Klapbrug verbindt al eeuwen Ouderkerk met Ronde Hoep

Een karakteristieke ophaalbrug vormt de verbinding tussen twee kerken in Ouderkerk. Bij deze brug mondt de Bullewijk uit in de Amstel. Van 1524 tot 1649 lag er een dam, de Benninghdam, in de Bullewijk.

Deze naar Jan Benningh genoemde dam lag ongeveer waar nu de Hoger Amstellaan begint. Vanaf 1532 leidde een rijweg het zwaardere verkeer over de dam. Net zoals sinds 1996 weer het geval is met de ‘nieuwe’ Benninghbrug die de nieuwe woonwijk Benning met het oudere dorpsdeel verbindt. Voetgangers maakten destijds gebruik van een kwakel bij de kerk. Dat is een hoge, smalle, vaste brug. De Kerkstraat liep toen, anders dan nu, tussen de huisjes en de kerk door. De ingang van het Historisch Museum ligt daardoor aan de ‘achterzijde’.

Ophaalbrug over de Bullewijk.

Op de foto zien we de Korte- of Kerkbrug vanaf de Bullewijk. Op de brug staat nog het brugwachtershuisje, dat bij de laatste verbouwing verdwenen is. Door de bomen vaag zichtbaar de bakkerij van de familie Out, die al meer dan een eeuw de Ouderkerkers van brood en andere lekkernijen voorziet. De bomen rechts zijn inmiddels vervangen vanwege het ophogen van de dijk langs de Joodse Begraafplaats. Beeld: Piet Roos.

Brug van ‘eeckenhout’

In 1649, dus pal na de Tachtigjarige Oorlog, worden Benninghdam en –brug verwijderd. Bestuurders van Amsterdam en Ouderkerk komen overeen dat er een stevige brug, ‘van eeckenhout’, zal verrijzen op de plaats van de voetgangersbrug.

Vaak vernieuwd

Vanaf die tijd heeft er altijd een ophaalbrug gelegen, die maar weinig in vorm varieerde. Op oude afbeeldingen ziet men soms een rechthoekige bovenbouw en soms een boogvormige. De laatste vormverandering, van boog naar rechthoek, vond plaats in 1946 nadat een Amerikaanse legertruck de gehele bovenbouw vernielde.
In het akkoord van 1649 was ook het  ‘gedurich onderhouden’ van de brug opgenomen. Vanaf 1888 is de brug in onderhoud bij de Provinciale Waterstaat, die in 1905 ook het beheer overnam. In 1890 werden de bruggenhoofden versterkt, maar in 1893 al werd het noordelijk landhoofd geheel vernieuwd. De vaarbreedte werd toen op 4,91 m gebracht. De laatste restauratie van de brug vond plaats in 2007, waarbij o.a. het gehele brugdek vernieuwd werd.

Korte Brug en Lange Brug

Er hebben verscheidene brugwachtershuisjes bij de brug gestaan. Aan de kant van de Joodse Begraafplaats tot 1919. Dat huisje werd vervangen door een groter dat aan de kant van de bakkerij half boven het water gebouwd werd. Daar woonde toen de brugwachtersfamilie in. Dat heeft er tot 1932 gestaan. De Kerkbrug wordt door de Ouderkerkse bevolking vaak Korte Brug genoemd, dit ter onderscheid van de Lange Brug, een ophaalbrug die ooit over de Amstel lag en nu te zien is in het Nederlands Openluchtmuseum.

Auteur: Piet Roos

Publicatiedatum: 26/04/2011