Zandvoort en het circuit. In de jaren 60 en 70 weten elk jaar zo’n 70.000 toeristen en dagjesmensen de F1-races te vinden in de Noord-Hollandse badplaats. Maar in 1979 neemt de gemeenteraad een voor de meeste inwoners van Zandvoort onbegrijpelijk besluit: het circuit moet dicht.
>De Nederlandse winkelstraat zag er ooit heel anders uit. Winkels waar je wekelijks kwam, zonder erbij stil te staan dat ze ooit zouden verdwijnen. Van supermarkten en warenhuizen tot speelgoedwinkels en videotheken. In deze video kijken we terug op tien bekende Nederlandse winkels die jarenlang onderdeel waren van het dagelijks leven, maar inmiddels uit het straatbeeld zijn verdwenen.
>Het slavernijverleden van Nederland kent een lange geschiedenis. Eeuwenlang verhandelen Nederlanders in Azië, Afrika en de Amerika’s mensen om te werken op plantages, in mijnen en in huishoudens. Generaties mensen groeiden op binnen dit systeem zonder ooit vrijheid te kennen. Er was voortdurend klein en groot verzet vanuit de tot slaaf gemaakten, bijvoorbeeld in de vorm van muziek.
>Tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog vlamde de – al eeuwen gevreesde – ziekte weer hevig op in Nederland. Antibiotica waren er nog nauwelijks, een goed vaccin al helemaal niet. En toch probeerde een klein leger van artsen, verpleegkundigen en andere gezondheidsexperts tuberculose nu eindelijk de kop in te drukken.
>De Grachtengordel, Droogmakerij de Beemster en de Stelling van Amsterdam delen hetzelfde, grote verhaal: hoe de inwoners van Holland door de eeuwen heen in staat zijn geweest om het landschap waarin men leefde, vorm te geven en dienstbaar te maken. Of het nu ging om het Amsterdams stadsbestuur, de durf-investeerders van de Beemster Compagnie of het Ministerie van Oorlog: voor allen gold dat technische innovaties hen in staat stelden om steeds verdergaande ingrepen in het landschap te verrichten. De Werelderfgoedgebieden in Noord-Holland laten als geen ander zien wat de ‘bouwstenen’ van Nederland zijn geweest. Aan ons de taak de unieke kwaliteiten van deze gebieden te behouden zodat volgende generaties evenzeer kunnen genieten van een oneindige bomenlaan in de Beemster, een rondvaart door de grachten en de open, groene schootsvelden van weleer. Drie UNESCO Werelderfgoedmonumenten, uniek voor nu en later!
>In de herfst van 1918, aan het einde van de Eerste Wereldoorlog, verspreidt zich in moordend tempo een mysterieus virus: de Spaanse Griep. Ook in Nederland eist deze pandemie duizenden levens.
>Weet je het nog? Die zaterdagavonden waarop frisdrank een echte traktatie was. Geen dagelijkse luxe, maar iets waar je de hele week naar uitkeek. In deze video nemen we je mee terug naar de tijd van Exota, Herschi, Snor Cola, Green Spot en nog veel meer verdwenen klassiekers. We duiken in negen nostalgische drankjes die ooit onmisbaar waren in Nederlandse huishoudens, maar nu bijna nergens meer te vinden zijn. Van schuimsnorren tot beugelflessen en driehoekige pakjes — deze merken roepen gegarandeerd herinneringen op.
>De Amsterdamse metrobuis tussen Amstelstation en Weesperplein is zo goed als klaar en wordt al ingezet voor instructieritten. Een groep journalisten en gemeentebestuurders mochten als eerste passagiers vanuit de Bijlmer de ondergrondse rit maken. Dit fragment komt uit de collectie van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, doorzoek hier de volledige collectie.
>Anton Mussert wordt op 7 mei 1945, twee dagen na de Duitse capitulatie, gearresteerd. Niet veel later volgt de doodstraf. Tien jaar daarvoor lacht het leven hem nog toe. De leider van de NSB, de Nationaal-Socialistische Beweging, gaat dan op tournee naar Nederlands-Indië. Hij raakt daar geïnspireerd, maar slaat ook een weg in die steeds extremer wordt. Wat is er in Indië gebeurd?
>Stap terug in de tijd en ontdek twaalf kinderboeken die een onvergetelijke indruk hebben achtergelaten op generaties Nederlandse kinderen. In deze video duiken we in de verhalen die vroeger in elke huiskamer, schoolbibliotheek en slaapkamer te vinden waren. Van ondeugende avonturiers tot dappere helden en magische werelden, dit zijn de boeken die ons hebben leren dromen, lachen en soms zelfs een traantje lieten wegpinken. Veel van deze titels roepen direct een warm gevoel van herkenning op. Misschien zie je jezelf weer zitten op de bank, luisterend naar een voorleesstem. Welke herinnering komt bij jou als eerste naar boven?
>We zijn hier bij de Abdij van Egmond, de oudste abdij van Holland. In het begin was dit een simpel houten vrouwenklooster, waar de botten van de heilige Adelbert bewaard werden. Adelbert was een christelijke missionaris, die uit Ierland kwam om het geloof te verkondigen in de Lage Landen. Zijn schedel ligt nog steeds onder het altaar (en maakt van de abdijkerk een belangrijk bedevaartsoord). Maar de abdij zou nooit zo groot zijn geworden zonder de Hollandse graaf Dirk II. Hij liet hier rond het jaar 975 een mannenklooster met een stenen abdijkerk bouwen. In de middeleeuwen groeide de abdij uit tot een belangrijke religieuze hotspot, mét een enorme bibliotheek. Hier bewaarden ze een bijzonder ‘evangeliarium’: een boek met de vier evangeliën uit de Bijbel. Dit was waarschijnlijk een geschenk van graaf Dirk en zijn vrouw Hildegard bij de wijding van de kerk. Dit weten we omdat zij zichzelf in het boek hebben laten vereeuwigen. Dirk en Hildegard leggen hier hun geschenk op het altaar. Met op de achtergrond: de abdijkerk van Egmond. Nu, meer dan 1000 jaar later, zijn Dirk en Hildegard de oudst bekende Hollanders van wie een afbeelding bestaat. Meer weten? Lees dan het verhaal ‘Dirk en Hildegard: de oudste afgebeelde Hollanders’.
>Wat gebeurt er achter de schermen van een eeuwenoude eendenkooi? In deze natuurdocumentaire volg je een jaar lang de kooiker van Eendenkooi ’t Zand, een verborgen natuurparel in Noord-Holland. Door de vier seizoenen heen ontdek je hoe een van de oudste Nederlandse tradities nog altijd voortleeft. Je ziet hoe vrijwilligers de karakteristieke rietschermen vlechten, hoe het kooikerhondje helpt bij het werk van de kooiker en hoe wilde eenden worden gevangen en geringd voor belangrijk wetenschappelijk onderzoek. Ondertussen ontvouwt zich de natuur van de eendenkooi: van winterse stilte en voorjaar vol vogelgeluiden en diverse eenden tot kleurrijke zomers en mistige herfstdagen. Daarnaast ontdek je de bijzondere geschiedenis van de eendenkooi en leer je waar bekende Nederlandse spreekwoorden als “de pijp uit gaan” vandaan komen.
>Zomerdagen in het pretpark, de geur van suikerspin en het geluid van attracties in de verte. In deze video gaan we terug naar tien Nederlandse pretparken van vroeger die inmiddels zijn verdwenen, maar bij veel mensen nog altijd herinneringen oproepen. Ooit waren deze parken vaste bestemmingen voor schoolreisjes, vakanties en een dagje weg met het gezin. Sommige bleven decennialang bestaan, andere verdwenen verrassend snel. Wat ze gemeen hadden, was de eenvoud: geen overdaad aan techniek, maar fantasie, sfeer en plezier dicht bij huis.
>Aan de Waterweg op De Haukes staan verschillende houten barakken, die vroeger werden gebruikt als eendenboeten. Eind jaren twintig, toen de Amsteldiepdijk (in de volksmond de korte Afsluitdijk) werd aangelegd, stapten veel Wieringer visserlui over op het houden van eenden. Momenteel zijn de boeten in slechte staat. Bert Lont is één van de eigenaren. Hij zorgde ervoor dat de eendeneieren werden geraapt en doorverkocht aan fabrieken. “Het was prachtig en mooi werk. Om een uur of zes in de morgen raapten wij de eieren op en werden in een mand naar het voerboetje gebracht. Hier werden ze in een kistje en later in een tray gedaan. Elke week kwam dan de vrachtwagen om ze naar de beschuitfabriek te brengen”. Wat er met deze boeten gaat gebeuren is nog onbekend. Geheel slopen, of toch proberen de boel te herstellen? De boeten zijn voor Wieringen altijd van groot belang geweest.
>Nederland had ooit een bruisende auto-industrie, met fabrieken waar dagelijks duizenden mensen werkten aan auto’s die nu echte klassiekers zijn. In deze video nemen we je mee langs zes Nederlandse autofabrieken die inmiddels volledig uit het straatbeeld zijn verdwenen. Van DAF tot Ford, van Citroën tot Triumph — dit is een reis terug naar de tijd dat ons land zelf auto’s produceerde. Je ziet welke iconische modellen hier werden gebouwd, hoe deze fabrieken een hele regio van werk voorzagen, en waarom ze uiteindelijk hun deuren moesten sluiten.
>De Jutterhavendagen vonden afgelopen weekend plaats in Den Helder. Willemsoord, de Museumhaven en de binnenstad stonden in het teken van de maritieme geschiedenis en het leven rond de haven.
>De Nederlandse taal zit vol kleurrijke scheldwoorden die ooit het straatbeeld, de bouwplaatsen en zelfs de kantoren domineerden. In deze video duiken we terug in de wereld van ouderwetse, soms komische en vaak verrassend creatieve beledigingen die je tegenwoordig bijna niet meer hoort. Van Bargoense onderwereldtaal tot vriendelijke plagen uit grootmoeders tijd, dit is een nostalgische reis door 20 vergeten parels van typisch Nederlandse volkstaal.
>Een storm met windkracht 11 veroorzaakt in 1962 overlast aan de kust. Bij de Hondsbosse Zeewering worden de golven gebroken door golfbrekers en bij Den Helder slaat de zee enkele stukken uit de duinen. Bij Harlingen worden de houten gebouwen van het zeezwembad door de storm beschadigd. Op Schiermonnikoog is de zuidelijke dijk, bij het kruispunt van de in aanbouw zijnde nieuwe pier, doorgebroken, waardoor de Banckspolder met zes boerderijen is ondergelopen. Dijkwerkers uit Friesland en militairen uit Assen hebben samen met bewoners het gat gedicht.
>Denk jij nog wel eens terug aan de tijd van guldens bij de kassa, spaaracties voor servies en de legendarische Giga-weken van C1000? In deze video duiken we in de wereld van verdwenen Nederlandse supermarktketens die ooit het straatbeeld bepaalden. Van iconische prijsvechters tot regionale familiebedrijven: deze supermarkten waren méér dan alleen winkels. Het waren ontmoetingsplekken in de buurt, waar je als kind met grote ogen langs de schappen liep en de caissière je ouders nog bij naam kende.
>Bellen, elkaar zien en visuele informatie delen, het kon al in 1974 via een experimenteel proefnet van de PTT. Bij Philips Telecommunicatie Industrie in Hilversum wordt het gedemonstreerd. Zo worden zelfs vergaderingen op afstand mogelijk! Dit fragment komt uit de collectie van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, doorzoek hier de volledige collectie.
>