We hebben de laatste weken wat exclusievere en daardoor ook wat duurdere keramieksoorten met versiering getoond hier. Maar ook ‘Jan met pet’ was niet blind voor een beetje bling. Dat kan ook de maker van dit kleine bordje gedacht hebben. De diameter van het bordje is 11 cm en het heeft aan de onderzijde een standring.

Op het bordje is in witte kleipap (dat noemen we ook wel ‘slib’ of  ‘engobe’) een tulpversiering aangebracht, naast een randversiering van kleine stipjes in dezelfde witte engobe. Het geheel werd na het aanbrengen van deze tekening gedompeld in een loodhoudend glazuur, waardoor de tekening geel werd op een roodbruine ondergrond. De tekening verwijst vermoedelijk naar de tulpenmanie in de eerste helft van de 17e eeuw. Mensen met geld en invloed leken in die tijd wel behekst door een zucht naar de mooiste en meest exclusieve tulp. Onder andere rond Haarlem en Alkmaar kwamen de eerste in tulpen gespecialiseerde telers op. Men speculeerde op de opbrengst van tulpen nog voor ze uit de grond kwamen. Uiteindelijk leidde de rage in de loop van het jaar 1637 tot wat wel de eerste economische bubbel in onze geschiedenis kan worden genoemd.

Een roodbakkend bordje met ringeloorversiering in de vorm van een centrale tulp met stippenrand, gevonden in een beerput achter Langestraat 103 (ca. 1600-1700). Beeld: Erfgoed Alkmaar.

De afbeelding op het bordje kan overigens op twee manieren worden gelezen. Aan de ene kant kan het zijn dat de pottenbakker gewoon een graantje mee wilde pakken van de tulpenmanie door de geliefde bloem op zijn creaties af te beelden. Waarschijnlijker is echter dat het gaat om een vermaning dat de tulpengekte nooit goed af kon lopen. Daarmee ligt een datering in de periode na 1637 meer voor de hand. Hoewel het voorwerp tot de goedkopere keramieksoorten wordt gerekend zijn er, op een afgesprongen stukje aan de rand na, geen duidelijke gebruikssporen te ontdekken. Kennelijk is iemand er zuinig op geweest. Toch belandde het uiteindelijk ongeschonden in de beerput. Dit lijkt er op te wijzen dat het bordje na verloop van tijd toch niet langer in de smaak viel…

Van tulpen kan dit niet worden gezegd. De eerste beurskrach uit onze geschiedenis leidde uiteindelijk slechts tot een realistischer beprijzing en betekende zeker niet het einde van de tulpenteelt.

Achterzijde bordje met tulp in 1993 gevonden aan de Langestraat 103. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Vondst op vrijdag wordt samengesteld door Guus van den Berg, archeoloog team Erfgoed, gemeente Alkmaar.

Bekijk hier alle ‘Vondsten op vrijdag’.

Bron: Erfgoed Alkmaar