral voor de lettergieterij van Johannes en Izaak Enschedé. Hoewel hij veel mooie letters ontwerpt wordt hij in zijn eigen tijd niet echt gewaardeerd. In deze tentoonstelling kijken hedendaagse typografen en onderzoekers nog een keer naar zijn oeuvre en komen tot een herwaardering. Het resultaat: een nieuw inzicht in deze begaafde autodidact en een digitale wedergeboorte van verschillende, ruim 250-jaar oude, lettertypen.

>

Boring Festival

Op 20 en 21 januari is de binnenstad van Haarlem het decor voor Boring. Een nieuw festival dat de binnenstad gaat openbreken met een levendige mix van muziek, kunst, theater, community en nachtleven. Alles is vrij van in-en-uitloop en de afters duren tot zonsopgang. Dus je kan volledig je eigen weg gaan.

>

Miss Universe in Verwey Museum Haarlem

Tot 28 maart toont Verwey Museum Haarlem het werk van de jonge, Haarlemse kunstenaar Fela Walvisch. De expositie Miss Universe toont haar meest recente werk.

>

Expositie in provinciehuis: Ode aan het landschap

Door de eeuwen heen is het landschap de inspiratiebron geweest voor beeldend kunstenaars en later ook fotografen. Zij zijn gefascineerd door de werking van licht en ruimte, de kleurenpracht, de uitgestrektheid en de dynamiek van het landschap. In de nieuwe Dreefexpositie ‘Ode aan het landschap’ is te zien dat kunstenaars niet alleen gefascineerd zijn door het landschap als beeld, maar ook door de elementen die ze gebruiken bij het realiseren van hun kunstwerken.

>

De Haarlemsche Vélocipède-Club

Het gevaarlijke karakter van de fiets werd in juni 1882 in de Nieuwe Haarlemsche Courant kracht bijgezet door ‘tweewielsnelloopendnekbrekersrijtuig’ tot de beste vertaling van vélocipède te dopen. Onveilig of niet, fietsen was hip. Niet voor niets werd in december 1882 de Haarlemsche Vélocipède-Club (HVC) opgericht.

>

Haarlemmer hout: Alledaagse voorwerpen uit Haarlemse bodem

Haarlem is een stad vol historie. Ook onder onze voeten is deze historie te vinden. Archeologische resten zijn de tastbare overblijfselen van het vroegere, alledaagse leven in Haarlem. In de tentoonstelling ‘Haarlemmerhout, alledaagse voorwerpen uit Haarlemse bodem’ gaat alle aandacht uit naar een bijzondere vondstcategorie: hout.

>

Johan, Volkje en de kinderen: hoofden op historische huizen

Levensecht kijken ze voor zich uit, de in steen vereeuwigde koppen op gevels van historische huizen. Doorgaans wordt aangenomen dat het slechts decoratief bedoelde gezichten zijn. Maar een nieuw boek laat zien dat er echte mensen achter de hoofden schuilgaan. Het zijn persoonlijke portretten van de echtparen die het huis lieten bouwen. In de Jansstraat in Haarlem bijvoorbeeld.

>

Vlaams Haarlem

De tentoonstelling ‘Vlaams Haarlem’ in het Noord-Hollands Archief is verlengd t/m 24 maart! Maak kennis met de Vlaamse migranten die de stad grote rijkdom brachten. De bezoeker wordt meegenomen in het verhaal van de Vlaamse kooplieden, ambachtslieden, arbeiders en kunstenaars die toen op de vlucht waren voor oorlogsgeweld en vervolging en in Haarlem een nieuw thuis vonden. Een verhaal van alle tijden.

>

Weesjongens als kind van de rekening

Vanaf eind zeventiende eeuw monsterden weesjongens uit het Haarlemse Burgerweeshuis aan bij de VOC, waar ze als matroos of timmerman op de schepen aan de slag gingen. Van de 161 jongens die tussen 1691 en 1805 vertrokken, zijn er 75 overleden tijdens de lange reis. Van 30 weesjongens zijn behalve de vertrekdatum en het schip geen gegevens bekend. Slechts 39 van de jongeren die naar Indië waren vertrokken keerden naar Haarlem terug. Dick van Gijlswijk dook in de archieven om het lot van deze Indiëgangers vast te leggen.

>

Gratis instaprondleidingen in Verwey Museum Haarlem

De Haarlemse beeldhouwer Mari Andriessen (1897-1979) is vooral bekend geworden door zijn oorlogsmonumenten als De dokwerker, de Man voor het vuurpeloton en het Bomslachtoffer. Twee keer per maand geven de samenstellers van de tentoonstelling, Antoinette Andriessen en Monique van Royen, op zondag om 14 uur een korte instaprondleiding bij de tentoonstelling Dicht bij Mari Andriessen. Hoe werkte Mari in zijn atelier en wat was het voor een man? De instaprondleidingen zijn gratis voor bezoekers van het museum. Aanmelden is niet nodig.

>

Bier en baardmankruiken

Bier is al eeuwenlang een populaire volksdrank, die veel werd gebrouwen in Haarlem. In de zestiende en zeventiende eeuw werd bier het liefst gedronken uit een baardmankruik. Maar hoe werden deze kruiken gemaakt en wie moesten die baardmannen eigenlijk voorstellen?

>

Haarlem heeft méér te bieden dan alleen hofjes

Historische Vereniging ‘Haerlem’, die in 1901 is opgericht, is op een breed terrein actief. De leden duiken in de geschiedenis, maar kijken ook of nieuwbouw bij een beschermd stadsgezicht past.

>

De stille liefde van Kees Verwey

De stille liefde van Kees Verwey (tot en met 13 februari 2023) is te zien in het Verwey Museum Haarlem. Verwey Museum Haarlem heeft na een ingrijpende reconstructie weer zijn deuren voor het publiek geopend. Verwey Museum Haarlem verbindt historie en kunst en is zeven dagen per week op Groot Heiligland 47 in Haarlem te bezoeken.

>

Tesselschade kijkt al 150 jaar om naar de ander

Menig Haarlemmer kent Tesselschade alleen van de handwerkwinkel aan de Grote Houtstraat. De winkel, met ouderwets ijzeren uithangbord boven de onopvallende etalage, is al bijna even oud als de vereniging zelf. Sinds 1871 ondersteunt Tesselschade vrouwen bij het zelfstandig werken en studeren. De oudste vrouwenvereniging van Nederland maakt daarbij geen onderscheid, maar gunt ‘Elck syn waerom’.

>

Misdadigers in Holland: deze straffen kreeg je in de zeventiende eeuw

In de zeventiende eeuw werden misdadigers in Holland allesbehalve zachtzinnig aangepakt. De meeste straffen werden in het openbaar uitgevoerd als waarschuwing voor de burger. De schepenen (rechters) konden hierbij kiezen uit verschillende martel- en executiemethoden, waaronder onthoofden, ophangen, wurgen, radbraken, geselen, brandmerken en tepronkstelling.

>

Dicht bij Mari Andriessen

Tot 20 maart 2023 is in Museum Haarlem de tentoonstelling ‘Dicht bij Mari Andriessen’ te zien van de bekendste Nederlandse beeldhouwer Mari Andriessen (1897 – 1979). Beelden uit privé (familie) collecties, penningen, tekeningen en schetsen van voorstudies, zijn nooit eerder tentoongesteld. Dit werk, de herinneringen van familie en vrienden, en de oorspronkelijke objecten uit zijn atelier maken dit intieme verhaal over het leven van de maker van De Dokwerker (Amsterdam, 1952), het ontroerende beeld van Anne Frank (bij de Westerkerk in Amsterdam, 1975) en Man voor vuurpeloton (Haarlem, 1949) compleet. ‘Dicht bij Mari Andriessen’ geeft een overzicht van zijn leven, zijn werk en zijn vrienden. Een meer persoonlijke kennismaking met deze meest gevraagde kunstenaar voor oorlogsmonumenten, is niet mogelijk.

>

Molentaal: wat de stand van de wieken ons vertellen

Wist je dat er een geheime molentaal bestaat? Door de wieken in een bepaalde stand te zetten kon de molenaar boodschappen doorgeven aan zijn omgeving. Dit gebeurde in tijden van vreugde, rouw, oorlog en verzet. Ook nu nog gebruiken molenaars deze speciale molentaal. De redactie van Oneindig Noord-Holland ging op bezoek bij Molen de Adriaan in Haarlem en kreeg uitleg over de verschillende betekenissen.

>
NL | EN