Josephine Baker. Een leven vol verzet

Vandaag is het vijftig jaar geleden dat Josephine Baker overleed; één van de beroemdste artiesten van de twintigste eeuw. Ze ontvluchtte de racistische Verenigde Staten om in Parijs te gaan wonen. Baker was haar tijd vooruit als activiste voor gelijke rechten op vele vlakken. Ook was ze actief in het verzet tegen nazi-Duitsland, en had een band met Amsterdam. Vanaf 18 april 2025 toont Verzetsmuseum Amsterdam een tentoonstelling over Josephine Baker: een leven vol verzet.

> 3 min

Lezing: 80 jaar NIOD

Het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies nodigt u van harte uit voor een lezing ter ere van het 80-jarig bestaan van het instituut. Op 7 mei zal prof. Kees Ribbens deze lezing, getiteld Oorlog in meervoud. Herinneren, geschiedschrijven en samenleven in transitie, geven in het Trippenhuis in Amsterdam. Na de lezing van Kees Ribbens gaat hij in gesprek met prof. mr. Wouter Veraart (Vrije Universiteit) en dr. Lorena De Vita (Universiteit Utrecht). NIOD-directeur prof. Martijn Eickhoff leidt vervolgens een Q&A met het publiek.

> 1 min

Janneke Viegers in het Grachtenmuseum

In samenwerking met Stichting Tim Killiam opent het Grachtenmuseum op 3 april een nieuwe tentoonstelling met werk van beeldend kunstenaar Janneke Viegers.

> 1 min

Amsterdam in de middeleeuwen

Wie in 1250 vanaf het IJ, waar tegenwoordig het Centraal Station ligt, het Damrak opvoer, zag aan beide zijden een breed oeverland dat tot aan de voet van de dijken liep. Dijken die we nu kennen als Nieuwendijk en Warmoesstraat. Achter die dijken lagen houten huizen met rieten daken, waar rook uit kringelde. Een bakstenen haard verspreidde warmte en je kon er op koken.

>

Dwalen tussen Amstel en Gaasp

Over de Amstel hangt vanmorgen een lichte nevel. In de mist van het verleden moet het eerste tufstenen kerkje in Amstelland hier, in Ouderkerk, zijn gebouwd. Rond het jaar 1100. Prima startpunt voor een tocht door de tijd. Langs de Bullewijk naar de Gaasp en de Diem.

>

Ook vrouwen componeren: Het leven van Henriëte Bosmans

Ook vrouwen componeren. Enkele bekende Nederlandse vrouwelijke componisten zijn Anne-Maartje Lemereis, Calliope Tsoupaki (beide Componist des Vaderlands) en Christina Viola Oorebeek. Maar ook Caroline Berkenbosch, Lavinia Meijer, Mathilde Wantenaar of Sarah Neutkens. En er zijn nog zo veel meer namen. Wat een positieve ontwikkeling is, is dat er ook steeds vaker naar wordt geluisterd. Dat blijkt uit het aantal vrouwen in de klassieke Top 400: nog nooit stonden er zoveel vrouwen in als nu. De vrouw die het vaakst in de top 400 staat, mag voor niemand een onbekende blijven. Dat is Henriëtte Bosmans (1895-1952).

>

Zo zag de eerste Amsterdammer eruit

In 1963 vonden archeologen skeletresten onder de Oude Kerk. Deze resten bleken van een man te zijn die daar tussen 1150 en 1215 begraven is. Hij was een van de eerste Amsterdammers. Er is met de nieuwste technieken verder onderzoek gedaan naar deze eerste Amsterdammer. Zo is meer te weten gekomen over zijn leeftijd, wat hij at en hoe het met zijn gezondheid ging. Ook is er een gezichtsreconstructie gemaakt, waardoor mensen nu oog in oog met hem kunnen staan in het Stadsarchief van Amsterdam.

> 2 min

Fairtrade Amsterdam: van Max Havelaar tot Tony’s Chocolonely

Amsterdam mag gerust de chocoladehoofdstad van de wereld genoemd worden. Dagelijks vaart meer dan 600.000 ton cacao uit West-Afrika de Amsterdamse haven binnen. Ook speelt de hoofdstad een voortrekkersrol op het gebied van fairtrade. Dit begon al in de negentiende eeuw, toen de Amsterdamse Multatuli zijn roman Max Havelaar schreef. Vandaag de dag is de stad de thuisbasis van grote fairtrade labels en chocoladebedrijven, maar ook van kleine eerlijke en duurzame initiatieven.

>

Dubbeltentoonstelling ZING! en ‘I Wish This Was A Song’

Het Luther Museum Amsterdam viert 500 jaar Lutherse zangkunst met een interactieve tentoonstelling en een uitgebreid publieksprogramma over de verbindende kracht van samen zingen. In een wereld vol meningen en verschillen biedt het Luther Museum Amsterdam een tegengeluid met de tentoonstelling ‘ZING! Hoe zingen mensen samenbrengt’.

> 1 min

Binnenkijken bij het NIOD tijdens 24 uur Centrum

Het NIOD werd opgericht op 8 mei 1945, meteen na de bevrijding van Nederland. Het doel: onderzoek doen naar de Tweede Wereldoorlog. Anno 2025 vind je in de archieven van dit onderzoeksinstituut meer dan 2500 meter archiefmateriaal over de Tweede Wereldoorlog.

> 0 min

De Amsterdamse Gevel

De tweede tentoonstelling die Stadsherstel maakte in het kader van 750 jaar Amsterdam is nu te bezoeken in de Amstelkerk: De Amsterdamse Gevel.

> 1 min

Heibel bij Herberg de Hulk

‘Siet daer, dat geef ik u’. Met die woorden smeet de dronkenlap een bosje gras waarmee hij net z’n gat had afgeveegd naar Weyntje Schouten, de keurige vrouw van de Amsterdamse koopman Pieter Gerritsz Hooft. Het was op een zomeravond in 1639 en het gebeurde in de tuin van herberg De Hulk bij de Gaasp.

>

Topstuk Maria van Oosterwijck te zien in Eregalerij

Het Rijksmuseum toont vanaf 4 maart een recent verworven stilleven van Maria van Oosterwijck in de Eregalerij. Maria van Oosterwijck is een van de belangrijkste Nederlandse vrouwelijke schilders van de 17de eeuw en staat bekend om haar bloemstillevens. In 2023 kreeg het Rijksmuseum de gelegenheid om dit stilleven uit een particuliere verzameling te verwerven. Het schilderij is een zeer persoonlijk werk binnen het oeuvre van de kunstenaar. Voor Van Oosterwijck was dit stilleven een getuigenis van haar onvoorwaardelijke geloof.

> 3 min

De geboorte van de stad. Op zoek naar middeleeuws Amsterdam

Van kwetsbare nederzetting tot internationale havenstad: de tentoonstelling ‘De geboorte van de stad. Op zoek naar middeleeuws Amsterdam’ brengt de fascinerende vroegste geschiedenis van Amsterdam en haar inwoners tot leven. Dit jaar viert Amsterdam haar 750-jarig bestaan, gebaseerd op het tolprivilege van 27 oktober 1275 – het eerste document waarin Amsterdam wordt genoemd. Maar de tentoonstelling ‘De geboorte van de stad’ gaat verder terug. Want archeologische vondsten laten zien dat er al duizenden jaren mensen actief waren langs de Amstel.

> 2 min

Dak van De Nieuwe Kerk open voor publiek

Een zogenaamde once-in-a-lifetime ervaring: uitkijken over Amsterdam vanaf het dak van De Nieuwe Kerk. Tijdelijk kunnen bezoekers 40 meter klimmen naar de top.

> 2 min

De grootste Amsterdammer aller tijden is Samuel Sarphati

Het Parool heeft, op basis van de stemmen van meer dan 5.000 lezers, Samuel Sarphati (1813-1866) uitgeroepen tot de grootste Amsterdammer aller tijden.

> 1 min

(T)huisloos in de stad

Voor veel mensen is Amsterdam een thuis. Toch hebben lang niet alle Amsterdammers een dak boven hun hoofd. Maar liefst 17.000 mensen in de stad zijn dak- of thuisloos – meer dan ooit tevoren. Thuisloze mensen hebben geen vaste verblijfplaats: ze reizen van bank naar bank, van een vriend naar een familielid naar een kennis. Voor dakloze mensen is die mogelijkheid er niet: zij moeten hun plek op straat vinden. In deze tentoonstelling staan de persoonlijke verhalen van mensen die dak- of thuisloosheid ervaren centraal.

> 1 min

Bekijk de winnende werken van De Gezonken Meesters in Het Scheepvaartmuseum

Op maandag 24 februari opent De Gezonken Meesters in Het Scheepvaartmuseum. In deze tentoonstelling zijn de winnende werken uit het gelijknamige televisieprogramma te zien. Kunstwerken uit het in de achttiende eeuw gezonken schip Vrouw Maria wordt in deze tentoonstelling nieuw leven ingeblazen.

> 2 min

Formafantasma – Oltre Terra

Het Stedelijk presenteert de tentoonstelling Oltre Terra, een onderzoeksproject van designstudio Formafantasma over de geschiedenis, ecologie en wereldwijde impact van wolproductie. Mensen hebben de evolutie van schapen sterk beïnvloed, maar schapen hebben ook bijgedragen aan de menselijke geschiedenis. Oltre Terra brengt materialen, objecten en ambachten samen tot een multidisciplinaire kijkervaring.

> 2 min

Animal Therapy: De mens en zijn dierlijke muze

De expositie ‘Animal Therapy – De mens en zijn dierlijke muze’ in Museum van de Geest toont een exclusieve verzameling kunstwerken waarin de bijzondere relatie tussen mens en dier centraal staat. Voor het eerst wordt werk van de populaire Britse illustrator Louis Wain in Nederland tentoongesteld. Zijn iconische kattenschilderijen maakten hem wereldberoemd. Uiteraard is er ook werk uit de Outsider Art Collectie van het museum te zien.

> 2 min