Man op wereldbekende oorlogsfoto heeft eindelijk een naam

Wereldbekend is de historische foto van de razzia op joodse mannen in Amsterdam die aanleiding was voor de Februaristaking in 1941. Maar wie de mannen op de foto zijn bleef decennia lang onbekend. Het Joods Historisch Museum presenteert vanaf 21 februari 2011 in de Hollandsche Schouwburg het verhaal van Meier Vieijra (1918-1941). Zijn dochter maakte kort daarvoor de identiteit van haar vader bekend aan het museum. Eén van de mannen op de foto heeft nu eindelijk een naam.

Brieven en familiefoto’s

“Je bent niet alleen een figuur op de bewuste foto, maar een heel bijzondere, grappige, meelevende en zorgzame man”, concludeert de dochter in een persoonlijke brief aan haar vader die zij nooit heeft gekend. Pas in 2003 vond Meiers dochter brieven en familiefoto’s van haar vader. Nu, zeventig jaar na de razzia, heeft zij besloten om deze te schenken aan het Joods Historisch Museum. Meier Vieijra, gehurkt en met zijn handen omhoog als tweede van rechts op de foto van de razzia, was één van de 427 joodse mannen die op 22 en 23 februari 1941 werden opgepakt op het Jonas Daniël Meijerplein. Via interneringskamp Schoorl werden de mannen naar Duitse concentratiekampen gevoerd waar vrijwel niemand overleefde. De foto werd na de Tweede Wereldoorlog hét icoon van de jodenvervolging in Nederland en de Februaristaking, maar de identiteit van de meeste mannen op de foto bleef, ondanks onderzoek, ongewis. Nu, na al die jaren, krijgt één van de mannen eindelijk een naam en een verhaal.

Razzia op het Jonas Daniël Meijerplein.

De razzia op het Jonas Daniël Meijerplein, 22 februari 1941. Tweede van rechts: Meier Vieijra. Beeld: BeeldbankWO2.nl, collectie Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (fotograaf onbekend).

Razzia op het Jonas Daniël Meijerplein.Razzia op het Jonas Daniël Meijerplein.

Trouwfoto van Meier Vieijra en Blanche Nabarro.

Trouwfoto van Meier Vieijra en Blanche Nabarro op 9 augustus 1939. Beeld: privécollectie.

Trouwfoto van Meier Vieijra en Blanche Nabarro.Trouwfoto van Meier Vieijra en Blanche Nabarro.

Hollandsche Schouwburg

Van 21 februari tot en met 25 maart 2011 waren de familiefoto’s en brieven die Meier tijdens zijn verblijf in de Duitse kampen Buchenwald en Mauthausen aan zijn vrouw schreef te bezichtigen in een vitrine in de Hollandsche Schouwburg, de plek waarvandaan duizenden joden werden gedeporteerd. De bekende foto van de razzia is in bezit van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) en maakt deel uit van een serie foto’s die tijdens deze razzia werd genomen. Een uitvergrote versie van de foto is te zien in de vaste tentoonstelling Jodenvervolging 1940-1945 op de eerste verdieping van de Hollandsche Schouwburg.

Brief van Blanche.

Echtgenote Blanche schreef Meier op 15 september 1941 dat zij over een maand zou bevallen. Haar brief zou Meier nooit bereiken, op 17 september was hij bezweken. Blanche ontving de brief retour met het stempel: An Absender zurück. Beeld: Collectie JHM.

Brief van Blanche.Brief van Blanche.

Digitaal Monument

De Hollandsche Schouwburg streeft ernaar om de individuele verhalen achter de 6.700 familienamen bekend te maken. Deze familienamen staan op de namenwand in de Hollandsche Schouwburg en herdenken samen meer dan 104.000 Nederlandse joden die tijdens de nazibezetting zijn vermoord. Bij de naam Vieijra is nu een hele familie in beeld gekomen. Al eerder kreeg Klaartje de Zwarte-Walvisch een gezicht door de vondst van haar dagboek en zorgde de ontdekking van een familiearchief ervoor dat de familie Bloch uit de anonimiteit van de slachtoffers van de Sjoa werd gehaald. De gevonden foto’s en verhalen zijn terug te vinden op het Digitaal Monument. De Hollandsche Schouwburg is dagelijks geopend. De herdenking van de Februaristaking vindt jaarlijks plaats op 25 februari op het Jonas Daniël Meijerplein.Door de publiciteit rond Meijer Vieijra na de bekendmaking op 18 februari 2011 hebben zich inmiddels twee families gemeld die dezelfde man op de foto herkennen als hun familielid. Ook heeft iemand zich gemeld die een andere man op de foto meent te herkennen. Het Joods Historisch Museum doet onderzoek naar deze nieuwe informatie.

Publicatiedatum: 21/02/2011