Op 13 juni 1941 om 01.15 uur stortte brokstukken van een Engelse bommenwerper neer aan het Wagenpad in de Wieringermeerpolder. De wrakstukken kwamen van een Whitley bommenwerper, met vijf bemanningsleden die alle sneuvelden. Deze bemanning behoorde tot het 77 squadron en was avonds op 12 juni om 23.12 uur opgestegen van de vliegtuigbasis Topcliffe (Yorkshire Engeland). Wat gebeurde er precies die nacht, meer dan 85 jaar geleden?
>Amsterdammer Paul Sanders was in de jaren dertig muziekredacteur bij arbeiderskrant Het Volk en roerde zich als één van de eersten tegen de oprukkende nazi’s in Duitsland. Cultuurhistoricus Claartje Wesselink vertelt zijn verhaal.
>Vanaf 18 september 2026 is in Verzetsmuseum Amsterdam de tentoonstelling Hella de Jonge – Dichter bij hun ziel te zien, met schilderijen van Hella de Jonge waarin persoonlijke geschiedenis en collectieve herinnering samenkomen. In haar werk onderzoekt zij de doorwerking van oorlog en familieverleden, en geeft zij een stem aan wie ontbreekt of verzwegen werd. Intiem en universeel, verbindend en troostrijk.
>
2 min
Op maandag 6 november 1944 maakte een grote Amerikaanse bommenwerper een noodlanding aan de Tussenweg in de Wieringermeer. De naam van het vliegtuig was Lady Jane, type Boeing B-17 Vliegende Fort, met bijna 59 bombardementsmissies op haar naam. In dit verhaal reconstrueren we de geschiedenis van het vliegtuig, de bemanning en wat er gebeurde na de noodlanding.
>Hoe bezorg je een boodschap zonder gezien te worden? Kun jij een geheimschrift ontcijferen en lukt het om op tijd dekking zoeken in een schuilput? Tijdens de Bunker-Doe-Dag van Natuurmonumenten op zondag 20 september beleven gezinnen met kinderen een spannende reis terug in de tijd. In de duinen van Nationaal Park Zuid-Kennemerland ontdekken zij spelenderwijs de verborgen sporen van de Tweede Wereldoorlog.
> 1 min
Vroeger keek je op tegen een meester op de lagere school. Je sprak hem aan met ‘meester’ en ‘u’. Wee je gebeente als je dat niet deed. De hoek van de klas was dan de plaats waar je voor korte of lange tijd mocht vertoeven. De meesters en juffen van weleer zijn er niet meer. Maar van sommige onderwijzers van vroeger hoor je de namen nog wel eens voorbijkomen. Naar de bekende meester Burger, die vanaf 1943 les gaf op de toenmalige Wieringermeerschool in Slootdorp, is nu zelfs een straat vernoemd.
>Gisteren werd het schilderij Rijst, Wittie Boitie, De Goede Verwachting van Wim Bos Verschuur (1904–1985) toegevoegd aan de vaste tentoonstelling van het Verzetsmuseum. Sinds de opening van de afdeling over de Tweede Wereldoorlog in de voormalige Nederlandse koloniën in 2024, vertelt het museum over Bos Verschuurs politieke strijd voor onafhankelijkheid in Suriname. Met dit door kunstenaar Kenneth Beeker in bruikleen gegeven werk, komt nu ook zijn artistieke kant aan bod.
> 2 min
De klap was hard aangekomen. Maar een eeuw geleden, in 1926, krabbelde Amstelveen weer langzaam overeind. Met één pennenstreek waren in mei 1896 maar liefst 28 duizend Amstelveners ongevraagd Amsterdammer geworden. Burgemeester Arie Colijn kwam in actie. Met aantrekkelijke huizen, parken, plantsoenen. Als er iemand is die Amstelveen een groen gezicht heeft gegeven, dan is dat Chris Broerse (1902-1995).
>Op donderdag 26 juni gaat in het Zandvoorts Museum de bijzondere locatie voorstelling Kogel in de Kont in première: een indringend korte theaterstuk van 20 minuten over herinneringen, schuld en de impact van oorlog op gewone levens.
> 1 min
Langs de kust van Nederland zijn nog veel sporen te vinden van de Tweede Wereldoorlog. De bunkers, gebouwd als onderdeel van de Atlantikwall, springen het meest in het oog. Ontdek de Atlantikwall tijdens de landelijke Bunkerdag op zaterdag 30 mei 2026. Met meer dan 100 bunkers en tientallen activiteiten is er genoeg te ontdekken.
> 2 min
Verzetsmuseum Amsterdam wijdt een minitentoonstelling in de entreehal aan Eva Geiringer, die begin dit jaar op 96-jarige leeftijd in haar woonplaats Londen overleed. Hiermee brengt het museum een eerbetoon aan Eva’s leven en haar onvermoeibare inzet om de herinnering aan haar vader en broer levend te houden.
> 2 min
De moord op de Joodse stadgenoten is de grootste tragedie in de geschiedenis van Amsterdam. Vóór de Tweede Wereldoorlog was ongeveer een op de tien Amsterdammers Joods. Bijna 80.000 mensen. Ze droegen sterk bij aan het karakter van de stad. Opmerkelijk genoeg is het exacte aantal slachtoffers onduidelijk.
>Natuurmonumenten heeft op 12 maart de nieuwe beleefroute ‘Duinen vertellen oorlogsverhalen’ geopend in Midden-Herenduin. Ongeveer dertig genodigden verzamelden zich om 11.00 uur bij de parkeerplaats bij de gedempte tankgracht. Tijdens een korte tocht maakten zij kennis met de nieuwe route, waarin natuur, erfgoed en educatie op een vernieuwende manier samenkomen.
> 2 min
Vanaf 20 maart is de gratis tentoonstelling Lege stoelen in de klas te zien in Stadsarchief Amsterdam. De tentoonstelling geeft inzicht in de ervaringen van de leerlingen van het Joods Lyceum. Tijdens de zomervakantie van 1941 maakte de Duitse bezetter een ingrijpende anti-Joodse maatregel bekend: voortaan mochten Joodse leerlingen alleen nog maar naar Joodse scholen.
> 1 min
Wat betekende musicus Frieda Belinfante (1904-1995) voor haar tijdgenoten – en voor ons vandaag? Het antwoord hangt af van wie je het vraagt. Voor de één was zij een gevierd celliste en pionierende dirigent, voor de ander een moedige verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar ze was ook een rolmodel, als openlijk lesbische vrouw in een tijd waarin dat allerminst vanzelfsprekend was.
>Met ingang van 2026 worden bij het Regionaal Archief opnieuw honderden archiefstukken openbaar. Het gaat om documenten die tot nu toe niet of slechts onder voorwaarden konden worden geraadpleegd, maar die vanaf het nieuwe jaar voor iedereen toegankelijk zijn in de studiezaal. Onder deze vrijgegeven stukken zijn dossiers over de ondersteuning in de naoorlogse jaren van gezinnen van Nederlanders die gevangen zaten omdat ze tijdens de Tweede Wereldoorlog ‘fout’ zouden zijn geweest én bijzonder archiefmateriaal dat bijdraagt aan de geschiedenis van vrouwen in de regio.
> 2 min
De tentoonstelling ‘Wederopbouw Zandvoort’ laat de architectonische gedaantewisseling zien van Zandvoort na de Tweede Wereldoorlog. De tentoonstelling is te zien van 6 december 2025 t/m 6 april 2026 in Zandvoorts Museum.
> 2 min
In 2026 krijgt Castricum een bijzonder eerbetoon aan de zeven jonge piloten die op 17 mei 1943 het leven lieten bij hun terugkeer van de beroemde Dambuster-actie. Hun Lancaster stortte neer in ons duingebied. Het bestaande stenen monument wordt verplaatst en verrijkt met iets uitzonderlijks: een imposant ijzeren silhouet van de volledige bemanning.
> 1 min
‘Theater van de lach’ was een joods theater dat de oorlog niet zou overleven. En homo’s waren in de achttiende eeuw hun leven niet zeker. Het zijn maar twee onderwerpen uit het gevarieerde jubileum-jaarboek van Genootschap Amstelodamum, dat 125 jaar bestaat.
>Op 23 oktober a.s. staat Stichting Hilversum in de Oorlog stil bij de Oktoberrazzia van 23 oktober 1944. Op deze dag werden bijna 4000 Hilversumse mannen door de Duitse bezetter weggevoerd. Velen van hen kwamen via Kamp Amersfoort in Duitsland terecht. Zeker 80 van hen keerden nooit meer terug. Deze gebeurtenis heeft een diepe indruk achtergelaten op Hilversum. In het jaar waarin Nederland 80 jaar vrijheid viert, vindt Stichting Hilversum in de Oorlog het van groot belang deze gebeurtenis te herdenken.
> 1 min