Nieuw-Valkeveen als centrum van een familielandgoed

Naast de Viersprong (de kruising tussen de Naarderstraat, Meentweg, Flevolaan en de Huizerstraatweg) staat het landhuis Nieuw-Valkeveen. Omgeven door wegen, industrie (noordelijk van het landhuis), een Kwekerij en andere buitenplaatsen ligt het landhuis midden in wat eens haar grondgebied was.

Geschiedenis

Nieuw-Valkeveen dankt haar bestaan aan J.P. van Rossum (1778-1856). Deze Amsterdamse suikerhandelaar was getrouwd met Jenny Hugues. Haar vader was eigenaar van de hofstede Valkeveen met de bijbehorende grond. Door zijn huwelijk raakte Van Rossum geïnteresseerd in de gebieden rondom Naarden. Vanaf 1810 koopt Van Rossum stukken grond in de regio en betrekt het koppel landhuis Zandbergen.

In 1826 koopt het echtpaar de 21 hectare grote Naarder zanderij van burgemeester Thierens van Naarden. Dit terrein kostte hen fl 10.000,-. Om dit geld bij elkaar te krijgen verkopen zij in 1824 de hofstede Valkeveen, die Jenny Hugues van haar vader had geërfd.

Tussen 1826 en 1837 wordt het gebied afgegraven waarna Van Rossum met de herinrichting van het terrein begint. Hij bouwt op een kleine heuvel de boerderij Zeezigt langs de Meentweg. Ter hoogte van het huidige huis Drafna bouwt hij een blekerij met de naam Schoonzigt. En in 1843, anderhalve maand voor het overlijden van zijn vrouw, koopt Van Rossum de hofstede Valkeveen terug. Hij renoveert de daar gelegen boerderij en op het nieuw verworven stuk grond bouwt hij een koepel. De koepel geeft een mooi uitzicht op zijn laatste bouwwerk, het huis Nieuw-Valkeveen.

Huis op Nieuw-Valkeveen in Naarden. Collectie Noord-Hollands Archief.

Het huis

Nieuw-Valkeveen is gebouwd op een rechthoekige plattegrond met twee bouwlagen (begane grond en eerste verdieping). De gevels zijn bepleisterd en wit geschilderd. De voorgevel is symmetrisch ingedeeld met vijf traveeën, met in de middelste travee de hoofdentree. De achterzijde wordt gekenmerkt door een halfronde serre met daarboven een koepel.

Op oude foto’s rond 1900 heeft het gebouw op de dakrand een balustrade staan. Op een schilderij uit de periode rond 1850, heeft het huis op iedere hoek van het dak een schoorsteen.

Van Rossum bleef wonen op Zandbergen en verhuurde Nieuw-Valkeveen. Na zijn overlijden op 21 maart 1856 worden zijn bezittingen verdeeld. In totaal was zijn grondbezit uitgegroeid tot190 hectare. Zijn dochter, mevrouw M.H.F. Mijnssen – Van Rossum kocht Nieuw-Valkeveen samen met 82 hectare grond uit de boedel voor 32.600 gulden. De familie Mijnssen – Van Rossum lieten het landschapspark aanleggen, bestaande uit kronkelende paden, kanalen met bruggen en eilanden. Ook lieten zij het huis aanpassen. Het schilddak verdween, een tweede verdieping werd op het huis geplaatst en voorzien van een balustrade rondom het platte dak. Voor 1871 lieten zij ook de serre aan de achterzijde tegen het huis bouwen, ook wel de ronde koepelkamer genoemd.

Na familie Mijnssen – Van Rossum

Het gebied Nieuw-Valkeveen breidt met nieuwe grondaankopen uit tot 190 hectare grond. Na het overlijden van M.H.F. Mijnssen – Van Rossum op 29 april 1899 wordt Nieuw-Valkeveen in stukken gedeeld en geveild. Opnieuw blijft het landgoed binnen de familie. Tot 1929 blijft Nieuw-Valkeveen door verkoop en vererving binnen de erfgenamen van J.P. van Rossum. Daarna gaat het over in privé handen.

Het landhuis Nieuw-Valkeveen is nu een rechthoekig wit bouwblok zonder de balustrade bij de dakrand. Het huis vormt een bijzonder onderdeel als centrum van het vroegere landgoed van J.P. van Rossum.

De buitenplaats Nieuw-Valkeveen is privéterrein en niet toegankelijk voor publiek.

Cultuurcompagnie Noord-Holland

Literatuur:

  • Bertram, Christian, Noord-Hollands Arcadia, pp. 329-330.
  • Schaftenaar, Henk en Ap.P. Kooyman – van Rossum, Nieuw Valkeveen: een landgoed in de Zanderij, Naarden 1991

Publicatiedatum: 30/04/2012