Waar dankt het Muizenfort in Muiden zijn naam aan?

Het Muizenfort, gebouw C, werd in 1874 gebouwd van baksteen, zoals valt te lezen op de gevelsteen boven de ingang. Het gebouw was bedoeld om de ingang van de vesting Muiden via de Noordpolderweg en de Zuidpolderweg te bewaken. Er bevinden zich kazematten met schietgaten aan beide zijden van het gebouw. Het fort werd gemobiliseerd in 1914-1918 en in 1939-1940, maar er is nooit echt gevochten.

Gebouw COp het Ravelijn dat loodrecht staat op de trekvaart naar Naarden werd een bakstenen gebouw neergezet dat de codeletter C kreeg. Bij het Muiderslot, op bastion I, ten zuiden van de holle sluisbeer, stond gebouw A (gesloopt in 1954-1955) en bij bastion II stond gebouw B (eveneens gesloopt in 1954-1955). Verder zijn er nu nog D, E, F, G en H.

Doel van het fort was de doorgangen afsluiten voor vijandelijke legers die wilden proberen via de Oostzeedijk in het noorden of via de Naardertrekvaart in het zuiden de vesting binnen te dringen. Daartoe waren er in de vesting 4 stuks van 6 cm hefkoepelgeschut, 8 stuks van 8 cm veldgeschut en 20 mitrailleurs M’90. Het Muizenfort heeft twee kazematten met elke drie schietgaten. Van hier uit kon men eenvoudig de ingangen van de vesting bewaken.

Muizenfort, groepsschuilplaats.

Muizenfort, groepsschuilplaats.

De naam Muizenfort

Over de oorsprong van de (bij-)naam Muizenfort bestaat geen zekerheid. Er zijn twee theorieën. De eerste is dat er een verband bestaat met de toenmalige muisgrijze uniformen van de Nederlandse soldaten die in het fort gelegerd waren. De tweede theorie is dat de naam verwijst naar de op muizenholletjes gelijkende schietgaten van de noordelijke kazematten.

Ingang van Muizenfort, toen nog zonder de Vestinggracht, 1984.

Ingang van Muizenfort, toen nog zonder de Vestinggracht, 1984.

Wachten op de vijand

Tijdens de bezettingsjaren 1914-1918 en 1939-1940 wachtten de manschappen op de vijand. Het fort was helemaal toegerust op de soldaten. In de kanonkazematten, konden de manschappen de bruggen, de dijk en de trekvaart onder vuur nemen. Zoals in een kazerne bevatte het fort alle voorzieningen. Er was een keuken en een officiersruimte. Deze laatste ruimte was verboden voor de gewone soldaat.  Natuurlijk waren er verder nog een kruitmagazijn, het magazijn voor algemene opslag, het privaat voor de gewone soldaten en een privétoilet in de poterne voor de officieren.

Tijd doden met kaarten

Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) werd de bezetting op mobilisatiesterkte gebracht. De dagen werden doorgebracht met  oefenen, wachtlopen en de tijd doden met kaarten. Nederland was neutraal en bleef gespaard voor de verschrikkingen van de loopgravenoorlog aan het Westelijk Front.

Op 29 augustus 1939 werden 300.000 Nederlandse militairen opgeroepen om zich te melden op hun kazernes. Tijdens deze mobilisatie werd Muiden opnieuw door militairen bezet. In eerste instantie werden zij gelegerd in de Kazerne en het Muizenfort. Jan Klink, van de veldartillerie, vertelde in 1989: “Het was er vreselijk donker en vochtig. In het Muizenfort schijnt het nog erger geweest te zijn. Ik wilde daar niet meer slapen en heb toen een inkwartieradres gevonden bij burgers.” Later werd er aan de westkant van de Vecht een barakkenkamp gebouwd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef Muiden gespaard voor een vijandige aanval.

Uizicht op de Naardertrekvaart gezien vanaf de G-kazerne.

Uitzicht op de Naardertrekvaart gezien vanaf de G-kazerne.

Buiten, in de loopgraven, waan je je soldaat, met de gecamoufleerde en begaanbaar gemaakte groepsschuilplaats, de roestige gietstalen waarnemingskoepel en het indrukwekkende restant van de mitrailleurkazemat, type G.

Publicatiedatum: 01/07/2011