Oneindig Noord-HollandBeleef de geschiedenis van jouw provincie

Dreef Expositie: DIS | CONNECTIE

Het provinciaal bestuur van Noord-Holland nodigt u uit en bezoek te brengen aan de nieuwe tentoonstelling in de reeks Dreef Exposities: ‘DIS | CONNECTIE’. De tentoonstelling is vanaf vrijdag 17 oktober 2025 tot en met vrijdag 9 januari 2026 te zien in Paviljoen Welgelegen in Haarlem.

> Book 2 min

Herbergen in de Haarlemmerhout

Eeuwenlang was de Haarlemmerhout een toeristische trekpleister. Haarlemmers en Amsterdammers van alle rangen en standen reisden naar het stadsbos om te wandelen en te recreëren. Maar zoals dichter Willem Kloos (1859-1938) zei: “Ik hou van de natuur maar ik moet er wel iets te drinken bij hebben.” Rondom de Hout zaten talloze kroegen en herbergen, waar het er dikwijls ruw aan toe ging. Van het Dronkenhuisje tot het Bokje, de een nog beruchter dan de ander.

>

De Haarlemmerhout: van wildernis tot wandelpark

Geen park heeft de geschiedenis van zijn stad zo meebeleefd als de Haarlemmerhout. Dit oudste stadsbos van Nederland is tegenwoordig omgeven door woonwijken, maar dat was vroeger wel anders. Als restant van een groot bosgebied heeft het niet alleen zijn formaat zien veranderen, maar ook zijn functie. Door de tijd heen veranderde de Hout van een gebruiksbos in een siertuin, om uit te groeien tot het monumentale stadspark van nu.

>

Kunst uit Zeeland op bezoek bij provincie Noord-Holland

De 5e editie van de expositiereeks ‘Provincie op bezoek’ is vrijdag 18 juli tot en met vrijdag 10 oktober 2025 te zien in Paviljoen Welgelegen in Haarlem. De expositiereeks laat het publiek kennis maken met werk van kunstenaars uit een andere provincie. Deze editie is Zeeland aan de beurt. In eerdere edities is er kunst getoond van kunstenaars uit Limburg, Groningen, Zuid-Holland en Gelderland.

> Book 2 min

De onbezongen heldin van de Bataafse Revolutie: Wilhelmina van Pruisen

Wilhelmina van Pruisen (1751-1820) was een Pruisische prinses, de echtgenote van stadhouder prins Willem V van Oranje-Nassau en de moeder van koning Willem I. Tijdens de Bataafse Revolutie speelde ze een belangrijke rol. De Bataafse Revolutie is een ondergewaardeerd stukje Nederlandse geschiedenis, de rol die vrouwen speelden een nóg minder gewaardeerde. De naam van Wilhelmina van Pruisen, wellicht de belangrijkste vrouw binnen het conflict, wordt dan ook maar weinig genoemd. Daarom hier een portret en biografie.

>

Keramiektentoonstelling: Onder de huid

De expositie ‘Onder de huid’ is van vrijdag 17 januari tot en met vrijdag 11 april 2025 te zien in Paviljoen Welgelegen in Haarlem. ‘Onder de huid’ is een keramiektentoonstelling samengesteld door kunstadviseur en curator Tanya Rumpff. Zij laat in de tentoonstelling werken van drie kunstenaars zien: Delphine Courtillot, Rachel de Joode en Gerard Polhuis. Alle drie onderzochten zij op geheel eigen wijze wat onder de huid schuilgaat. Wat ze ontdekten in hun zoektocht hebben zij vertaald in keramische objecten, wandreliëfs, foto’s en schilderijen.

> Book 2 min

Het Topstuk van Arthur van Dijk: ‘Zonder verleden geen toekomst’

Commissaris van de Koning Arthur van Dijk neemt het verleden graag mee in het vormgeven van de toekomst. Als topstuk uit de collectie van het Noord-Hollands Archief koos hij een kleurenlitho van Johan Conrad Greive uit 1872, waarop de aanleg van het Noordzeekanaal is afgebeeld. In de complexiteit en omvang van het project ziet hij parallellen met de uitdagingen van nu – waarbij een stukje historische durf soms best welkom is.

>

Frits van Eeden, de wandelende museumdirecteur

Wie kent nog de bloembollenkweker die twee musea zou leiden? Natuurpionier Jac. P. Thijsse bewonderde hem. Ontmoet de man die op zolder pijlen uit Borneo had liggen. En die rond 1900 geld bijeenbracht voor plantenonderzoek in Suriname. Wie kent nog Frits van Eeden? De grote bewonderaar van ‘onkruid’ die een lintje kreeg.

>

Portret Paviljoen Welgelegen terug naar Paviljoen Welgelegen

Paviljoen Welgelegen verwelkomt na meer dan 200 jaar één van haar vroegste ‘portretten’. De Provincie Noord-Holland is sinds kort in het bezit van dit schilderij, dat de Vlaamse schilder Hendrik de Cort maakte in opdracht van Henry Hope, de man achter het paviljoen. Maar had De Cort het landhuis zelf eigenlijk wel eens gezien?

>

Atlantische slavernij in beeld

Deze zomer presenteert de provincie Noord-Holland een nieuwe Dreef-expositie in Paviljoen Welgelegen te Haarlem. De tentoonstelling ‘Verborgen Noord-Holland: Atlantische slavernij in beeld’ is samengesteld door historicus Alex van Stipriaan en kunstenaar Frederick Calmes. De makers nemen je mee op reis en vertellen de verborgen verhalen over het slavernijverleden van de provincie. Door middel van historische objecten, informatieve teksten en moderne kunst krijgt de bezoeker een beter beeld van dit minder bekende deel van onze geschiedenis.

>

In bed met Lodewijk Napoleon

Voor liefhebbers van stijlkamers en antiek meubilair is de groene slaapkamer in Paviljoen Welgelegen een pareltje. In dit historische vertrek, gewijd aan Lodewijk Napoleon, staat een prachtig Empire hemelbed. De koning van Holland was namelijk één van de markante bewoners van de buitenplaats. Ondanks dat zijn verblijf in ons land kort was, bleek zijn liefde voor Welgelegen blijvend. Hij noemde haar zelfs liefkozend zijn ‘pavillon’. Maar was dat ook het geval voor zijn vrouw Hortense en hun drie zonen?

>

Kunstige klanken: kamermuziek op Paviljoen Welgelegen

Paviljoen Welgelegen is tegenwoordig de zetel van het provinciaal bestuur van Noord-Holland. Maar het imposante paviljoen is ooit gebouwd als buitenverblijf van de puissant rijke bankier Henry Hope (1735-1811). Hope hechtte veel waarde aan zijn schilderijencollectie, maar ook aan de andere schone kunsten. In de muzieksalon konden zijn gasten genieten van privéconcerten op hoog niveau.

>

Duurzaam erfgoed: van Gouden Eeuw naar Groene Eeuw

De komende jaren staat ons een grote energietransitie te wachten. Steeds meer woningen worden aardgasvrij en het doel is om in 2050 een CO2-arme samenleving te hebben. Ook voor monumenten is verduurzamen mogelijk. Tijdens het Duurzaam Erfgoed Congres werd duidelijk dat er een hoop te winnen valt.

>

Historie, kunst én politiek in Welgelegen

Simone Memel is sinds 2012 conservator bij Paviljoen Welgelegen. Welgelegen begon als een hofstede, werd verbouwd tot een enorme buitenplaats en is nu naast provinciehuis ook museum. Het heeft verschillende markante bewoners gekend, die allen sporen hebben nagelaten. Hoe ga je als conservator met zo’n rijksmonument om?

>

Hope en Welgelegen

De steenrijke koopman-bankier Henry Hope koopt in 1769 een buitenverblijfje aan de Dreef in Haarlem. Maar daar blijft het niet bij. Hope koopt alle omringende tuinen en huizen en hij begint aan een ongekend groot project: de bouw van Paviljoen Welgelegen.

>

Paviljoen Welgelegen: zetel van kunst, koninklijke macht en provinciaal bestuur

Het imposante Paviljoen Welgelegen kent een bijzondere geschiedenis. Nu zetelt er het provinciebestuur. Maar voordat het de functie van provinciehuis kreeg, was het een buitenverblijf, paleis en waren er meerdere musea in het gebouw gevestigd. Koning Lodewijk Napoleon en de moeder van koning Willem I, prinses Wilhelmina van Pruisen, hebben hier gewoond. Menigmaal zocht de koning zijn moeder hier op.

>

Paviljoen Welgelegen

Het huidige rijksmonumentale provinciehuis van Noord-Holland ligt ingebouwd tussen kantoorgebouwen en woningen, met aan de achterzijde stadspark de Haarlemmer Hout. Eens heette dit Paviljoen Welgelegen en was gebouwd in opdracht van de bankier Henry Hope.

>

Paviljoen Welgelegen ontvangt keizer en keizerin

Tijdens het verblijf van keizer Napoleon Bonaparte in Noord-Holland in oktober 1811 maakten ook de steden en dorpen in Kennemerland kennis met hun nieuwe heerser. Al was het maar kort, want Napoleon hield van opschieten. Meestal was hij in een flits voorbij.

>