Onderzoek naar zeldzame slagzwaarden Westfries Museum

Tijdens de sluiting van het Westfries Museum vanwege de verbouwing en vernieuwing, gaat in het depot de herwaardering van de collectie gewoon door. Zo vond eind februari een bijzonder onderzoek plaats naar twee zeldzame slagzwaarden. Conservatoren Jeroen Punt en Casper van Dijk van het Nationaal Militair Museum (NMM) bestudeerden de herkomst, het gebruik en het waardevolle karakter van deze wapens. Mogelijk hebben zij een link met de Graaf van Bossu, de verslagen aanvoerder van de Spaanse vloot tijdens de Slag op de Zuiderzee in 1573.

> 4 min

Geschiedenis zwart christendom in Nederland blijkt eeuwen ouder

Het onderzoeksproject Kerk en Slavernij heeft een aanvullende beurs ontvangen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) voor onderzoek naar dopen van Afrikaanse, Aziatische en Amerikaanse – in de historische bronnen gezamenlijk aangeduid als ‘zwarte’ – slaafgemaakten in Nederland. De zogenoemde Impact Explorer-beurs is bedoeld om de maatschappelijke betekenis te onderzoeken van een onverwachte historische vondst: meer dan honderd dopen van zwarte christenen in de zeventiende, achttiende en negentiende eeuw.

> 2 min

Digitale visserijtentoonstelling op website Museum Kaap Skil

Een collectie foto’s van de Texelse visserijvloot, overgenomen van het voormalig Visserijmuseum Vlaardingen, was voor Museum Kaap Skil aanleiding om de bijbehorende verhalen te achterhalen. Projectmedewerker Jannie Bais zette zich aan deze klus. Het resultaat is een digitale tentoonstelling van de foto’s met de veelal spannende verhalen die via de website van Museum Kaap Skil te bekijken is.

> 1 min

Dronecamera’s onderzoeken eerste veenterpen Waterland

Om veenterpen van de eerste mensen die Waterland introkken te kunnen beschermen, laten de archeologen van de provincie Noord-Holland met drones en camera’s onderzoeken hoe ze erbij liggen.

>

Start jouw stamboomonderzoek met Yory

Yory.nl is uitgegroeid tot het grootste platform voor stamboomonderzoek in Nederland. Met honderden leerzame artikelen, duizenden verwijzingen naar archiefbronnen, handige overzichten en tientallen uitlegvideo’s – allemaal gratis toegankelijk.

> 3 min

NIOD-onderzoek naar de gemeente Amsterdam tijdens WOII

Op 21 mei is NIOD-onderzoeker Jeroen Kemperman gepromoveerd op zijn proefschrift Een kwestie van uitvoering. De gemeente Amsterdam onder Duitse bezetting. In zijn onderzoek laat hij zien hoe bestuurders en ambtenaren van de gemeente Amsterdam tijdens de Duitse bezetting (1940–1945) vrijwel zonder uitzondering gehoor gaven aan de verzoeken van de bezetter.

> 1 min

Waar stierven Amsterdammers vroeger aan?

Tegenwoordig leven we langer dan ooit. Een verkoudheidje is hooguit vervelend en ernstigere kwalen zijn vaak met een ziekenhuisbezoek te verhelpen. Dat was anderhalve eeuw geleden wel anders. Veel Amsterdammers woonden dicht op elkaar onder erbarmelijke omstandigheden, waardoor infectieziektes voortdurend op de loer lagen. Waar stierven mensen toen precies aan? Werden arme en rijke stadsbewoners even hard getroffen? En welke initiatieven brachten verbetering in deze situatie?

>

Inkijk in vraagstukken rondom restitutie in nieuwe tentoonstelling Wereldmuseum

De tentoonstelling ‘Onvoltooid Verleden: teruggeven, houden, of ….?’, die op 9 mei opent in Wereldmuseum Amsterdam, biedt een diepgaande blik op het actuele debat rondom collecties verzameld tijdens de koloniale periode en de restitutie ervan. Bezoekers krijgen niet alleen inzicht in de herkomst van kunstvoorwerpen, maar worden ook uitgedaagd om na te denken over eigenaarschap, waarde en de ethische implicaties van de koloniale geschiedenis waarvan de echo klinkt in museale collecties van vandaag de dag.

> 3 min

Groot samenwerkingsproject Duitsland-Nederland rond Friese koning Redbad

Het Europese subsidieprogramma Interreg VI maakt 2 miljoen euro vrij voor de realisatie van het tentoonstellingsproject REDBAD. De middeleeuwse Friese koning Redbad (ca. 670-719) staat in 2026 centraal in grootschalige tentoonstellingen in Leeuwarden en Emden (Duitsland), in educatieprogramma’s in beide landen, in een wetenschappelijke publicatie, in een publieksboek en in een ‘role playing game’.

> 2 min

Zo zag de eerste Amsterdammer eruit

In 1963 vonden archeologen skeletresten onder de Oude Kerk. Deze resten bleken van een man te zijn die daar tussen 1150 en 1215 begraven is. Hij was een van de eerste Amsterdammers. Er is met de nieuwste technieken verder onderzoek gedaan naar deze eerste Amsterdammer. Zo is meer te weten gekomen over zijn leeftijd, wat hij at en hoe het met zijn gezondheid ging. Ook is er een gezichtsreconstructie gemaakt, waardoor mensen nu oog in oog met hem kunnen staan in het Stadsarchief van Amsterdam.

> 2 min

Nieuw onderzoek onthult: zo zag Oud Haerlem eruit

Hoe zag kasteelterrein Oud Haerlem er in de middeleeuwen uit? Dat onderzocht bureau Saricon vorig jaar voor gemeente Heemskerk. In 2020 was al onderzoek gedaan, maar met nieuw veldonderzoek is het hele terrein in kaart gebracht. Ook zijn de resultaten tegelijk visueel geïnterpreteerd. Hierdoor is duidelijk geworden hoe het kasteelterrein eruit heeft gezien. Nergens in Nederland is een zo compleet en intact kasteel in de bodem bewaard gebleven.

> 2 min

‘Castricum was ooit twee keer zo groot’

In de Vroege Middeleeuwen moeten er al mensen in Castricum hebben gewoond, maar grote delen van die nederzettingen zijn inmiddels onder het duinzand verdwenen. En dan is er nog die ringburgwal. Reden genoeg voor een gesprek met Hans van Weenen die er een boek over schreef.

>

Stront aan de knikker: speelgoed uit een beerput

Tegenwoordig is het meeste speelgoed gemaakt van plastic en afkomstig uit China. Overal zitten batterijen in en zo’n beetje alles maakt geluid en geeft licht. Toch speelden kinderen eeuwenlang met handgemaakt speelgoed van natuurlijke materialen. Tijdens archeologische opgravingen worden er regelmatig knikkers, tollen, poppengoed, dobbel- en dominostenen teruggevonden. Zoals bij een opgraving van een beerput in Amsterdam, waar zelfs een speelgoed veldkanon weer het licht zag.

>

Onderzoek naar unieke plafondschilderingen Grote Kerk Naarden

Grote Kerk Naarden is in de week van 26 augustus tot een uniek onderzoekslaboratorium getransformeerd. Op 25 meter hoogte maakt een groep jonge onderzoekers van verschillende Nederlandse universiteiten een digitaal 3D-model van unieke zestiende-eeuwse plafondschilderingen. Het is voor het eerst dat in Nederland een 3D-model van deze schaal wordt ingezet voor wetenschappelijk onderzoek en voor conservering en restauratie van dit unieke en zeer kwetsbare erfgoed.

> 1 min

Onderzoek Palmhoutwrak afgerond

Het onderzoek naar het Palmhoutwrak dat de afgelopen vijf weken door archeologen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) is uitgevoerd, is afgerond. Op 30 juli vertelt projectleider Thijs Coenen bij Museum Kaap Skil over hun bevindingen.

> 1 min

Nieuw boek! Textiel uit Hollandse bodem

‘Textiel uit Hollandse bodem’ is een boek over archeologisch textiel uit de 17de en 18de eeuw. Een klein stukje textiel kan een heleboel geheimen prijsgeven: waar kwam het textiel vandaan en waar werd het geproduceerd? Welke grondstoffen en verfstoffen zijn gebruikt? Is het geweven, gebreid, geknoopt, geborduurd? En zijn er nog kledingstukken in de resten te herkennen? Een rijk geïllustreerde uitgave waarin ook het maken van reconstructies van vondsten aan bod komt!

> 1 min

Huis ter Kleef in Haarlem geeft steeds meer geheimen prijs

De opgravingen van het kasteel Huis ter Kleef in Haarlem eind vorige eeuw hebben een bijzonder rijke verscheidenheid aan dierlijke resten opgeleverd. Dit is mede te danken aan de destijds systematische en intensieve opgraving van het kasteelterrein door onder meer de Archeologische Werkgroep Haarlem. De afgelopen jaren is onder andere in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) botmateriaal onderzocht uit de latrines, waterputten en uit een deel van de grachtvulling. Dit is vervat in een wetenschappelijke rapport dat woensdag 15 mei in het Archeologisch Museum Haarlem is gepresenteerd.

> 2 min

Plafondschildering Gerard de Lairesse unieke getuige uit Rampjaar 1672

Een plafondschildering van Gerard de Lairesse blijkt de directe neerslag van de dramatische gebeurtenissen uit het Rampjaar 1672, toen de Republiek door vier buitenlandse legers tegelijk werd aangevallen. Dit concludeert kunsthistorica dr. Margriet van Eikema Hommes in haar boek ‘De Hemel van Gerard de Lairesse’ dat eind april is verschenen bij Amsterdam University Press.

> 3 min

Driekwart van Nederlanders vindt musea onmisbaar

In aanloop naar Museumweek 2024 deed de Museumvereniging een onderzoek onder het Nederlandse publiek naar de maatschappelijke impact van musea. Uit de resultaten blijkt dat 73% van de Nederlanders musea als onmisbaar ervaart en 85% van mening is dat musea van en voor ons allemaal zijn. Daarnaast vindt 70% het goed dat de overheid structureel meebetaalt aan musea.

> 2 min

Vroegmiddeleeuws Europees netwerk van glasproductie in Nederland ontdekt

In een baanbrekend onderzoek, uitgevoerd in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) door een internationaal team van wetenschappers, is vastgesteld dat de vroegmiddeleeuwse glasproductie in Nederland deel uitmaakte van een uitgebreid Europees netwerk.

> 2 min