Kasteel Radboud: burcht van Floris V

Met een verleden als dwangburcht, kerk en ruïne vormt het kasteel een romantisch plaatje. Kasteel Radboud te Medemblik is de enige overgeleverde burcht van Floris V in Noord-Holland.

De dwangburcht aan het IJsselmeer uit de dertiende eeuw werd onder Graaf Floris V gebouwd om de Westfriezen onder de duim te houden. Ondanks de strategische locatie aan de zuidwestkant van Medemblik en een heftige periode met belegeringen en aanvallen raakte het kasteel toch in onbruik. Land- en stadsbesturen namen de taken van graafschappen over en dus werd in 1606 werd het beroep van slotvoogd opgeheven. De laatste jonkheer, Hartog van Rijswijk, vertrok. Ook de beschermende functie van Radboud kwam te vervallen want de stadsmuren waren in de zestiende eeuw al verhoogd. In 1578 werd het kasteel geïntegreerd in de stadsmuur.

Hendrik Tavenier, Kasteel Radboud te Medemblik, 1787. Collectie Provinciale Atlas, Noord-Hollands Archief.

De hoogtijdagen van het kasteel als verdedigingswerk waren al geteld, maar door ingrijpen van het stadsbestuur van Medemblik kwam Radboud op creatieve wijze opnieuw tot leven. In de Gouden Eeuw was de schutterij onmisbaar in de bescherming van de stad, dus kreeg het slot snel een nieuwe bestemming en klonken er geregeld schoten wanneer de schutterij er oefende. Daarna klonken er al snel gebeden door het slot: tussen 1661 en 1734 werd de burcht gebruikt als kerk. Ondanks de verschillende doelen van het kasteel kon het de tand des tijds niet doorstaan en het kasteel veranderde in een ruïne.

Van 1890 tot 1897 werd het kasteel gerenoveerd onder leiding van de beroemde Nederlandse architect P. J. H. Cuypers (1827-1921). Daarbij kreeg het kasteel een neogotisch karakter. Vandaag de dag is het de enige overgeleverde burcht van Floris V in Noord-Holland en is het te bezoeken als museum dat je de oude geschiedenis van Medemblik laat ervaren.

Dit verhaal is onderdeel van het thema Goudkust: verhalen over sporen van de Gouden Eeuw aan de West-Friese kust. Bekijk hier alle verhalen binnen dit thema.