Vijf redenen voor een dagje Den Helder

Den Helder is de noordelijkste stad op het vasteland van Noord-Holland en de belangrijkste marinebasis van Nederland. De naam 'Den Helder' komt waarschijnlijk van 'Helre', een kleine zandrug of van een zeegat genaamd 'Helledore', tegenwoordig Marsdiep. Deze 'deur tot hel', was een hel voor schepen die de Zuiderzee op wilden varen. Tegenwoordig vaar je met de pont zonder probleem richting Texel. Maar Den Helder is meer dan alleen een haven. Snuif de zilte zeelucht op onder het genot van een ambachtelijk gemaakt ijsje en duik in het verleden van de Marine en de monumentale verdedigingswerken van een bijzondere stad.

Willemsoord

Mastenloods Willemsoord Den Helder. Beeld: Lumperjack, flickr.com

WillemsoordWillemsoord

Aan, op en onder water

Den Helder wordt bijna volledig omringd door water en grenst zowel aan de Noordzee als aan de Waddenzee. Er valt dan ook veel te beleven vanaf de kust of op een boot, van wadlopen tot een twee uur durende rondvaart langs de Marinehaven. Bij laag water ontmoet je dan misschien Bertus, de ‘huis’ zeehond. Hij kijkt bij elk schip of er vis te krijgen is. Of ga garnaalvissen. Stap aanboord in de haven en ontdek wat de Waddenzee aan zeedieren te bieden heeft.

Wil je even weg van de bewoonde wereld en warm zand onder je voeten voelen? Breng dan met de boot een bezoekje aan De Razende Bol, officieel het Noorderhaaks. Een onbewoond eiland volledig van zand; een enorme witte vlakte van wel achthonderd voetbalvelden groot, ten westen van het Marsdiep. Als je het niet zo op varen hebt, kun je altijd aan de kant blijven. Ook hier is namelijk een prachtig breed strand te vinden. Als het weer tegenzit kun je er voor kiezen om onder water te gaan. In Fort Kijkduin in Huisduinen kun je namelijk het Noordzeeaquarium bezoeken, waar je door een twaalf meter lange tunnel onder water loopt en het leven van zee van onder beleeft.

Willemsoord

Willemsoord Den Helder, Sloepenloods, voorheen kanonneerbootkappen. Op de achtergrond ligt de onderzeeboot Tonijn. Beeld: Lumperjack, flickr.com

WillemsoordWillemsoord

Museumhaven Willemsoord

Het voormalige rijkswerf Willemsoord is dé plek waar menig liefhebber van de marine of scheepvaart in het algemeen en andere geïnteresseerden hun hart kunnen ophalen. De Oude Rijkswerf is de museumhaven van Den Helder en een waar nautisch themapark vol historische bezienswaardigheden, het Nationaal Reddingsmuseum Dorus Rijkers en een museum- en souvenirwinkel vol modelscheepjes, – auto’s en andere prullaria.

Naast fascinerende verhalen over kolkende zeeën, schepen in nood en uitrukkende reddingboten kun je in het indrukwekkende Marinemuseum kennis maken met zeehelden, statische uniformen aanschouwen en vanalles te weten komen over de geschiedenis van de Rijkswerf en de Nederlandse marine. Helemaal leuk, ook als je niet per se een liefhebber bent van de scheepvaart of marine, zijn de museumschepen, waaronder het ramschip ‘Schorpioen’, waarvan de troste masten meteen in het oog springen. Hier is het museumrestaurant gevestigd. Naast het vuurrode Texelse Lichtschip No. 10, een varende vuurtoren, is het meest opvallende museumschip toch wel de onderzeeboot ‘Tonijn’, nog in oude staat en de enige onderzeeër in Nederland die voor publiek toegankelijk is. Klim door het luik, schuifel door de krappe gangen en waan je in de spannende wereld van de diepzee.

Geiten

Beeld: Bas Boerman, flickr.com

GeitenGeiten

Groen Helder: valleien en een oranjerie

Den Helder is niet alleen water, strand en haven maar kent ook mooi groen. Ga bijvoorbeeld op pad in de natuur van de Helderse Vallei, een natuur- en milieueducatief centrum langs de duinrand van Den Helder, tussen het Donkere Duinen bos en het recreatiegebied Mariëndal. Er zijn allerlei bijzondere plekken om te ontdekken en ook voor kinderen om te spelen; van een wilgentenendoolhof en stammentraject tot aan een zandbak, glijbaan en vogelnestschommel. Je kunt trouwen onder een wilgenprieel achter het informatieve bezoekerscentrum en het koele gras en grove zand onder je voeten voelen bij het Blote Voetenpad. Er zijn een vogel- en wilde bloementuin, een bijenboom, egelhoop en insectenhotel. Hou je meer van groot vee? Dan kun je, naast de kinderboerderij, terecht bij drie dierenweides: de schapenweide, het geitenplein en de hertenweide. Voor een actief natuurbezoek kun je de Eko-Klimparcours ‘De KlimVallei’, afleggen.

Voor een exotischer natuuruitje kun je terecht in de Oranjerie De Groene Parel in het centrum van Den Helder. Deze bijzondere plek kent verschillende tuinen en kassen, waaronder een Palmkas met rijstvogeltjes, een nieuwe vlinderkas, een bostuin met spiegeltheater en een indrukwekkende Japanse tuin, met stromend water, schildpadden en kooikarpers. De botanische attractie met de uitstraling van een Hortus is opgebouwd vanuit het idee dat de bewoners van marinestad Den Helder al van oudsher wereldreizigers zijn.

Fort Kijkduin

Flankzeezijde van Fort Kijkduin. Beeld: Wikimedia Commons

Fort KijkduinFort Kijkduin

Monumentale verdediging

Net als Amsterdam kent Den Helder een monumentale Stelling die zeker een bezoek waard is. De Stelling van Den Helder werd al in de Tachtigjarige Oorlog gebruikt als verdediging tegen aanvallen vanuit zee en werd in de negentiende eeuw door Napoleon Bonaparte en in de twintigste eeuw door de Nederlandse Staat en Duitse bezetter verder uitgebouwd. Na de tweede wereldoorlog werden alle forten opgeheven, maar dat betekende niet dat er niets meer te beleven valt. Denk bijvoorbeeld aan het bijzondere aquarium in Fort Kijkduin, waar ook een museum in is gevestigd over de geschiedenis van het fort en de directe omgeving. Je kunt ook een wandeling maken langs de andere forten, waaronder Fort Erfprins, dat gebruikt wordt als marinekazerne, Fort Oostoever aan de oostzijde van het Noord-Hollands Kanaal en Fort Dirks Admiraal, vernoemd naar de geuzenleider Cornelis Dirkszoon. En kijk tijdens je wandeling in de buurt van Kijkduin ook eens omhoog, dan zie je vuurtoren de Lange Jaap, met een ruime zestig meter hoog de hoogste vuurtoren van Nederland en de hoogste gietijzeren toren van Europa.

Voormalige Stoomwerkplaats, nu restaurant

Gebouw 60, Willemsoord, Den Helder. Beeld: Lumperjack, flickr.com

Voormalige Stoomwerkplaats, nu restaurantVoormalige Stoomwerkplaats, nu restaurant

Eten en zestien bieren uit Noord-Holland

Klaar met al het kijken en doen? Dan kun je in Den Helder ook goed neerploffen in een bijzonder restaurant en je buik rond eten met een ambachtelijke ijsje toe bij IJssalon Wim Laan, al ruim een eeuw een begrip in Den Helder. Het familiebedrijf bereidt het ijs nog altijd op ambachtelijke wijze; van hoorntjes en coupes tot hele ijstaarten.

Maar voor een zoet en fris toetje hoort natuurlijk wel een maaltijd. Deze kun je onder andere nuttigen bij Spijz in Fort Westoever. Een bijzonder biercafé waar je naast een lekkere maaltijd of barbecueboottocht met schipper wel zestien verschillende bieren uit Noord-Holland kunnen proeven aan de hand van proefplankjes waar vier bieren op worden gepresenteerd.
Op Willemsoord kun je bij Kade 60 op een bijzondere locatie eten, namelijk in een voormalige ijzergieterij en in een stoomwerkplaats!

Heb jij al trek gekregen in een dagje Den Helder?Auteur: Liza Koppenrade

Bronnen

Rondvaarten, http://rondvaartdenhelder.nl/

Fort Kijkduin, aquarium, http://www.fortkijkduin.nl/aquarium.html

Marine Museum, http://www.marinemuseum.nl/

De Helderse Vallei, http://www.deheldersevallei.nl/nl/natuur/

Oranjerie, https://www.oranjeriedenhelder.nl/index.htm

VVV, http://www.vvvtopvanholland.nl/content/plaats.asp?menu=10000_000240

 

Publicatiedatum: 21/07/2016