Volendam tijdens watersnood 1916

In de nacht van 13 op 14 januari 1916 werd Noord-Holland door een grote watersnood getroffen. Tijdens een zware noordwesterstorm braken overal langs de Zuiderzee de dijken. Heel Waterland, de oostzijde van de Zaanstreek en de Anna Paulownapolder verdwenen onder het zoute water. Op het eiland Marken verdronken 16 mensen. Dit schilderij door Maurice Sijs geeft een treffend beeld van het overstroomde Volendam.

Nieuwe aanwinst Zuiderzeemuseum

Het werk werd onlangs aangeschaft door het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier ondersteunde de aankoop met een subsidie. Maurice Sijs werd in 1880 geboren in Gent. Hij studeerde aan de kunstacademie in deze stad. Na zijn huwelijk in 1907 zwierf hij met als woonboot ingerichte oude vissersscheepjes over de wateren van België, Frankrijk en Nederland. De Eerste Wereldoorlog van 1914-1918 bracht Sijs hoofdzakelijk in ons land door. Na de Tweede Wereldoorlog vestigde hij zich weer in Gent. Daar leefde hij teruggetrokken als een kluizenaar. Sijs overleed in 1972.

Maurice Sijs en Volendam

Natuurlijk bezocht Sijs ook Volendam. Dat vormde destijds met Hotel Spaander als centrum een echte kunstenaarskolonie. Er zijn de nodige schilderijen door Sijs met havengezichten van Volendam bekend en ook Hotel Spaander bezit een werk van zijn hand. Maar deze impressie van de watersnood van 1916 neemt toch een aparte plaats in. Sijs voltooide het schilderij enkele dagen nadat het dorpje in de vroege ochtend van vrijdag 14 januari onder liep.

Niets overdreven

Vergelijking van het doek met oude foto’s toont dat hij niets overdreef. De huizen stonden inderdaad tot de zolder in het water. Het al genoemde Hotel Spaander werd direct als noodopvang en hospitaal van het Rode Kruis ingericht. Een gedeelte van de inwoners zocht een onderkomen in de haven op de botters, een ander gedeelte werd op 29 januari naar de dorpen bij Enkhuizen geëvacueerd. Weliswaar voer de vissersvloot begin februari weer uit, maar het hospitaal in Hotel Spaander werd pas in maart opgeheven. Alles bij elkaar vormt het schilderij van Sijs een heel bijzonder document.

Publicatiedatum: 07/03/2013