Malen en pompen in de polder

Bebouwing (vooral boerderijen/melkveebedrijven) is er alleen aan de rand van de Rondehoep. De polder is 1266 ha groot, waarvan 900 ha grasland. Steeds nieuwere technieken kwamen van pas om het waterpeil hier te regelen. Van windmolen tot gemaal.

De Rondehoep laat zien dat agrarische bedrijvigheid, natuurbescherming, recreatie en toerisme goed samengaan in een landschap met een bijzondere cultuurhistorische waarde. De Ronde Hoep heeft een heel bijzonder slotenpatroon. Het stervormig kavelpatroon stamt nog uit de tijd van de ontginning in de middeleeuwen. Toen gebeurde de bemaling door kleine molentjes die het teveel aan water uitsloegen op de omringende riviertjes. Begin 1600 bedroeg het aantal windmolentjes 36. In 1637 kwamen daar drie grote, achtkante windmolens met schepraderen voor in de plaats.

Gemaal in de Rondehoep

Het dieselgemaal aan de Waver verving in 1913 de windmolens van polder de Rondehoep. Het gemaal is nu een museum.Foto: Piet de Boer.

Gemaal in de RondehoepGemaal in de Rondehoep

In de 19e eeuw was de bodem zover gezakt dat de schepraderen van de molens droog kwamen te staan. Dat probleem werd in 1868 opgelost door vijzels te gebruiken in plaats van schepraderen. Hier aan de Waver stond vroeger de Wavermolen. Tot in 1913 een dieselmotor de windmolen verving.

Centrifugaalpomp

De dieselmotor, een eencylinder A-frame van 80 pk, en een centrifugaalpomp werden betrokken van Werkspoor Amsterdam. Het dieselgemaal was in gebruik van 1913 tot 1942. Van 1942 tot 1995 dreef een elektromotor de pomp aan. De dieselmotor bleef wel in het gemaal staan.
In 1995 werd een geheel nieuw, volautomatisch gemaal gebouwd naast het oude gemaal. Dat werd daarmee in feite overbodig. De restauratie van het dieselgemaal is in 2011 voltooid. Het is nu een museum en valt op speciale dagen te bezichtigen.
De polder de Rondehoep viel eerst onder het waterschap Drecht en Vecht en later onder het hoogheemraadschap Amstel en Vecht, nu Amstel, Gooi en Vecht.

Publicatiedatum: 31/03/2012