“De vrouw keek naar de boom. De vruchten zagen er mooi en lekker uit, en de vrouw wilde graag alles weten. Ze pakte een paar vruchten en at ervan. Ze gaf er ook één aan haar man, die bij haar was. En hij at er ook van.” Genesis 3:6

Tijdens de opgraving aan de Lindegracht in 1995 werd deze beker gevonden. De beker is 13 cm hoog en heeft een diameter van 9,5 cm. Hij is gemaakt in Keulen of Frechens. Hij is van een beige baksel met zoutglazuur en heeft een bruin gespikkelde engobe. Engobe is een dun laagje vloeibare klei dat op het aardewerk wordt aangebracht vóór het glazuren. Het bestaat uit kleipoeder, water en soms kleurstoffen. Het zorgt voor een egale basislaag. De vondst komt uit een afvalkuil die gebruikt is tussen 1550 en 1600.

Beker met Adam en Eva en de zondeval. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

De reden waarom deze beker eruit sprong voor mij, is de afbeelding. Wat we zien, is de zondeval: Eva, Adam en de slang in de boom met vruchten. Het verwijst naar het bekende verhaal uit Genesis waarmee dit bericht is begonnen.

Mijn vader las vroeger vaak voor uit de kinderbijbel. En dit is een van de verhalen die mij sterk zijn bijgebleven. Het is een scène die in de kunstgeschiedenis veel voorkomt, omdat het zo duidelijk gaat over verleiding en keuzes. Dat maakt deze beker ook extra interessant: wie zou zoiets kopen?

Was het een gewone drinkbeker die mensen toen simpelweg mooi vonden? Of kozen mensen in de zestiende eeuw bewust voor religieuze afbeeldingen op hun gebruiksvoorwerpen? Misschien herinnerde het de gebruiker aan een morele les of was het simpelweg een populair motief in het Keulse productiegebied. Erg leuk eigenlijk, als een object alleen maar vragen opwerpt.

Keulse steengoed drinkbeker. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Deze Vondst op vrijdag werd samengesteld door onze depotbeheerder Maartje Kramer

Bekijk hier alle ‘Vondsten op vrijdag’

Bron: Erfgoed Alkmaar