Stadsmuseum Weesp start een jaarlang onderzoek naar de eigen collectie Weesper porselein. Dit bijzondere project richt zich op de ontwikkeling, vormgeving en makers van dit zeldzame 18e-eeuwse porselein. Het onderzoek wordt uitgevoerd door onderzoeker Senna van Dam en is mogelijk dankzij een onderzoeksbeurs van de Vereniging Rembrandt.
>
2 min
Het is heel bijzonder om in een Zaans monumentaal huis te wonen, maar je moet er veel tijd en geld in steken. En de ondersteuning laat nog wel eens te wensen over.
> 2 min
In de zeventiende eeuw lieten trotse ouders graag een portret maken van hun kind. Alleen de rijkste families konden zich gerenommeerde kunstenaars, zoals de Haarlemse kunstschilder Johannes Verspronck, veroorloven. In 1640 en 1641 schilderde hij drie portretten van een meisje en haar ouders. ‘Portret van een meisje in het blauw’ groeide uit tot een van de publiekslievelingen van het Rijksmuseum. Maar wie was dit meisje? En wie waren haar ouders? Frans Grijzenhout, emeritus hoogleraar kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, deed uitgebreid onderzoek naar de identiteit van het mysterieuze drietal.
>Tijdens de sluiting van het Westfries Museum vanwege de verbouwing en vernieuwing, gaat in het depot de herwaardering van de collectie gewoon door. Zo vond eind februari een bijzonder onderzoek plaats naar twee zeldzame slagzwaarden. Conservatoren Jeroen Punt en Casper van Dijk van het Nationaal Militair Museum (NMM) bestudeerden de herkomst, het gebruik en het waardevolle karakter van deze wapens. Mogelijk hebben zij een link met de Graaf van Bossu, de verslagen aanvoerder van de Spaanse vloot tijdens de Slag op de Zuiderzee in 1573.
> 4 min
Het onderzoeksproject Kerk en Slavernij heeft een aanvullende beurs ontvangen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) voor onderzoek naar dopen van Afrikaanse, Aziatische en Amerikaanse – in de historische bronnen gezamenlijk aangeduid als ‘zwarte’ – slaafgemaakten in Nederland. De zogenoemde Impact Explorer-beurs is bedoeld om de maatschappelijke betekenis te onderzoeken van een onverwachte historische vondst: meer dan honderd dopen van zwarte christenen in de zeventiende, achttiende en negentiende eeuw.
> 2 min
Een collectie foto’s van de Texelse visserijvloot, overgenomen van het voormalig Visserijmuseum Vlaardingen, was voor Museum Kaap Skil aanleiding om de bijbehorende verhalen te achterhalen. Projectmedewerker Jannie Bais zette zich aan deze klus. Het resultaat is een digitale tentoonstelling van de foto’s met de veelal spannende verhalen die via de website van Museum Kaap Skil te bekijken is.
> 1 min
Om veenterpen van de eerste mensen die Waterland introkken te kunnen beschermen, laten de archeologen van de provincie Noord-Holland met drones en camera’s onderzoeken hoe ze erbij liggen.
>Yory.nl is uitgegroeid tot het grootste platform voor stamboomonderzoek in Nederland. Met honderden leerzame artikelen, duizenden verwijzingen naar archiefbronnen, handige overzichten en tientallen uitlegvideo’s – allemaal gratis toegankelijk.
> 3 min
Op 21 mei is NIOD-onderzoeker Jeroen Kemperman gepromoveerd op zijn proefschrift Een kwestie van uitvoering. De gemeente Amsterdam onder Duitse bezetting. In zijn onderzoek laat hij zien hoe bestuurders en ambtenaren van de gemeente Amsterdam tijdens de Duitse bezetting (1940–1945) vrijwel zonder uitzondering gehoor gaven aan de verzoeken van de bezetter.
> 1 min
Tegenwoordig leven we langer dan ooit. Een verkoudheidje is hooguit vervelend en ernstigere kwalen zijn vaak met een ziekenhuisbezoek te verhelpen. Dat was anderhalve eeuw geleden wel anders. Veel Amsterdammers woonden dicht op elkaar onder erbarmelijke omstandigheden, waardoor infectieziektes voortdurend op de loer lagen. Waar stierven mensen toen precies aan? Werden arme en rijke stadsbewoners even hard getroffen? En welke initiatieven brachten verbetering in deze situatie?
>De tentoonstelling ‘Onvoltooid Verleden: teruggeven, houden, of ….?’, die op 9 mei opent in Wereldmuseum Amsterdam, biedt een diepgaande blik op het actuele debat rondom collecties verzameld tijdens de koloniale periode en de restitutie ervan. Bezoekers krijgen niet alleen inzicht in de herkomst van kunstvoorwerpen, maar worden ook uitgedaagd om na te denken over eigenaarschap, waarde en de ethische implicaties van de koloniale geschiedenis waarvan de echo klinkt in museale collecties van vandaag de dag.
> 3 min
Het Europese subsidieprogramma Interreg VI maakt 2 miljoen euro vrij voor de realisatie van het tentoonstellingsproject REDBAD. De middeleeuwse Friese koning Redbad (ca. 670-719) staat in 2026 centraal in grootschalige tentoonstellingen in Leeuwarden en Emden (Duitsland), in educatieprogramma’s in beide landen, in een wetenschappelijke publicatie, in een publieksboek en in een ‘role playing game’.
> 2 min
In 1963 vonden archeologen skeletresten onder de Oude Kerk. Deze resten bleken van een man te zijn die daar tussen 1150 en 1215 begraven is. Hij was een van de eerste Amsterdammers. Er is met de nieuwste technieken verder onderzoek gedaan naar deze eerste Amsterdammer. Zo is meer te weten gekomen over zijn leeftijd, wat hij at en hoe het met zijn gezondheid ging. Ook is er een gezichtsreconstructie gemaakt, waardoor mensen nu oog in oog met hem kunnen staan in het Stadsarchief van Amsterdam.
> 2 min
Hoe zag kasteelterrein Oud Haerlem er in de middeleeuwen uit? Dat onderzocht bureau Saricon vorig jaar voor gemeente Heemskerk. In 2020 was al onderzoek gedaan, maar met nieuw veldonderzoek is het hele terrein in kaart gebracht. Ook zijn de resultaten tegelijk visueel geïnterpreteerd. Hierdoor is duidelijk geworden hoe het kasteelterrein eruit heeft gezien. Nergens in Nederland is een zo compleet en intact kasteel in de bodem bewaard gebleven.
> 2 min
In de Vroege Middeleeuwen moeten er al mensen in Castricum hebben gewoond, maar grote delen van die nederzettingen zijn inmiddels onder het duinzand verdwenen. En dan is er nog die ringburgwal. Reden genoeg voor een gesprek met Hans van Weenen die er een boek over schreef.
>Tegenwoordig is het meeste speelgoed gemaakt van plastic en afkomstig uit China. Overal zitten batterijen in en zo’n beetje alles maakt geluid en geeft licht. Toch speelden kinderen eeuwenlang met handgemaakt speelgoed van natuurlijke materialen. Tijdens archeologische opgravingen worden er regelmatig knikkers, tollen, poppengoed, dobbel- en dominostenen teruggevonden. Zoals bij een opgraving van een beerput in Amsterdam, waar zelfs een speelgoed veldkanon weer het licht zag.
>Grote Kerk Naarden is in de week van 26 augustus tot een uniek onderzoekslaboratorium getransformeerd. Op 25 meter hoogte maakt een groep jonge onderzoekers van verschillende Nederlandse universiteiten een digitaal 3D-model van unieke zestiende-eeuwse plafondschilderingen. Het is voor het eerst dat in Nederland een 3D-model van deze schaal wordt ingezet voor wetenschappelijk onderzoek en voor conservering en restauratie van dit unieke en zeer kwetsbare erfgoed.
> 1 min
Het onderzoek naar het Palmhoutwrak dat de afgelopen vijf weken door archeologen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) is uitgevoerd, is afgerond. Op 30 juli vertelt projectleider Thijs Coenen bij Museum Kaap Skil over hun bevindingen.
> 1 min
‘Textiel uit Hollandse bodem’ is een boek over archeologisch textiel uit de 17de en 18de eeuw. Een klein stukje textiel kan een heleboel geheimen prijsgeven: waar kwam het textiel vandaan en waar werd het geproduceerd? Welke grondstoffen en verfstoffen zijn gebruikt? Is het geweven, gebreid, geknoopt, geborduurd? En zijn er nog kledingstukken in de resten te herkennen? Een rijk geïllustreerde uitgave waarin ook het maken van reconstructies van vondsten aan bod komt!
> 1 min
De opgravingen van het kasteel Huis ter Kleef in Haarlem eind vorige eeuw hebben een bijzonder rijke verscheidenheid aan dierlijke resten opgeleverd. Dit is mede te danken aan de destijds systematische en intensieve opgraving van het kasteelterrein door onder meer de Archeologische Werkgroep Haarlem. De afgelopen jaren is onder andere in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) botmateriaal onderzocht uit de latrines, waterputten en uit een deel van de grachtvulling. Dit is vervat in een wetenschappelijke rapport dat woensdag 15 mei in het Archeologisch Museum Haarlem is gepresenteerd.
> 2 min