Let it snow! Winterse taferelen uit de Provinciale Atlas

Of de sneeuw deze winter komt, weet niemand. Maar op Oneindig Noord-Holland zit je goed: wij verzamelden de mooiste plaatjes uit de Provinciale Atlas om even bij weg te dromen. Waan je in de winters van vroeger, met gezellige taferelen van besneeuwde grachten, sleeënde kinderen en schaatsers op het ijs.

Edam

Edam, ca. 1890 – 1905. Collectie Provinciale Atlas Noord-Holland, Noord-Hollands Archief.

Amsterdam

De grachten zijn nog niet helemaal bevroren, maar alle kades zijn wit. Op de takken van de bomen ligt een dun laagje sneeuw. In de verte lopen wat mensen, maar verder is het stil op straat. Nog geen auto te zien, alleen wat boten en karren. Links lijken een paar jongens te spelen in de verse sneeuw. Het heeft iets magisch, om te ontwaken in zo’n witte wereld. Zeker in een wereldstad als Amsterdam, die daardoor ineens een stuk kleiner en lieflijker aandoet.

Amsterdam, ca. 1900. Collectie Provinciale Atlas Noord-Holland, Noord-Hollands Archief.

Haarlem

Schaatsers verpozen zich op het bevroren water van de Herensingel. Achter hen doemt de Amsterdamse Poort op, onderdeel van de oude vestingwerken van Haarlem. De middeleeuwse stadspoort vormde vroeger de ingang van Haarlem voor reizigers uit Amsterdam. Het is de enige van maar liefst twaalf stadspoorten die nog overeind staat. Tegen zo’n historische achtergrond krijgt de ijspret een extra dimensie.

Haarlem, begin 20e eeuw. Collectie Provinciale Atlas Noord-Holland, Noord-Hollands Archief.

Bloemendaal

Een eenzame wandelaar loopt over een vrijgemaakt pad bij het Hertenkamp, aan de rand van het Bloemendaalse bos. Ernaast ligt de villawijk Het Bloemendaalsche Park, waar onder meer het woonhuis van natuurvriend Jac. P. Thijsse staat. Daarachter beginnen de Kennemerduinen. Het is 1944 en de oorlog is in volle gang, maar daar is op dit sprookjesachtige plaatje niets van te merken.

Bloemendaal, 1944. Collectie Provinciale Atlas Noord-Holland, Noord-Hollands Archief.

Broek in Waterland

Een vrolijke prentbriefkaart van het Dee in de winter. Kinderen poseren op het ijs voor de fotograaf, sommigen op de schaats en anderen op een slee. Ze kijken niet erg blij, maar dat komt waarschijnlijk omdat ze lang moesten stilstaan in de kou. Dat was noodzakelijk vanwege de lange sluitertijd van camera’s uit die tijd. Lachen hield niemand minutenlang vol. Maar pret zullen ze die dag zeker gehad hebben, met hun dorpsgenootjes op het ijs.

Broek in Waterland, ca. 1900 – 1905. Collectie Provinciale Atlas Noord-Holland, Noord-Hollands Archief.

Aalsmeer

Een besneeuwde Uiter en een ijzige vaart, erboven gladde loopplankjes om bij de huizen te komen. ‘Aalsmeerder’ dan dit kan het haast niet. Dat moet de fotograaf ook gedacht hebben, toen hij in 1917 deze besneeuwde wereld op de gevoelige plaat vereeuwigde. Een voorbijganger die tegen de brug geleund staat, trachtte in de foto opgenomen te worden. Van hem rest slechts een donker silhouet, dat vreemd afsteekt tegen het witte landschap.

Aalsmeer, 1917. Collectie Provinciale Atlas Noord-Holland, Noord-Hollands Archief.

Volendam

Volendam, 16 december 1940. Collectie Provinciale Atlas Noord-Holland, Noord-Hollands Archief.

Amsterdam

Het Amsterdamse Valeriusplein is hier het middelpunt van sneeuwpret. Kinderen spelen en voorbijgangers proberen zich staande te houden in de gladde sneeuw. Niemand lijkt zich bewust van de fotograaf, die dit knusse schouwspel vastlegt. Als deze foto genomen wordt, is de Valeriusplein-buurt nog gloednieuw. Van de gebouwen op deze foto bestaat alleen het pand op nummer 11 nog, die rechts deels van de foto afgesneden wordt, evenals de portiekwoningen in de achtergrond. Het grote gebouw met de torentjes is inmiddels afgebroken, hier staat tegenwoordig het luxe appartementencomplex ‘Valerius Amsterdam’.

Amsterdam, begin 20e eeuw. Collectie Provinciale Atlas Noord-Holland, Noord-Hollands Archief.

Over de Provinciale Atlas

De Provinciale Atlas is de beeldcollectie van de provincie Noord-Holland, bestaande uit zo’n 82.000 prenten, tekeningen, kaarten en foto’s. Tezamen geven ze een prachtig beeld van hoe Noord-Holland er vroeger uitzag en in de loop van de tijd is veranderd. De Provinciale Atlas wordt beheerd door het Noord-Hollands Archief. Een groot deel van de collectie is tegenwoordig te raadplegen via de online Beeldbank.

Samenstelling: Sarah Remmerts de Vries

Publicatiedatum: 30/12/2021

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.