Video

Hoe een taart in Hoorn ons Nederlandse rechtssysteem veranderde

Wist je dat een taart in het Noord-Hollandse Hoorn ooit de geschiedenis van ons strafrecht veranderde? Het was natuurlijk niet zomaar een taart, maar eentje met flink wat toegevoegd gif. En het was ook geen ongelukje: deze taart werd expres verstuurd… uit een soort wraak. Alleen liep het compleet anders dan gepland. En precies dat ‘anders dan gepland’ leidde tot een beroemde uitspraak van de Hoge Raad. Een uitspraak die vandaag de dag nog steeds invloed heeft op hoe rechters naar opzet en schuld kijken. Dit is het verhaal van het Hoorns Taartarrest.

Pampus, het eiland van zelfenergie

Laat je in tien minuten meenemen in het hart van het verbluffende, fossielvrije energiesysteem van het eiland Pampus, waar zon, wind, biomassa en waterstof samenkomen onder leiding van een ‘computerdirigent’. Klimaatverandering raakt ons allemaal. In het Klimaatakkoord van Parijs is afgesproken dat de opwarming van de aarde tot 2050 niet verder mag stijgen dan twee graden, en liefst anderhalve graad. Dat vraagt om een enorme verandering in denken en doen. Deze film maakt in een visuele vertelling vol animaties, illustraties en filmische beelden zichtbaar dat de energietransitie geen ver-van-je-bedshow is, maar iets wat dichtbij – op een eiland midden in het IJmeer – al werkelijkheid is.

Zuiderzeesteunwet in Monnickendam

De Zuiderzeesteunwet werd precies 100 jaar geleden ingevoerd om vissers en hun families te helpen, maar de steun viel vaak tegen. In archieven duikt Channah Kes in verhalen vol afwijzing, frustratie en doorzettingsvermogen. Zoals dat van Klaas Lammes, die ondanks al zijn moeite nooit hulp kreeg.

Chinese invloed op Amsterdam

De geschiedenis van de Chinese migratie naar Amsterdam wordt getypeerd door veerkracht, ondernemerschap en gemeenschapsvorming, maar kent ook een keerzijde van ongelijkheid. Van stakingsbrekers tot winkeliers, van schaduwfiguren tot zichtbare ondernemers. In de afgelopen 100 jaar hebben Chinese Amsterdammers zich kunnen wortelen in de stad en zijn ze een onmisbaar deel van de samenleving geworden.

Nieuw museum op station Haarlem

Na bijna honderd jaar is Nederland weer een museum rijker dat in het teken staat van toegepaste kunst, en wel in Haarlem. Museum Mutek werd gister geopend door historicus Maarten van Rossem in een voormalige wachtkamer op het station van Haarlem.

Een tram is een gek apparaat met een sterk staaltje historie

Wat is een tram eigenlijk? Hij ziet er enigszins uit als een bus, maar hij rijdt over rails net als een trein. En op dit moment rijdt hij maar rond in vier Nederlandse steden. Best een gek apparaat dus eigenlijk. Vandaar dat we zijn uitgenodigd in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem om alles te leren over de geschiedenis van de tram. En dat gaat tot op de millimeter nauwkeurig.

Lezing: Maritiem archeoloog Thijs Coenen over de duikcampagne in 2025

De maritiem archeologen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed hebben van 16 juni tot 11 juli inspecties uitgevoerd en onderhoud gepleegd op de afdekking van vier scheepswrakken op Burgzand Noord. In het onderwater-rijksmonument Burgzand Noord liggen verschillende met steigergaas afgedekte scheepswrakken. Eén ervan is het wereldberoemde Palmhoutwrak. In deze lezing legt Thijs uit hoe zo’n inspectie wordt uitgevoerd en waar de archeologen op letten. Ook zal hij vertellen hoever hij is met het uitwerken van het vorig jaar uitgevoerde onderzoek naar het Palmhoutwrak.

Kavel voor Kavel: de verhuizing van een veilinghuis

Een van de oudste veilinghuizen van Nederland, het van oorsprong Amsterdamse De Eland & De Zon, heeft een flinke verhuizing achter de rug en heeft haar deuren opengeslagen op de historische buitenplaats Schaep en Burgh in ‘s-Graveland. De maandenlange verhuizing is gevolgd door NH-documentairemaker Daan Visser.

Model van station Haarlem te zien op het station

Op een leegstaande plek in het monumentale perrongebouw van station Haarlem, tussen spoor drie en zes, is in een etalage een schaalmodel van het station gebouwd. Het model blijft daar een jaar staan en is voor iedereen te bekijken. Het stelt het station uit de jaren dertig voor, inclusief stoomtreinen die heen en weer rijden. Deze monumentale ruimte stond al langere tijd leeg en was afgeplakt met stickers. “Zonde!”, zegt stationsmanager Mattijs Peters. Hoewel hij op de hoogte was van de bouw, was hij bij de onthulling toch zeer verrast. “Dat ik er zelf in sta is wel heel gaaf.”

Maand van de Geschiedenis: ARTIS en het Groote Museum

Maand van de Geschiedenis Reporter Axel ging op bezoek bij ARTIS en het Groote Museum. Zij organiseren in oktober tijdens de Maand van de Geschiedenis diverse rondleidingen over erfgoed in de dierentuin. Bovendien opent op 17 oktober 2025 de tentoonstelling over het nijlpaard Tanja. Aan de hand van het verhaal van Tanja duik je in de geschiedenis van ARTIS en zie je in vogelvlucht hoe er door de eeuwen heen naar nijlpaarden werd gekeken.

Wat zijn in 1968 de meningen over uit eten gaan?

Wat vinden strandbezoekers in 1968 over uit eten gaan. Is het duurder in Nederland of in het buitenland? Het programma ‘Klokke Vier’ ging het strand op om het te peilen. ‘Klokke Vier’ was een zaterdagmiddag-magazine van de KRO.

Het mysterie achter de hond van de Nachtwacht

Verscholen onder de marcherende voeten van Rembrandts Nachtwacht schuilt een merkwaardig detail: een kleine, gespannen hond, alert, oren gespitst, gevangen in de actie. De meeste kijkers merken het nauwelijks. Maar kunsthistoricus Anne Lenders deed dat wel, en wat zij ontdekte zou wel eens een stukje kunstgeschiedenis kunnen herschrijven.

Openluchtgedeelte Zuiderzeemuseum (1984)

In 1983 opent het buitengedeelte van het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. Hier wordt de geschiedenis levend gehouden van de dorpen die langs de Zuiderzee lagen.

Andere Tijden: Misleiding in tijden van oorlog

Opblaastanks; eigenlijk niet meer dan een groot luchtkussen. Maar in tijden van oorlog zijn ze van levensbelang. Rusland en Oekraïne gebruiken ze ook op het slagveld. Maar al tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikten de geallieerden deze nep-tanks om de vijand te misleiden en strategisch voordeel te behalen.

De enige monumentale plaskrul van Nederland

Je loopt over straat en je moet plassen. Altijd vervelend. Tenzij je in Amsterdam loopt, want daar kun je terecht in de zogeheten plaskrul. Een fenomeen in de stad, al bijna 150 jaar. Maar wat nou als de standaard plaskrul niet goed genoeg voor je is? Geen zorgen, er is er eentje en die is uitgeroepen tot monument; de enige monumentale plaskrul van Nederland.

Werken bij Kasteel Marquette: hoe ging dat?

Ellie Lageweg en Wil Duin werkten jarenlang op Kasteel Marquette. In deze video vertellen ze wat hun werkzaamheden waren.

Tentoonstelling My World in Singer Laren

De tentoonstelling My World was van 18 september 2024 tot en met 12 januari 2025 te zien in Singer Laren. De tentoonstelling bood een unieke inkijk in enkele van de belangrijkste Nederlandse particuliere kunstcollecties. Die collecties blijven normaal vaak ‘verborgen’, als schatkamers waar weinig mensen toegang toe hebben. Nu kreeg schrijver en curator Hans den Hartog Jager de sleutel. Hij neemt ons in deze video mee op wereldreis door zeven museumzalen met internationale hedendaagse kunst van topkwaliteit.

De geboorte van de stad. Op zoek naar middeleeuws Amsterdam

Van kwetsbare nederzetting tot internationale havenstad: de tentoonstelling De geboorte van de stad. Op zoek naar middeleeuws Amsterdam bracht de fascinerende vroegste geschiedenis van Amsterdam en haar inwoners tot leven. In 2025 viert Amsterdam haar 750-jarig bestaan, gebaseerd op het tolprivilege van 27 oktober 1275 – het eerste document waarin Amsterdam wordt genoemd. Deze animaties waren onderdeel van de tentoonstelling.

Schuilplaats of illegale drukkerij: geheim achterhuis aan de Grote Markt

Onderzoeksjournalist Anne Nieuwpoort ontdekt tijdens het maken van een podcast over het geheime achterhuis aan de Grote Markt nieuwe feiten. “Altijd werd gedacht dat de familie Gaarkeuken daar ondergedoken zat”, zegt ze. Na de podcast blijkt echter dat het achterhuis uit de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt als drukkerij. “De Luistervink en Trouw werden er gedrukt.” Het drukken en verspreiden van verzetskrantjes was destijds een gevaarlijke bezigheid die sommigen met de dood hebben moeten bekopen. Het achterhuis werd 35 jaar geleden al ontdekt door Donato Ditano, die zijn restaurant verbouwde.

Prinses Irene: Wij Zijn Natuur

De tentoonstelling Wij Zijn Natuur was van 22 mei tot en met 31 augustus 2025 te zien in Singer Laren. Prinses Irene van Lippe-Biesterfeld vraagt in deze video aandacht voor de diepgaande relatie tussen mens en natuur. “We hebben onszelf verwijderd van de natuur, terwijl we daar onlosmakelijk deel van uitmaken.”